Claartje Wesselink is universitair docent bij de vakgroep Cultuurgeschiedenis van Europa. Ze studeerde Engels (specialisatie letterkunde, MA 2003) en filosofie (specialisatie kunst & cultuur, MA 2006, cum laude) aan de UvA en de Freie Universität te Berlijn. In maart 2014 promoveerde ze op het cultuurhistorische proefschrift Kunstenaars van de Kultuurkamer. Geschiedenis en herinnering.

Onderzoek

Recent verschenen en verwachte publicaties:

• drie tekstuele bijdragen aan biografie in woord en beeld Werkman. Leven & werk, november 2014
• artikel in catalogus bij expositie Het Stedelijk in de oorlog in het Stedelijk Museum Amsterdam, 2015
• publicatie in de Schriftenreihe van de Forschungsstelle Entartete Kunst Hamburg, 2015

Promotieonderzoek:

Kunstenaars van de Kultuurkamer. Geschiedenis en herinnering  
Promotoren: prof. dr. F.P.I.M. van Vree en prof. dr. R. van der Laarse

'De traditionele kunst, zoals die door de nazi's werd getolereerd, hebben wij gedurende de oorlog voldoende kunnen bekijken.' (Willem Sandberg, 1947)

Tijdens de Duitse bezetting dienden veel beroepsgroepen zich in te schrijven bij een nationaal-socialistische beroepsorganisatie. Voor beeldend kunstenaars was dat de naar Goebbels' Reichskulturkammer gemodelleerde 'Nederlandsche Kultuurkamer'. Weigeraars werden uitgesloten uit het openbare kunstleven en riskeerden een hoge boete bij het ontplooien van artistieke activiteiten. Kunstenaars die voldeden aan de Kultuurkamerplicht en daarbij actief deelnamen aan het kunstleven van de 'nieuwe orde', werden na de oorlog vaak als 'fout' aangeduid. Dit imago werd nog versterkt als zij NSB'er of fascist waren.

Deze 'foute' kunstenaars vormen het uitgangspunt van dit proefschrift. Na de bevrijding ging het met hun carrières bergafwaarts. Bovendien brak na 1945 de abstracte kunst door ten koste van de figuratieve richtingen. Ook dit kwam 'foute' kunstenaars, gezien hun voorkeur voor de figuratie, niet ten goede. De mate waarin iemand weer op kon klimmen hing af van zijn oorlogsverleden, maar ook van factoren als kunstenaarschap en netwerk.

In het proefschrift staan twee invalshoeken centraal. Ten eerste werpen de biografieën van 'foute' kunstenaars en hun werken nieuw licht op zeventig jaar denken over 'goed' en 'fout' in Nederland. Ze leggen de ongerijmdheden bloot tussen enerzijds geschiedenis en anderzijds collectieve herinnering en identiteit. Ten tweede wordt beschreven welke invloed de bezetting had op de omslag in esthetische opvattingen na 1945 - hoofdzakelijk ingezet door voormalige verzetskunstenaars. Welk verband is er tussen het kunsthistorische tijdperk '40-'45 en het naoorlogse omarmen van moderne stromingen die tot die tijd nauwelijks voet aan de grond hadden gekregen in Nederland? 

Kunstenaars van de Kultuurkamer is als handelseditie uitgegeven door Prometheus/Bert Bakker. Onder andere NRC Handelsblad, Het Parool en Den Haag Centraal besteedden aandacht aan de publicatie. Eind 2014 werd het boek bekroond met de Jan van Gelderprijs 2014.

• Bespreking NRC Handelsblad 27/6/14

• Bespreking Den Haag Centraal 30/5/14

• Bespreking Het Parool 28/3/14

Onderwijs

In de afgelopen jaren heeft Claartje onder andere de vakken Artefact, Inleiding Erfgoed en Cultuurbeschouwing (BA Algemene cultuurwetenschappen) gegeven. Daarnaast begeleidde ze meermaals de excursie van de MA Erfgoedstudies naar Duitsland en Polen. In 2009 vloeide uit deze excursie de publicatie Erfgoedstudies Oostwaarts voort, in 2010 het symposium 'Schimmen van de Muur', over de omgang met DDR-erfgoed in Duitsland. Ook begeleidt Claartje bachelor- en masterscripties op het gebied van erfgoed & memory studies, cultuurgeschiedenis van interbellum & WOII en (beeldende) kunst 1900-1950.

• Publicatie Erfgoedstudies Oostwaarts

Tentoonstellingen

Samen met studenten organiseerde Claartje de tentoonstelling Arti in oorlogstijd (maart 2014) bij kunstenaarsvereniging Arti et Amicitiae in Amsterdam. In het voorjaar van 2015 opent de expositie Goed Fout bij de Bijzondere Collecties in Amsterdam. Hieraan leveren Claartje en haar studenten een bijdrage. Op de website www.kunstenaarsinoorlogstijd.nl kunt u lezen over hun ervaringen als tentoonstellingsmakers.

• No ancillary activities