Ook kind met trauma heeft baat bij bijzondere behandelmethode
UvA-onderzoeker wint prijs voor beste artikel over EMDR in 2009
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) is effectief in het verminderen van traumagerelateerde klachten bij kinderen, zo blijkt uit een meta-analyse door dr. Roos Rodenburg (UvA) en drs. Carlijn de Roos (GGZ Kinderen en Jeugd Rivierduinen).
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) blijkt effectief te zijn in het verminderen van traumagerelateerde klachten bij kinderen. Dat concluderen dr. Roos Rodenburg (afdeling Pedagogiek, Onderwijskunde en Lerarenopleiding, UvA) en drs. Carlijn de Roos (klinisch psycholoog en coördinator van het Psychotraumacentrum, GGZ Kinderen en Jeugd Rivierduinen) in hun meta-analyse ‘The Efficacy of EMDR in Children', dat vorig jaar werd gepubliceerd in het gerenommeerde tijdschrift Clinical Psychology Review. Afgelopen maand ontvingen Rodenburg en de Roos de Francine Shapiro Award voor het beste artikel over EMDR dat in 2009 is gepubliceerd.EMDR werd in 1989 voor het eerst beschreven door de ontwikkelaar van de methode, de Amerikaanse psycholoog Francine Shapiro. Centraal in de methode staat de reactivering van de traumatische herinnering en het op gang brengen van het gestagneerde verwerkingsproces. De therapeut vraagt de cliënt om de traumatische herinnering te beschrijven en stil te staan bij het beeld dat nu nog het meest spanning oproept. Terwijl de cliënt zich concentreert op dit beeld en wat hij/zij er nu bij denkt en voelt, biedt de therapeut "afleidende stimuli" aan. De cliënt moet bijvoorbeeld de hand van de therapeut volgen die voor zijn gezicht naar links en rechts beweegt, of hij krijgt een koptelefoon op het hoofd waarbij afwisselend links en rechts geluiden te horen zijn. Deze afleidende taak lijkt er mede voor te zorgen dat de herinnering aan de traumatische gebeurtenis aan kracht verliest, waardoor na afloop de cliënt niet meer van slag raakt wanneer hij aan het gebeurde denkt.
Bijval en weerstand
De methode is lange tijd controversieel geweest en riep behalve bijval ook weerstand op. Niet zozeer vanwege de vraag of de behandeling werkt - een aantal onderzoeken en de meta-analyse van Rodenburg en De Roos beantwoorden die vraag positief - maar meer vanwege de vraag hoe deze werkt. De Roos, die EMDR sinds 1998 toepast bij kinderen: ‘De hoe-vraag is nog niet geheel beantwoord, maar dat geldt voor zoveel therapieën. EMDR krijgt het zwaarder te verduren omdat het een "rare" methode is, met die geluiden en oogbewegingen.' Ze is daar niet bitter over, integendeel: ‘Al die aandacht is alleen maar goed, want daardoor worden we gedwongen om wetenschappelijk onderzoek te doen waaruit zal blijken wat het werkingsmechanisme is. Die uitkomsten leveren ongetwijfeld een nieuwe impuls voor de behandeling van trauma's.'Hoge impactfactor
De kritische houding van een deel van "het veld" heeft er ook toe geleid dat De Roos en Rodenburg een meta-analyse hebben geschreven die aan uiterst strenge criteria voldoet. Rodenburg: ‘Uit het spaarzame materiaal dat er bestond op het gebied van EMDR bij kinderen, hebben we zeven artikelen uitgekozen die voldeden aan onze criteria. We hebben bijvoorbeeld alleen onderzoeken meegenomen die over een controlegroep beschikten. Het is natuurlijk ook niet voor niets dat ons artikel in een tijdschrift is gepubliceerd met een hoge impactfactor.'Mijlpaal
EMDR, zo blijkt uit de meta-analyse, lijkt effectiever te zijn dan cognitieve gedragstherapie bij de behandeling van getraumatiseerde kinderen. Het is de eerste keer dat dat resultaat zo duidelijk uit wetenschappelijk onderzoek komt. Dit is echter een resultaat op basis van een klein aantal onderzoeken; de onderzoekers vragen dan ook in de meta-analyse om vervolgonderzoeken naar de effectiviteit van EMDR bij kinderen.Hoe het ook zij, het artikel is een mijlpaal in de geschiedenis van EMDR, vond ook de EMDR Europe Association, die het artikel van Rodenburg en De Roos eind juni de Francine Shapiro Award toekende voor het beste artikel over EMDR in het afgelopen jaar. De Roos: ‘De publicatie van het artikel en de prijs ervoor zien we als een mooie waardering voor ons werk.' Rodenburg vult aan: ‘We zijn hiermee op de goede weg, maar er is nog veel meer onderzoek nodig naar EMDR en traumabehandeling in het algemeen.'
Publicatiegegevens
The Efficacy of EMDR in Children (Rodenburg, H.R., Benjamin, A., de Roos, C, Meijer, A.M., & Stams, G.J.J.M, (2009). Efficacy of EMDR in Children: A meta-analysis. Clinical Psychology Review, 29(7), 599-606).Auteur: Esther van Bochove, FMG Communicatie