Over Wim Eshuis

 In Maart 2006 is Wim aangesteld als promotieonderzoeker bij het Hugo Sinzheimer Instituut  (HSI) voor recht en arbeid (Universiteit van Amsterdam), als lid van het onderzoeksproject 'preventie en compensatie van beroepsrisico's'. Op dit moment is hij als onderzoeker verbonden aan het Amsterdams Instituut voor ArbeidsStudies (AIAS) en de Burcht, het wetenschappelijk bureau voor de vakbeweging. Tevens is hij bestuurslid van het Instituut Asbestslachtoffers (IAS) en de Stichting Organo Psycho Syndroom (OPS).

Van 2006 tot 2013 heeft Wim verschillende studies uitgevoerd over het onderwerp werknemerscompensatie en preventie. Op dit moment doet hij onder andere onderzoek naar de mogelijkheden om via de cao en/of een directe verzekering een adequaat systeem van werknemerscompensatie te realiseren.

In de periode 2000- 2006 was Wim betrokken bij de ontwikkeling van Bureau Beroepsziekten van de FNV. Dit bureau ondersteunt slachtoffers van beroepsziekten bij het indienen van een claim tegen de werkgever. In 2003 was hij lid van de Nederlandse delegatie bij de ILO expert meeting over verdrag 121 (compensatie beroepsrisico's).

Daarvoor was hij (van 1980 tot 2000) werkzaam als onderzoeker, trainer en beleidsadviseur op het gebied van kwaliteit van de arbeid. In deze periode was hij met name betrokken bij onderwerpen als technologie en vakmanschap, werkstress, burnout, preventie van arbeidsongevallen en preventie van blootstelling aan vluchtige organische stoffen. Hij besteedde daarbij speciale aandacht aan de mogelijkheden van zelforganisatie van slachtoffers van beroepsziekten. In de 90-er jaren was Wim, als lid van het preventiecomité van de Europese Federatie van Bouw- en Houtbonden, betrokken bij de implementatie van Europese normen. Wim is afgestudeerd in de sociale wetenschappen (andragologie) aan de Rijksuniversiteit Groningen   

Huidige project: Onderzoek naar werknemerscompensatie via directe verzekering en/of cao

 Het ligt in de verwachting dat in Nederland op den duur een regeling van werknemerscompensatie tot stand zal komen. Die verwachting is gebaseerd op juridische argumenten (werknemers lijden schade, het Burgerlijk Wetboek (art. 7: 658 BW) biedt voor hen onvoldoende dekking, op basis van recente jurisprudentie inzake art. 7: 611 BW is voor werkgevers ondertussen een verzekering verplicht voor schade die ontstaat door werkgerelateerde activiteiten zoals bedrijfsuitjes en verkeersongevallen. Bovendien is de International Labour Organization (ILO), van mening dat Nederland een dergelijke regeling moet hebben. Tevens zijn er politieke argumenten (het Ministerie van SZW wil het verhalen van schade vereenvoudigen, de SER adviseert verbetering van schadecompensatie door een directe verzekering en/of cao regelingen en de huidige Minister ondersteunt dit advies)

Voor een werknemerscompensatieregeling zijn verschillende alternatieven beschikbaar. Naast een zogenaamde directe verzekering vormt een compensatieregeling op basis van de cao een alternatief.

Dit onderzoeksproject draagt bij aan het antwoord op de vraag in hoeverre beide perspectieven (cao en directe verzekering) met elkaar in verband kunnen worden gebracht. Het onderzoek moet sociale partners, rijksoverheid en overige (maatschappelijke ) organisaties in staat stellen om een afweging te maken van de voor- en nadelen van beide compensatieregelingen, dan wel een combinatie van beiden.  Het onderzoek draagt op die manier bij aan een verantwoorde invoering van een beter stelsel van werknemerscompensatie.

Dit onderzoek geeft antwoord op de volgende vier deelvragen:

 1.    Hoe is de huidige uitvoeringspraktijk (inhoud regelingen, toepassing in de praktijk, knelpunten in uitvoering, relatie met preventie) van cao regelingen die voorzien in uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid en compensatie van schade door arbeidsongevallen en beroepsziekten?

2.    In hoeverre kan door aanpassingen van de bestaande cao regelingen c.q. door wettelijke aanpassingen worden voldaan aan de inhoud van een directe verzekering? (Als referentiepunt voor een directe verzekering wordt in dit onderzoek de EGB als uitgangspunt genomen)

3.    Hoe verhoudt de werknemerscompensatie via de cao zich tot de directe verzekering, wat zijn de voor- en nadelen van beide regelingen, kunnen beide regelingen in elkaar gepast worden?

4.    Wat zijn de mogelijkheden, beperkingen en voorwaarden om via cao regelingen bij te dragen aan de preventie van schade door arbeidsongevallen en beroepsziekten?

Het onderzoek wordt met name gericht op de sectoren industrie, bouw, vervoer, openbaar bestuur, onderwijs en gezondheidszorg. Gehanteerde onderzoeksmethoden zijn  gestructureerde interviews, case studies, focusgroepen en expertmeetings.

Het onderzoek kent 4 fasen, te weten een inventarisatiefase, een fase met aanvullend onderzoek via case studies, een expertmeeting, een rapportage fase en een fase waarin de resultaten worden gepresenteerd. De doorlooptijd bedraagt 11 maanden. Startdatum van het onderzoek is  1 augustus 2013. Einddatum is 1 juni 2014. Opdrachtgevers zijn het Ministerie van SZW en vakcentrale FNV.

Proefschrift:  Werknemerscompensatie in de steigers, naar een nieuwe aanpak van werknemerscompensatie en preventie van arbeidsongevallen en beroepsziekten in arbeidsorganisaties

(Publicatiedatum: 4 december 2013)

In Nederland lopen jaarlijks meer dan 200.000 werknemers letsel en verzuim op door een arbeidsongeval en krijgen naar schatting 25.000 werknemers per jaar een beroepsziekte. Werknemers die de (financiële) schade die zij hierdoor oplopen willen verhalen moeten daarvoor de werkgever aansprakelijk stellen. In de praktijk betekent dit een zware (juridische) lijdensweg. Daarom wordt door patiëntenorganisaties, vakbeweging, SER en -recent- de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gepleit voor een nieuw systeem van het verhalen van schade van arbeidsongevallen en beroepsziekten, ook wel werknemerscompensatie genoemd.

Dit proefschrift doet verslag van een theoretisch en empirisch onderzoek naar de preventieve werking van verschillende systemen van werknemerscompensatie. Het empirisch onderzoek, bestaande uit juridische analyse van werknemers-compensatiesystemen in Nederland en België, vragenlijstonderzoek onder werknemers en werkgevers, en zeven casestudies concludeert dat van de vier werknemerscompensatiesystemen nauwelijks een preventief effect uitgaat. Dit wordt veroorzaakt doordat die systemen gebaseerd zijn op een aantal onjuiste denkbeelden, zoals de gedachte dat financiële prikkels een preventieve werking hebben en dat zelfregulering arbeidsorganisaties stimuleert tot preventief handelen. In aanvulling daarop pleit het onderzoek onder andere voor meer bemoeienis van de samenleving met arbeidsorganisaties die beroepsgebonden letsel ‘produceren’, en voor meer zeggenschap van werknemers bij het voorkomen van arbeidsongevallen en beroepsziekten. (zie www.bbpublishers.nl).

Publicaties

1.           Eshuis, Wim (2013). Werknemerscompensatie in de steigers; naar een nieuwe aanpak van werknemerscompensatie en preventie van arbeidsongevallen en beroepsziekten. Dissertatie, Universiteit van Amsterdam (te publiceren december 2013). Utrecht, BBpublishers. (zie www.bbpublishers.nl)

2.          Knegt, R., W.A. Eshuis, J.M. Gaarthuis, A. Lunenborg, P. Mauser, J.R. Popma, M. Stekelenburg (2012). Verhaal van werkgerelateerde schade. HSI, Amsterdam. Onderzoek in opdracht van het ministerie van SZW.

3.           Eshuis W.A. (2011). Cao of claimcultuur? Compensatie van letselschade voldoet niet aan de ILO- norm. In: Zeggenschap, december 2011.

4.           Eshuis, W.A. (2011). Schadevergoeding na arbeidsongeval en beroepsziekte. In: Lanting, B.B.L., S.S.M. Peters (red). Een trip langs de hagen van het socialezekerheidsrecht, liber amicorum voor prof. Mr. J. Riphagen. Den Haag, Boom Juridische uitgevers, 2011. P. 117-134.

5.           Eshuis W.A., J.M. Gaarthuis, R. Knegt, M.H. Schaapman (2011).   Werkgeverskosten in verband met arbeidsgerelateerde schade: bestuurlijke boetes en civielrechtelijke aansprakelijkheid . Den Haag. Ministerie van SZW 2010. http://www.jur.uva.nl/hsi/actueel.cfm .

6.           Eshuis W.A. (2010). Financiële schade door OPS?, Amsterdam. Hugo Sinzheimer Instituut.

 7.           Eshuis W.A. (2009). Schadeclaims hebben weinig effect op Arbobeleid . In: Zeggenschap, september 2009, p.34-37.

 8.           Eshuis W.A,, M.H. Schaapman, N.J. Philipsen, J.R. Popma, G. van der Laan, J.G.Bakker, A.P. Nauta, B. Sorgdrager (2009). Leerzame Schadeclaims, leren van "worst case scenarios" als opstap naar effectieve interventie en preventie rond beroepsziekten. Hugo Sinzheimer Instituut Amsterdam, Metro Maastricht, Nederlands centrum voor Beroepsziekten Amsterdam, Nederlandse Vereniging voor Arbeid en Bedrijfsgeneeskunde, Utrecht.

 9.           Eshuis W.A. (2009). Met het oog op preventie? Over de relatie tussen gezondheidspreventie en compensatie van letselschade door het beroep . In: Recht der Werkelijkheid 2009/1, p 91-95.

 10.        Eshuis, W. & A.M. van Eijck (2004). Ziek van je werk: een boekje open over beroepsziekten. Amsterdam, FNV Pers.

 11.        le Blansch, K, W. Eshuis, F. Hoefnagels (1998). Watergedragen verf kampt met imago-probleem: onderzoek naar vervangingsplicht. In: Arbeidsomstandigheden 74 (1998) nr.9, p. 10-15.van der Valk, P., W. Eshuis (1996). Tweede Kamer herstelt evenwicht tussen overheid en markt : deregulering in het nieuwe Arbobesluit moet. In: Arbeidsomstandigheden concreet 5 (1996) februari, p. 41-42.

 12.        Eshuis, W. (1996). Grijze haren voor de vakbeweging: de oudere werknemer. In: Zeggenschap 7 (1996) nr.4, p. 21-23.

 13.        Heesen, T.J. , C. Haast, W. Eshuis (1995). Milieu- en arbovriendelijk bouwen: praktijkervaringen op een nieuwbouwlocatie. Woerden, Bouw- en Houtbond FNV, 1995, 32 p.

 14.        Eshuis, W. & P. van der Valk (1992). Milieuzorg en arbozorg moeten gezamenlijk in de steigers: gebrek aan kennis, afstemming en stimulering. In: Arbeidsomstandigheden 68 (1992) nr.11, p. 673-675.

 15.        Eshuis, W. & P. van der Valk. Hoofdaannemer verantwoordelijk voor arbo- en milieubeleid . In: Maandblad voor arbeidsomstandigheden 67 (1991) nr.7/8, p. 473 476.

 16.        Bus, J. & W. Eshuis (1992). Gezond bouwen aan een beter milieu, dl 1 Milieu en arbeidsomstandighedenin de woningbouw,dl 2 Praktijkgids voor milieubewust en arbeidsvriendelijk bouwen, Woerden  ,  FNV Pers  : 1992, dl.1: 63 p., dl.2: 116 p.

 17.        Eshuis, W.A. (1985). Technologie en werknemersinvloed. Andragogisch Instituut, Rijksuniversiteit Groningen, 105 p.

18.           Eshuis, W.A. & M. Stel (1985). Tabaksverpakkers zullen van Technology-assessment-plannen nog geen pijp kunnen stoppen. In: Groninger Andragogen Tijdschrift, voorjaar 1985. 

About Wim Eshuis

 March 2006 Wim joined the Hugo Sinzheimer research Institute for labour and law (University of Amsterdam). He participated in the research project ´Compensation and Prevention of Occupational Accidents and Occupational Diseases´. In 2013 this results in a dissertation about workerscompensation and prevention of occupational diseases and occupational accidents in organizations (“Workerscompensation under construction”; Title in Dutch: Werknemerscompensatie in de steigers).

In the period 2000- 2006 he was involved in the development of a bureau for occupational diseases. This bureau, linked with the FNV, the federation of Dutch trade unions, supports victims of all kinds of occupational diseases in claiming compensation. In 2003 he was a delegate to the ILO expert meeting concerning convention 121. Prior to this (1980-2000) he was involved in the field of prevention as a researcher, trainer and as a policy officer. During this period he gave special attention to topics as technology and the development of working skills, stress on workplace and the effect on burnout, the prevention of accidents on the workplace, and the prevention of exposure to organic solvents. In the 90´s he was, as a member of   OH&Scommittees of the European and International Federation of Building and Woodworkers, involved in the implementation of the EC directive on health and safety in mobile sites.

 Wim holds a degree in social sciences (andragologie) from the RUG (Rijks Universiteit Groningen), Holland.

Summary of the dissertation Workers’ compensation under construction Dutch: Werknemerscompensatie in de steigers). December 2013

 In most countries workers who have financial damage from occupational accidents and occupational diseases can rely on a workers ' compensationsystem such as a compensationfund for occupational diseases or an industrial accident insurance. It is not clear to what extent these systems facilitate the emergence of this damage and compensate the damage or contribute to prevention, the improvement of working conditions and labour relations, so the number of victims of occupational accidents and diseases will reduce.

In the research project “Worker's compensation under construction” the preventive effect of four compensation systems in Netherlands and Belgium is examined.  The research consisted of a legal analysis, a questionnaire survey and case studies. The study shows that compensation systems hardly affect the working conditions nor the industrial relations. Two organizational characteristics are responsible for the lack of necessary improvements. Firstly, the limited responsiveness of the organization for signals from outside. The second characteristic is the inadequate communicative relationships within the organization: in this study the organizations show an apparent abuse of power and selective dissemination of information, while the workers affected are confronted with multiple forms of social exclusion. 

This study makes clear that the current approach to the prevention of industrial accidents and occupational diseases is not capable to influence organizational characteristics. That prevention approach is dominated by three paradigms: the incentive paradigm, which assumes the positive effects of financial incentives, the rational scientific paradigm in which the importance of  ‘objective ' knowledge is stipulated, and the paradigm of reflexive labour law, which emphasizes the self-regulation of organizations.

A compensation system can have a preventive effect, when it contributes to the improvement of the responsiveness of the actors and the improvement of communicative relations. This may not be on the basis of the existing three prevention paradigms. Two new prevention paradigms are proposed. The first is the intervention paradigm which implies the possibility to intervene ‘behind the front door’ of the sick organization, through dialogue, interference, and if necessary formal urge. The second is the pragmatic prevention paradigm, which pays attention to the improvement of the communicative relations in the direction of shared learning. These paradigms legitimate an inclusive social policy that facilitates involvement of both society and victims of occupational diseases and occupational accidents into organizations that produce illness and injury. 

No known ancillary activities