Taalkunde van het Nederlands: dynamiek

De bestudering van het Nederlands aan de UvA kenmerkt zich door een belangstelling voor de dynamiek van taal. In processen van taalverandering blijken eerste- en tweedetaalverwerving een grote rol te spelen. Hoe en waarom die taalverwervings-processen precies hun effect hebben op taalverandering, zijn vragen die centraal staan in ons onderzoek en onderwijs. De dynamiek van het Nederlands blijkt ook uit de variatie die we binnen de taalgrenzen aantreffen. Het onderzoek richt zich op de vraag welke patronen er in de variatie zijn te ontdekken en wat die patronen zeggen over het menselijke taalvermogen.

Onderzoek

Uit onderzoek blijkt dat tweedetaalverwervers van het Nederlands soms hetzelfde doen als moedertaalverwervers, maar op andere punten niet. Kennelijk leren eerstetaalverwervers bepaalde grammaticale aspecten op een andere manier dan tweedetaalverwervers. Taalverandering en taalverwerving zijn nauw aan elkaar gerelateerd. Kinderen en tweedetaalverwervers kunnen aan de wieg staan van taalveranderingen, mede als gevolg van de manier waarop ze de taal verwerven. Bovendien geldt dat taalvariatie veelal te begrijpen is uit de manier van taalverwerving. Zo geldt voor sommige dialecten dat ze in een ver verleden veel in contact stonden met andere dialecten of talen. Die dialecten zijn door tweedetaalleerders sterk beïnvloed en dat laat zijn sporen na op de grammaticale structuur van die dialecten.

Onderwijs

 Studenten van de bachelor Nederlandse taal en cultuur leren in het eerste jaar praten en denken over zinnen en taalstructuren. In het tweede jaar van de opleiding verdiept de kennis zich rondom het thema taaldynamiek. Kindertaalontwikkeling en taalverandering staan centraal; tevens leren studenten onderzoekartikelen lezen en interpreteren. In het derde jaar volgt de student eerst een drietal cursussen over recente  onderzoeksthema’s en voert daarna onder begeleiding een onderzoek uit op een thema dat aansluit bij het onderzoek van de stafleden op theoretisch dan wel toegepast taalwetenschappelijk gebied of op een combinatie daarvan.

Gepubliceerd door  Faculteit der Geesteswetenschappen

15 november 2013