research themes Henk Schmal

Keywords

• Urban historical geography, city development, suburbanisation, transport

Abstract

• The development and layout of cities is based on the location decisions of important actors. The relative possibilities to realise their preferences were structured by the existing situation. Beside that the transport technology can be seen as the most important condition. New means of transport created possibilities to organise space and at the same time designed new borders. Within this outline the investigation takes place on the development of cities, infrastructure and the relation between them. The emphasis is on the period 1800-1950.

Education and career

• Henk Schmal (27-06-1949) studeerde sociale geografie en planologie aan de Vrije Universiteit.
• In1995 promoveerde hij op de studie "Den Haag of 's-Gravenhage? De 19de eeuwse gordel, een zone gemodelleerd door zand en veen", met Rob van Engelsdorp Gastelaars als promotor.
• Van 1974 tot 1985 was hij verbonden aan de Vrije Universiteit, en vervolgens aan de Universiteit van Amsterdam. Sinds 1 september 2012 is hij gastonderzoeker bij de afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies, H.Schmal@uva.nl.
• Zijn onderzoek beweegt zich voornamelijk op het gebied van de historische stadsgeografie, in het bijzonder de relatie tussen de ruimtelijke organisatie en inrichting en de mogelijkheden tot verplaatsing alsmede de ontwikkelingen daarin.

Research projects

• The City as a Process in Time and Space; Innovations in Transport Technology and (Re)organization of Space

Selected publications

• Schmal, H. (1981) Epilogue, One subject, many views. In: H. Schmal (ed.) Patterns of European organisation since 1500, London, Croom Helm, 285-307.

• Schmal, H. (1982) Stadsontwikkeling en openbaar vervoer in Amsterdam. De Admiraal De Ruyterweg tot aan de eerste wereldoorlog. In: Regionaal Historisch Tijdschrift Holland, vol. 14, 2-15. 
• Pater, B.C. de en H. Schmal (1982) Tijdgeografie en de suburbanisatie rond Amsterdam. In: Stedebouw en Volkshuisvesting, januari, 37-46.
• B.C. de Pater en H. Schmal (1982) Reistijden, reiskosten en forensisme op Amsterdam in de periode 1855-1980 ; een tijdgeografische studie. Geografische en Planologische Notities no. 15, uitgave Geografisch en Planologisch Instituut, Vrije Universiteit Amsterdam.
• Schmal, H. (1983) Knellende stedelijke banden geslaakt? Railvervoer en het wonen, in het bijzonder in en rond Amsterdam. In: Economisch- en Sociaal-Historisch Jaarboek, deel 46, 93-112.
• Schmal, H. (1984) 's-Rijks groote wegen in de 19e eeuw. In: A.P. de Klerk e.a. (eds.), Historische geografie in meervoud, Utrecht, Matriijs, 78-95.
• Schmal, H. en T. Stol (1984), Vorming en omvorming van de polder Rietwijkeroord. In: A.O. Kouwenhoven e.a. (eds.) Geplaatst in de tijd, Amsterdam, 320-344.
• Schmal, H. (1985) Forensenbelasting en forensisme op Amsterdam tussen 1898 en 1928. In: Geografisch Tijdschrift, 19, 6-19.
• H. Schmal (1987) De ontwikkeling van de infrastructuur van het einde van de achttiende eeuw tot het midden van de negentiende eeuw. In: P.C. Jansen e.a. (eds.) De Physieke existentie dezes lands; Jan Blanken, inspecteur van de waterstaat (1755-1838) , Beetsterzwaag, AMA boeken, 95-111.
• Schmal, H. (1988) Patterns of de-urbanisation in the Netherlands between 1650 and 1850. In: H. van der Wee (ed.), The rise and Decline of Urban Industries in Italy and in the Low Countries, 287-306.
• Schmal, H. (1989) De tram in Nederland. In: Historisch-Geografisch Tijdschrift, jrg. 7, nr. 3, 73-89.
• Schmal, H. (1992) De laat 19e-eeuwse gordel van Den Haag; differentiatie en dynamiek. In: Regionaal Historisch Tijdschrift Holland, vol. 4/5, 205-226. 
• Schmal, H. (1992) De geur van water; De Haagse grachten en het Verversingskanaal. In: Tijdschrift voor Waterstaatsgeschiedenis 1, 4-14.
• Schmal, H. (1995) Den Haag of 's-Gravenhage. De 19de-eeuwse gordel, een zone gemodelleerd door zand en veen. Dissertatie. Utrecht, Matrijs.
• 't Hart, M., J. Lucassen en H. Schmal (eds.) (1996). Nieuwe Nederlanders. Een inleiding. In: M ‘t Hart,  J. Lucassen en H. Schmal, Nieuwe Nederlanders; vestiging van migranten door de eeuwen heen. Amsterdam: IISG/SISWO, 11-19.
• Schmal, H. (1996) Den Haag: een stad met twee gezichten. In: Rooilijn, 1, 15-21.
• Schmal, H. (2000). Verkeerd gepland? Sociale dynamiek in de Haagse stadsuitbreiding in de 19e eeuw. Historisch Geografisch Tijdschrift 18, 87-103.
• Schmal, H. en Guus Borger (2002). De historisch-geografische traditie. In: Knippenberg, Hans & Marijke van Schendelen (eds.) Alles heeft zijn plaats; 125 jaar Geografie en Planologie aan de Universiteit van Amsterdam, 1877-2002. Amsterdam, Aksent, 77-104.
• Schmal, H. (2002) Haagse welstand in kaart. In: H. Baas e.a. (eds.) Landschap in archieven. Historisch Geografisch Tijdschrift, jrg. 20, nr.3. Utrecht: Matrijs, 129-133.
• Schmal, H. (2003) The Historical Roots of the Daily Urban System. In: Musterd, Sako & Willem Salet (eds.) Amsterdam Human Capital. Amsterdam, Amsterdam. University Press, 67-84.
• Schmal, H. (2003) Divergentie op het spoor. Toenemende reistijden per trein, begin van ander ruimtelijk gedrag? In: Cees Cortie e.a. (eds.) Stad en Land. Over bewoners en woonmilieus. Amsterdam: Aksant, 72-85.
• Schmal, H. (2003) Cities and Railways in the Netherlands between 1830 and 1860. In: Roth, Ralph and Marie-Noelle Polino (eds.) The City and the Railway in Europe. London, Ashgate, 29-44.
• Schmal, H. (2008) Tolopbrengsten en verkeer op doorgaande verharde wegen in Nederland in de 19e eeuw. In: Historisch Geografisch Tijdschrift 26, 97-116.  
• Schmal, H. (2010) Een landschap vol steden. In: S. Barends e.a. (eds.) Het Nederlandse landschap; een historisch-geografische benadering. Utrecht, Matrijs, 176-198.

Other publications

• W.J.A. Nelissen en H. Schmal (1980) Van railverbinding tot rondweg. Honderd jaar verkeer in Amsterdam. In: G.A. de Bruijne e.a. (eds.) Wonen, werken en verkeer in Amsterdam, 1880-1980. Bijdragen tot de sociale geografie en planologie nr. 1. Meppel, Krips Repro, 181-248.
• H. Schmal (1983) Veranderingen aan de westelijke stadsrand voor 1914. De omgeving van de Admiraal de Ruijterweg. In: Ons Amsterdam, jrg. 35, nr. 1, 4-8.
• H. Schmal (1984) Amsterdammers buiten de stad. In: Ons Amsterdam, jrg. 36, nr. 9, 222-224.
• H. Schmal (1985). 10 bijdragen in M.W. Heslinga e.a., Nederland in kaarten; Verandering in stad en land in vier eeuwen cartografie.
• H. Schmal (1985) Het verkeer en de centrale stad. In: H. Hellinga en P. de Ruijter (eds.) Algemeen Uitbreidingsplan Amsterdam 50 jaar. Amsterdam, 210-212.
• H. Schmal en T. Stol (1986), Rietwijkeroord; Het turbulente verleden van een deel van het Amsterdamse Bos. In: Ons Amsterdam, jrg. 38, nr. 4, 87-92.
• H. Schmal (1985). 10 bijdragen in W. F. Heinemeijer e.a., Amsterdam in kaarten; Verandering van de stad in vier eeuwen cartografie.
• H. Schmal (1988), samen met J. Droogleever Foruijn e.a. Sociale onveiligheid en de gebouwde en sociale omgeving; een survey in zeven woonmilieus in Dordrecht. Amsterdamse sociaal-geografische studies 21. Amsterdam, Instituut voor Sociale Geografie, Universiteit van Amsterdam.
• H. Schmal (1989) Het Gooi: Druk op ruimte en natuur. In: B.C. de Pater e.a. (eds.) Nederland in delen, Houten, De Haan/Unieboek, 171-180.
• H. Schmal (1989) Den Haag, politiek bolwerk. In: B.C. de Pater e.a. (eds.) Nederland in delen, Houten, De Haan/Unieboek, 225-234.
• H. Schmal (1990) Verkeer en vervoer. In: H.M. Brokken e.a. (eds.) 150 jaar Noord-Holland en Zuid-Holland, ‘s-Gravenhage, 99-119.
• H. Schmal (1990), samen met S. Musterd e.a. Middelmatig middelhoog; een onderzoek naar het functioneren van naoorlogse (middel-)hoogbouw in de gemeente Breda. Amsterdamse sociaal-geografische studies 31. Amsterdam, Instituut voor Sociale Geografie, Universiteit van Amsterdam.
• H. Schmal, (1994) Banpaal: de reikwijdte van de sterke arm. In: S. Barends e.a. (eds.), Over hagelkruisen, banpalen en pestbosjes: Historische landschapselementen in Nederland, 50-51.
• H. Schmal, (1994) Stadspoort: stadslucht maakt vrij. In: S. Barends e.a. (eds.), Over hagelkruisen, banpalen en pestbosjes: Historische landschapselementen in Nederland, 66-67.
• H. Schmal (1995) Infrastructuur. In: H. Bas en K. van den Heuvel (eds.) Nederland in de twintigste eeuw. Stichting Educatieve Omroep Teleac, Utrecht, 6-23.
• H. Schmal (1997) Stedelingen in het Gooi; vestiging van de zeventiende tot de twintigste eeuw. In: Amstelodamum, maandblad voor de kennis van Amsterdam, jrg. 84-4, 99-108.
• H. Schmal (1998) Lijnen in het landschap. In: Het Gein, levensloop van een rivier, Abcoude, Uniepers, 66-77.
• H. Schmal (1998) Woonplaatsen van welgestelden, circa 1850-1900. Buiten wonen in ’t Gooi. In: J. Hauer e.a. (eds.), Steden en streken; Geografische opstellen voor Gerard Hoekveld, Assen, Van Gorcum, 58-74.
• H. Schmal (2002) Afscheid van de Stichting Maatschappijgeschiedenis. In: NEHA bulletin, vol 16, 54-56.
• H. Schmal (2003) NS: nog een lange weg te gaan. In: Girugten, jrg. 34, nr. 3, 12-13.
• H. Schmal (2011) Amsterdammers in het Gooi. In: Tussen Vecht en Eem, 29^e jrg., nr. 4, 268-275.

Boekbesprekingen 

• F.W. van Voorden, Schakels in stedebouw; een model voor de analyse van de ruimtelijke kwaliteiten van de 19^de eeuwse stadsuitbreidingen op grond van een onderzoek in Gelderse steden. Zutphen, De Walburg Pers, 1983. In: Historisch-geografisch Tijdschrift, jrg. 1, nr. 3, 1983, 92-93.

• J. de Vries, European Urbanization 1500-1800. London, Methuen, 1984. In: KNAG Geografisch Tijdschrift XX, nr. 2, 1986, 205-206.
• B.M.J. Speet, Historische stedenatlas van Nederland; Aflevering 4, Kampen, Delft, Delftse Universitaire Pers, 1986. In: Historisch-Geografisch Tijdschrift, nr. 4, 1987, 157.
• A. van der Woud, Het lege land: De ruimtelijke orde van Nederland 1798 – 1848. Dissertatie. Amsterdam, Meulenhoff, 1987. In: Historisch-geografisch Tijdschrift, jrg. 7, nr. 2, 1989, 63.
• M.F. Wagenaar, Amsterdam 1876-1914. Economisch herstel, ruimtelijke expansie en de veranderde ordening van het stedelijk grondgebruik. Dissertatie. Hilversum, Verloren, 1990. In: Neha-bulletin, jrg. 5, no. 1, 1991, 44-46.
• J.C. Visser e.a. Historische Stedenatlas van Nederland ; Aflevering 5, Schoonhoven en Nieuwpoort, Delft, Delftse Universitaire Pers, 1990. In: In: Caert-Thresoor, 10^e jrg., nr. 3, 1991, 57-58.
• A. Knotter, Economische transformatie en stedelijke arbeidsmarkt; Amsterdam in de tweede helft van de negentiende eeuw. Zwolle, Waanders, 1990. In: ??
• C. Koeman, De stadsplattegronden van Jacob van Deventer: map I Nederland Zuid-Holland, 1992. In: Caert-Thresoor, 14^e jrg., nr. 4, 1995, 96-97.
• K. Stal, Den Haag in kaart gebracht; 750 jaar groei in plattegronden uit het gemeentearchief, SDU, Den Haag. In: Rooilijn, nr. 9, 1998, 465-466.
• R. de Peuter, Brussel in de achttiende eeuw. Sociaal-economisch structuren en ontwikkelingen in een regionale hoofdstad. Dissertatie (bewerkt), Brussel, VUB pers, 1999. In: Bijdragen en mededelingen betreffende de geschiedenis der Nederlanden, vol. 115, no. 3, 2000, 458-460.
• R. Rutte en H. van Engen (eds.), Stadswording in de Nederlanden; op zoek naar een overzicht. Hilversum, Verloren, 2005. In: Historisch-geografisch Tijdschrift, jrg. 24, nr. 1, 2006, 40-42.

Edited books:

• H. Schmal (ed.) Patterns of European organisation since 1500, London, Croom Helm, 1981.
• A.P. de Klerk e.a. (eds.), Historische geografie in meervoud, Utrecht, Matrijs, 1984.
• M ‘t Hart,  J. Lucassen en H. Schmal, Nieuwe Nederlanders; vestiging van migranten door de eeuwen heen. Amsterdam: IISG/SISWO Holland, 1992.

No known ancillary activities