Photographer: onbekend

dr. M.J.E. (Marieke) van den Doel


  • Library of the UvA
    Sector Allard Pierson Museum
  • Visiting address
    Allard Pierson Museum
    Oude Turfmarkt 127  Room number: 3.02
  • Postal address:
    Oude Turfmarkt  127
    1012 GC  Amsterdam
  • M.J.E.vandenDoel@uva.nl
    T: 0205252556
    T: 0205255324

Marieke van den Doel is conservator voor tentoonstellingen en projectleider internationale museumnetwerken (Connecting Early Medieval European Collections (www.cemec-eu.net) en COBBRA) bij het Allard Pierson Museum en de Universiteit van Amsterdam. Zij werkte mee aan 'Sicilie en de Zee. Duik in het verleden' (Allard Pierson Museum, Amsterdam 2015-2016, Ashomolean Museum, Oxford 2016, Palazzo dei Normanni, Palermo 2016-2017). Momenteel ontwikkelt zij 'Oorsprong van Rome. Mythe en werkelijkheid' (Allard Pierson Museum, Amsterdam 2017) en de reizende tentoonstelling 'Crossroads. Europe 300-1000' (Allard Pierson Museum, Amsterdam 2017, Byzantine and Christian Museum, Athene 2018, LVR Landesmuseum Bonn 2018). Bovendien werkt zij als affiliated reseracher bij CREATE o.a. in verband met het digitale onderzoeksproject HADRIANVS (www.hadrianus.it). Tussen 2010 en 2015 werkte zij als hoofd Kunstgeschiedenis, vice-directeur en interim directeur aan het Koninklijk Nederlands Instituut te Rome. Tussen 2007 en 2010 was zij docent Kunstgeschiedenis en Algemene Cultuurwetenschappen aan de UvA.

Opleiding

Marieke van den Doel studeerde Kunstgeschiedenis en Archeologie aan de UvA en Autonome Vormgeving (artist's books) aan de Rietveld Academie. In 2008 promoveerde zij op een proefschrift getiteld 'Ficino en het voorstellingsvermogen. 'Phantasia' en 'imaginatio' in kunst en theorie van de Renaissance', waarin zij kunsthistorische discussies over de invloed van humanist Marsilio Ficino op de kunst van de Renaissance onderzocht. Het werk van Botticelli en Michelangelo staat hierin centraal. De rode draad van dit onderzoek vormt de wisselwerking tussen tekst en beeld. In 2017 wordt de publicatie verwacht van een Engelstalige geupdate editie.

Daarnaast richtte zij een onderzoeksproject, getiteld HADRIANVS, met een daaraan gekoppelde website-database op over Nederlandse kunstenaars en geleerden in Rome (1300-nu) in samenwerking met Prof. Thijs Weststeijn (UU) en Dr. Arthur Weststeijn (KNIR). Haar huidige onderzoek richt zich op de voortleving van de klassieke cultuur op de kunst van de Middeleeuwen en de vroeg-moderne tijd, met nadruk op Italie en de Nederlanden, evenals artistieke uitwisseling tussen deze beide cultuurgebieden. Haar onderzoek spitst zich toe op ‘visual humanism’: de wijze waarop Renaissance-kunstenaars met kennis van materiële objecten hebben bijgedragen aan het doen herleven van de Oudheid, als cruciale toevoeging aan overgeleverde teksttradities. Ook publiceert zij over contemporaine narratieve kunst.

 

Samenvatting proefschrift

Maakten Renaissance-kunstenaars zoals Botticelli en Michelangelo gebruik van de opvattingen van de Florentijnse humanist Marsilio Ficino (1433-1499) voor enkele van hun beroemdste kunstwerken? Vooral Ficino’s opvattingen over liefde, inspiratie (furor) en het voorstellingsvermogen kunnen daarbij een rol hebben gespeeld. Ficino’s veronderstelde belang voor de kunst en de kunstliteratuur van de Renaissance vormde een populair onderzoeksthema van de jaren dertig tot zeventig van de twintigste eeuw. Nadien is Ficino's mogelijke invloed, of de toeëigening van zijn opvattingen voor artistieke productie, hevig in twijfel getrokken. Nieuw bronnenmateriaal, gewijzigde dateringskwesties en close-reading van relevante teksten werpen nieuw  licht op deze discussie.

Afbeelding: Michelangelo, De droom, ca. 1533 (detail).

Recensie: Ficino bracht de verbeelding aan de macht

Bespreking door Cokky van Limpt in dagblad Trouw , 21 april 2008, 'De verdieping', pp. 6-7, van Ficino en het voorstellingsvermogen.

Download in 3 documenten:

Recensie: een liefdesgids

Bespreking van Ficino en het voorstellingsvermogen door Anne Havik in Filosofie Magazine, jaargang 17, maart 2008, pp. 80-81. 

Lees verder:

Een uitgebreidere samenvatting van 'Ficino en het voorstellingsvermogen', met beeldmateriaal, kunt u hier bekijken of downloaden.

Eerder verschenen

M. van den Doel e.a., The Learned Eye. Regarding Art, Theory and the Artist's Reputation,  Amsterdam University Press, 2005.

No known ancillary activities

edit contact information edit tabs