Amsterdamlezingen

Droom mee over de toekomst van Europa en Amsterdam in de nieuwe reeks Amsterdamlezingen 2016. Het thema is dit jaar: ‘Derde gouden eeuw.’ Amsterdam wacht een positieve tijd: een derde gouden eeuw. Maar wat speelt er in de wereld om ons heen? Hoe gaat het verder met Europa? Een korte lezing van telkens een half uur is de aanzet voor een avondvullende dialoog tussen spreker en publiek.

De lezingen vinden plaats tijdens de periode dat Nederland voorzitter is van de EU. 

Programma Amsterdamlezingen 2016

graag voor gebuik overleggen met UvA Persvoorlichting, te: 2695.

Foto: Jeroen Oerlemans

Maandag 23 mei: Frank Vandenbroucke - Een Europese sociale unie

Door de economische crisis ligt de Europese eenwording zwaar onder vuur. Frank Vandenbroucke vindt dat sociaal beleid niet langer uitsluitend het terrein van de Europese lidstaten kan blijven, maar ook onderwerp moet worden van Europees beleid. Sociale doelstellingen zouden aan de basis moeten liggen van de EU. Een Europese Sociale Unie is zijn droom. Is die droom realiseerbaar?

Prof. dr.  Frank Vandenbroucke is universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Hij richt zich op het bevorderen van onderzoek naar en debat over de maatschappelijke betekenis van de EU. Vandenbroucke brengt daarbij inzichten uit economisch, sociaal en politicologisch onderzoek bijeen. Als minister in België was Vandenbroucke voorheen verantwoordelijk voor sociale zekerheid, gezondheidszorg, pensioenen en werkgelegenheid, en als viceminister-president voor onderwijs en werkgelegenheid. Vandenbroucke was nauw betrokken bij de lancering van de Lissabon-strategie door de EU in 2000, met name bij de uitwerking van de sociale dimensie van deze strategie.

Maandag 30 mei: Jan Zielonka - Een Europa met vele centra?

De laatste dagen van de Europese Unie zijn geteld, aldus de Pools-Britse hoogleraar Jan Zielonka in zijn boek Is the EU doomed? Zielonka denkt dat daarvoor in de plaats een nieuwe vorm van Europese integratie komt met vele centra, in plaats van een centrale macht. (voertaal: Engels).

Prof. Jan Zielonka is hoogleraar European Politics  aan de University of Oxford. Hij doet onderzoek naar media, democratie, politieke instituties en de geschiedenis van politiek gedachtegoed. Zielonka heeft talloze boeken gepubliceerd over het buitenlandbeleid van de EU.

Tijd en locatie

20.00 - 21.30 (inloop vanaf 19.30) in de Theaterzaal (7e etage) van de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA),  Oosterdokskade 143, Amsterdam.

Voorgaande Amsterdamlezingen 2016:

Maandag 18 april: Christianne Smit - de volksverheffers van eind 19e eeuw

Eind negentiende eeuw groeiden de Europese steden hard. Gedreven door compassie en idealen zette de middenklasse zich aan de geestelijke en lichamelijke verheffing van het proletariaat en gaf ze zich over aan utopische experimenten. Christianne Smit schetst de ambities, inspiraties en dromen van de volksverheffers die zich eind 19e eeuw in Nederland inzetten voor een ideale samenleving.

Dr. Christianne Smit is hoofddocent en onderzoeker Politieke geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Onlangs verscheen haar boek De volksverheffers. Sociaal hervormers in Nederland en de wereld 1870-1914 (2015, Verloren BV), waarin ze schrijft over de ambities, inspiraties, dromen en initiatieven van de volksverheffers die zich tussen 1870 en 1914 in Nederland inzetten voor een ideale samenleving.

Dirk Gillissen

Christianne Smit. Foto: Dirk Gillissen

Maandag 25 april: Rens Vliegenthart - Hoe berichten de media over Europa?

Nog niet zo lang geleden speelde in de media Europa nog amper een rol. Nu is dat anders. Kort na het Oekraïne-referendum van 6 april, vlak voor de Britse referendum over eventuele uittreding uit de Europese Unie op 23 juni, en tijdens het Nederlandse voorzitterschap van de EU zal Rens Vliegenthart een overzicht geven van de wijze waarop radio, televisie en kranten over Europa berichten en hoe dat onze kennis van en mening over de EU beïnvloedt. Kunnen we hier ook hoop uit putten?

Prof. dr. Rens Vliegenthart is hoogleraar Communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Hij houdt zich bezig met de rol van de media in politiek en samenleving. Zijn onderzoek bevindt zich daarmee op het snijvlak van communicatiewetenschap, politicologie en sociologie. Hij schreef het boek U kletst uit uw nek. Over de relatie tussen politiek, media en de kiezer (2012, Bert Bakker).

Dirk Gillissen

Rens Vliegenthart en Zef Hemel. Foto: Dirk Gillissen

Maandag 9 mei: Marieke de Goede - Speculatieve veiligheid in Europa

Na de aanslagen van 9/11 concludeerde een onderzoekscommissie dat de veiligheidsdiensten te weinig verbeelding hadden getoond. Zij konden zich niet voldoende inbeelden wat er mogelijk te gebeuren stond. Sindsdien proberen veiligheidsdiensten en beleidsmakers creatiever om te gaan met de onzekere toekomst: hoe kan men op potentiële dreigingen en gevaren anticiperen, deze verbeelden en voorkomen? Deze lezing gaat in op de verbeelding van de toekomst in veiligheidsbeleid, en de manier waarop dystopische toekomstbeelden de basis worden van huidige beslissingen.

Binnen deze nieuwe vormen van ‘speculatieve veiligheid’ draagt de staat veiligheidsbeslissingen gedeeltelijk over aan private bedrijven. Commerciële data worden in toenemende mate gebruikt in de veiligheidspraktijk: sinds enige tijd sluit Twitter elke dag verdachte accounts, passagiersgegevens worden geanalyseerd, en banken worden geacht verdachte transacties te identificeren en rapporteren. Wat gebeurt er als de overheid veiligheidsbeslissingen uitbesteedt aan bedrijven? Hoe nemen bedrijven deze beslissingen, en welke nieuwe vormen van diffuse publiek-private samenwerking ontstaan hier?

Op Europadag – 9 mei – vertelt Marieke de Goede over het speculatieve veiligheidsbeleid in Europa. Zij gaat in op de vraag wat het betekent het voor het maatschappelijk vertrouwen als sociale relaties in toenemende mate ten dienste worden gesteld van de veiligheidspolitiek.

Prof. dr. Marieke de Goede is hoogleraar Politicologie aan de Universiteit van Amsterdam en coördinator van het masterprogramma ‘European Politics and External Relations.’ Ze doet onderzoek naar de Europese veiligheidspolitiek, met een focus op preventieve en anticiperende maatregelen. Begin dit jaar verkreeg zij twee prestigieuze subsidies: een VICI-subsidie en een  ERC Consolidator Grant. De Goede is academisch voorzitter van Spui25

De Amsterdamlezingen

Tijdens de interactieve Amsterdamlezingen van de UvA vertellen hoogleraren over hun vakgebied en over de rol die de stad daarin speelt. De formule is als volgt: iedere spreker houdt een lezing van maximaal een half uur. Daarna gaat de spreker een uur lang over het onderwerp in gesprek met het publiek. Iedereen is welkom, maar aanmelding is verplicht vanwege het beperkte aantal plaatsen.

Amsterdamlezingen 2015 - 9 februari - Zef Hemel

Zef Hemel (foto: Ton Dujardin)

Wibautleerstoel

De reeks Amsterdamlezingen is voortgekomen uit de Wibautleerstoel. Deze bijzondere leerstoel is door de gemeente Amsterdam ingesteld voor de studie van de grootstedelijke problematiek, in het bijzonder van Amsterdam.

De Wibautleerstoel is in 1991 door de gemeente Amsterdam gevestigd aan de Universiteit van Amsterdam. De leerstoel is achtereenvolgens bekleed door Willem Heinemeijer, Annemieke Roobeek, Jan Terlouw, Geert Mak en Paul Scheffer.

De huidig bijzonder hoogleraar op deze leerstoel is Zef Hemel, die optreedt als gastheer van de Amsterdamlezingen.

Gepubliceerd door  Universiteit van Amsterdam

1 juni 2016