Groot Nationaal Onderzoek naar onderbuikgevoelens

9 mei 2017

Politici, maar ook bijvoorbeeld bedrijven en goede doelen, spelen graag in op onze emoties in de hoop ons aan te zetten tot actie. Hoe beïnvloeden emoties je politieke voorkeur? En in welke mate stuurt onze gemoedstoestand ons hoofd aan als we bijvoorbeeld gaan stemmen of beslissingen moeten nemen? Samen met NWO en De Kennis van Nu (NTR) starten de onderzoekers Bert Bakker en Gijs Schumacher (Universiteit van Amsterdam) en Matthijs Rooduijn (Universiteit Utrecht) daarom een nieuw Groot Nationaal Onderzoek: OnderbuikNL.

Als je negatieve emoties, zoals angst, verdriet en boosheid ervaart, dan trekken verschillende spieren in je gezicht zich samen, je hartslag verhoogt en je krijg zweterige handen. Vaak zonder dat je het zelf doorhebt. Bijvoorbeeld als je op tv een reportage ziet over vluchtelingenstromen, dierenmishandeling of hongersnood. Mensen reageren al lichamelijk op beelden voordat ze er zelf over nadenken of er woorden aan kunnen geven.

Paulien Gankema

Foto: Paulien Gankema

Onderbuikgevoelens vastleggen

De onderzoekers van OnderbuikNL denken dat gedachten en meningen vaak al tot stand zijn gekomen door die eerdere fysieke reacties op datgene wat we hebben ervaren. Dit noemen de onderzoekers van OnderbuikNL onze ‘onderbuikgevoelens’. Zij geloven dat deze onderbuikgevoelens onze rationele overwegingen sterk beïnvloeden, misschien wel sterker dan we nu vermoeden.

Door deze fysieke reacties vast te leggen, meten de onderzoekers deze emoties direct en hopen ze vervolgens te kunnen vaststellen hoe die ons politieke denken en gedrag bepalen.

Het onderzoek van Bakker, Schumacher en Rooduijn bouwt voort op hun onderzoek ‘Hotpolitics’ dat ze afgelopen zomer uitvoerden op Lowlands.

Nieuw binnen de politicologie

Met hun specifieke aanpak verkennen de mannen van OnderbuikNL een compleet nieuw gebied binnen de politicologie. Emotie werd wel eerder gekoppeld aan politiek gedrag, maar er werd voornamelijk gebruik gemaakt van zelfrapportage van gevoelens. En dat is problematisch: eerder onderzoek bewees al dat mensen graag sociaal wenselijke antwoorden geven of zichzelf simpelweg minder goed kennen dan ze denken. OnderbuikNL verwacht dat de fysiologische reacties van proefpersonen een betrouwbaarder beeld zullen opleveren dan deze vragenlijsten.

Zaterdag 8 april en zondag 9 april stonden de onderzoekers van OnderbuikNL al in Beeld en Geluid in Hilversum, waar zo’n 50 bezoekers meededen aan het onderzoek over de politieke onderbuik.

Bekijk het filmpje van de NTR

Meedoen aan het Groot Nationaal Onderzoek 'OnderbuikNL'?

De onderzoekers van OnderbuikNL gaan het land in om metingen te verrichten met proefpersonen. Ze zijn binnenkort te vinden op de volgende locaties:

  • Zaterdag 10 juni: EO jongerendag, Gelredome Arnhem
  • Zaterdag 24 en zondag 25 juni: TT in Assen 
  • Zaterdag 22 en zondag 23 juli: Kermis Tilburg 
  • Dinsdag 19 september: Prinsjesdag Den Haag

Bron: NTR

Gepubliceerd door  UvA Persvoorlichting