Persoonlijke informatie

Ik ben in 1973 geboren in Amsterdam en in 1999 cum laude afgestudeerd aan de Rijksuniversiteit Leiden (afstudeerrichting Persoonlijkheidsleer). Tijdens mijn studie heb ik me verdiept in sportpsychologie en mijn basisaantekening Sportpsychologie behaald. Na mijn afstuderen heb ik enkele jaren in het bedrijfsleven gewerkt en heb ik mijn sportpsychologiepraktijk opgezet. In 2005 ben ik gestart als docent bij de UvA en sindsdien verzorg ik verschillende cursussen op het gebied van sportpsychologie. Ook begeleid ik bachelorthese- en masterthesestudenten en ben ik betrokken bij de stagebegeleiding van de programmagroep Ontwikkelingspsychologie. Naast het werk aan de UvA heb ik nog steeds mijn eigen sportpsychologiepraktijk waar ik sporters, coaches en ouders van jonge topsporters begeleid.

Onderwijs

Erzijn drie sportpsychologische cursussente volgen bij de UvA. In de eerste plaats het Kernthema Sportpsychologie. Dit is een tweedejaarsvak dat in het algemene bachelordeel van de studie valt. Zie voor meer informatie de onderstaande link.

Daarnaast is er de verdiepingscursus Sportpsychologie die uit een A-deel (6 ecs) en een B-deel (4 ecs) bestaat. Zie de onderstaande link voor meer informatie over de verdiepingscursus.

Het is ook mogelijk om de bachelorthese te schrijven over een sportpsychologisch onderwerp of om mastertheseonderzoek te doen op dit gebied. Ook lopen studenten soms een sportpsychologische stage.

Voor het behalen van de basisaantekening Sportpsychologie dienen studenten 30 ecs of meer te besteden aan onderwijs op het gebied van sportpsychologie.

• Kernthema Sportpsychologie

• Verdiepingscursus Sportpsychologie

Onderzoek

Mijn onderzoek richt zich op de vraag wat de oorzaak is van doeloriëntaties. Doeloriëntaties zijn zeer bepalend voor de prestatiemotivatie, maar ook voor veel andere aspecten van gedrag in prestatiesituaties. Er zijn twee doeloriëntaties, namelijk de performance-oriëntatie en de mastery-oriëntatie. Mensen met een performance-oriëntatie voelen zich succesvol als ze merken dat ze beter zijn dan anderen. Mensen met een mastery-oriëntatie voelen zich succesvol als ze merken dat ze iets geleerd hebben of ergens beter in geworden zijn. 
Doeloriëntaties lijken te worden veroorzaakt door de overtuigingen die mensen hebben over de maakbaarheid van bepaalde kwaliteiten. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen een 'entity-' en een 'incremental view'. Mensen met een 'incremental' overtuiging geloven bijvoorbeeld dat je je intelligentie kunt laten groeien door hard te leren op school. Mensen met een 'entity' overtuiging daarentegen zien intelligentie als een vast kenmerk van een persoon dat niet echt te veranderen is.

Deze overtuigingen ('implicit theories of ability') lijken ook zeer relevant in sport. Iemand die sporttalent ziet als een beperkende factor zal zich heel anders opstellen dan iemand die gelooft dat talent slechts de ingangsvoorwaarde is en meent dat sportsucces bepaald wordt door hard werken.

Op dit moment is er nog nauwelijks onderzoek gedaan naar de invloed van 'implicit theories of ability' in een sportcontext. De eerste vraag is daarom of de tweedeling in 'entity-' en 'incremental view' die in onderzoek naar intelligentie is gevonden ook opgaat in sport. Daarna is de vraag of via het beïnvloeden van deze 'view' ook de doeloriëntatie van een sporter veranderd kan worden.
Mijn promotor is Nico van Yperen van de Rijksuniversiteit Groningen. (zie onderstaande link)

• Homepage Nico van Yperen (RUG)

Sportpsychologie

In Nederland, maar ook wereldwijd is sportpsychologie een groeiende tak van de psychologie. Sportpsychologen houden zich bezig met de vraag welke mentale factoren van invloed zijn op sportprestaties en met de vraag hoe die mentale factoren te beïnvloeden zijn. Daarbij worden drie soorten sportpsychologen onderscheiden: (1) de praktijksportpsycholoog die met sporters werkt en probeert hen mentaal sterker te maken (2) de docent sportpsycholoog die onderwijs verzorgt voor bijvoorbeeld coaches, ouders, studenten aan de ALO of het CIOS of psychologiestudenten, en (3) de sportpsycholoog onderzoeker die onderzoek doet naar psychologische processen die een rol spelen in sport. Zie voor meer informatie over sportpsychologie in Nederland de website van de Vereniging voor Sportpsychologie in Nederland (VSPN) via de onderstaande link.
In het Engels wordt vaak gesproken over 'sport- and exercise psychology' waaruit op te maken is dat 'exercise psychology' als een apart veld wordt gezien. Doordat topprestaties hier niet centraal staan lijkt het alsof voor exercise psychology andere psychologische principes gelden, maar dit is maar gedeeltelijk waar. Veel psychologische mechanismen en factoren die belangrijk zijn voor topsporters zijn net zo relevant voor mensen die op een recreatieve manier aan sport doen. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan gevoelens van competentie, doelstellingen en doeloriëntaties, motivatie, communicatie met teamgenoten en trainer, feedback op prestaties, attributies en copingmechanismen.

• Vereniging voor Sportpsychologie in Nederland

• No ancillary activities