Een nationale en Europese identiteit sluiten elkaar niet uit. Sommige politici scheppen die tegenstelling wel maar dat conflict bestaat in principe niet, zegt hoogleraar Moderne Europese geschiedenis Michael Wintle. ‘Een nationale identiteit is heel belangrijk. Het is de legitimatie voor staat en regering. Maar die vorm van identiteit kan bestaan naast andere soorten, die bijvoorbeeld gebaseerd zijn op regio's, gender, generaties, religies of werelddelen zoals Europa. Een identiteit lijkt op een matrix: het is een geheel en heeft een waarde. Maar binnen de matrix zijn er stukjes die onderlinge relaties hebben en veranderen, zoals bijvoorbeeld de streek waar iemand woont. Dat hoeft niet in conflict te zijn met andere onderdelen van je identiteit. Uit onderzoek blijkt ook dat een meerderheid in Europa een Europese identiteit voelt, zelfs in landen met een grote euroscepsis zoals Engeland.'

Wintle ziet een Europese identiteit vooral als een vorm van identificatie met of culturele loyaliteit aan het werelddeel. Een Europese identiteit is in ieder geval niet een supranationale versie van een nationale identiteit, zegt de hoogleraar. ‘Er zijn mensen, vooral in Brussel, die zo'n versie wel hebben nagestreefd. Denk bijvoorbeeld aan voormalig voorzitter van de Europese Commissie Jacques Delors en sommige elites in de lidstaten van de Europese Unie. Die wilden een overkoepelende federatie voor de staten, onder meer met het gebruik van symbolen. In de jaren tachtig dachten ze met symbolen burgers achter het idee van een federatie te krijgen zoals de natiestaten dat in de negentiende eeuw met veel succes deden om het nationalisme te voeden. De Europese munt en vlag hebben wat succes opgeleverd, maar weinig in vergelijking met wat natiestaten op dat vlak hebben gepresteerd. Symbolen zijn machtig maar moeilijk beheersbaar.'

Wintle ziet overigens een noodzaak om meer interesse te wekken voor de Europese verkiezingen. Hij is geen voorstander van een campagne voor een Europese natie, maar een anti-Europese boodschap hoeft bij hem ook niet op steun te rekenen. ‘We hebben meer informatie nodig over de Europese rechtsorde waarmee de EU veel kan bereiken. Denk aan thema's als de economische sfeer, asielzoekers en energie. Zowel media als politici moeten meer over het voetlicht brengen wat Europa transnationaal kan betekenen.'