Meer dan 100 miljoen voor Nederlands topwetenschap

8 mei 2017

Twee onderzoeksteams bestaande uit onder meer UvA-wetenschappers krijgen ieder 18,8 miljoen euro om de komende jaren samen excellente wetenschappelijke onderzoeksprogramma’s op te zetten. Minister Bussemaker stelt in totaal 112,8 miljoen euro beschikbaar voor in totaal zes onderzoeksteams van topwetenschappers van verschillende Nederlandse universiteiten.

De twee gehonoreerde programma’s waarbij UvA-onderzoekers betrokken zijn betreffen onderzoek op het terrein van quantumcomputers en quantumnetwerken, en de Grieks-Romeinse oudheid.

De programma’s

Quantum Software Consortium

Quantumcomputers en quantumnetwerken hebben de potentie om onze informatie- en communicatietechnologie radicaal te veranderen door de kracht van quantum superpositie, interferentie, en verstrengeling. Enkele toepassingen van zulke quantumcomputers en netwerken zijn al sinds de jaren '90 bekend, maar deze vergen grootschalige systemen die nog in de toekomst liggen. Kleinere systemen (met een zeer beperkt aantal quantum bits) zijn er nu al en iets grotere quantumcomputers en netwerken zullen binnen zeer afzienbare tijd beschikbaar zijn. Dit maakt het de komende jaren voor het eerst mogelijk om quantumcomputers en netwerken te programmeren en er software voor te ontwikkelen en op te testen. Het “Quantum Software Consortium” brengt onderzoekers bijeen uit de informatica, wiskunde en natuurkunde om de eerste toepassingen uit te vinden en te demonstreren voor deze computers en het internet van de toekomst. UvA-hoogleraar Harry Buhrman, tevens directeur QuSoft en CWI-groepsleider is hoofdaanvrager van het project. Daarnaast UvA-hoogleraar Ronald de Wolf vanuit de UvA betrokken.

Anchoring Innovation

De oude Grieken en Romeinen waren innovatief op allerlei gebied: van wetenschap en techniek tot kunst en literatuur, politiek, economie en nog veel meer. Hoe kwam zulke vernieuwing tot stand? Hoe leiden uitvindingen en nieuwe ideeën tot echte, aanvaarde innovatie? Dat onderzoeken de Nederlandse classici van de landelijke onderzoekschool OIKOS. Onze hypothese is dat traditie en vernieuwing niet zo maar naast of tegenover elkaar staan. Bij succesvolle innovatie zien mensen juist een zinvolle samenhang tussen het nieuwe en het bekende. Voor dat veelzijdige proces gebruikt OIKOS het concept '(ver)ankeren'. OIKOS ontwikkelt en onderzoekt dit denkmodel aan de hand van de Grieks-Romeinse oudheid. De resultaten leiden tot een beter begrip van innovatieprocessen van alle tijden. Caroline Kroon, hoogleraar Latijnse taal- en letterkunde, is vanuit de UvA bij het project betrokken.

Programma Zwaartekracht

Met de financiering kunnen onderzoekers gedurende tien jaar universitair toponderzoek doen en samenwerkingen op het hoogste wetenschappelijke niveau aangaan. De bijdrage is onderdeel van het programma Zwaartekracht, gefinancierd door het ministerie van OCW. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) selecteert in opdracht van OCW de onderzoeksgroepen. Hierin werken wetenschappers van verschillende universiteiten samen om excellente wetenschappelijke onderzoeksprogramma’s op te zetten. De vorige toekenningen waren in 2013.

Minister Bussemaker benadrukt het belang van fundamenteel onderzoek: ‘Hiermee stimuleren wij door nieuwsgierigheid gedreven vrij en onafhankelijk onderzoek, van groot belang om doorbraken te kunnen forceren. Goed dat er deze keer ook onderzoeken binnen de geestes- en sociale wetenschappen gehonoreerd zijn.’ Bussemaker laat ook weten enthousiast te zijn over de diversiteit van mannen en vrouwen binnen de consortia: ‘Diversiteit binnen de wetenschap is belangrijk. Vier van de zes hoofdaanvragers zijn vrouwen. En een groot deel van de onderzoekers binnen de consortia zijn vrouwen. Dat was in de eerdere rondes niet het geval.’

Selectieprocedure

NWO ontving 37 aanvragen voor financiering binnen Zwaartekracht. De beoordeling, onderlinge vergelijking en selectie was in handen van deskundige referenten en een internationale

onafhankelijke commissie van wetenschappers met een brede kennis van wetenschappelijke ontwikkelingen en ervaring met grote wetenschappelijke onderzoeksgroepen

Bron: NWO

Gepubliceerd door  UvA Persvoorlichting