Interdisciplinair onderwijs

Door de toenemende complexiteit in de samenleving, is er steeds meer vraag naar academici die kennis hebben van meerdere disciplines. En die beschikken over het zogeheten T-profiel: brede kennis van meerdere vakgebieden in combinatie met verdieping in een bepaald vakgebied. De complexe problemen van vandaag de dag laten zich namelijk steeds minder goed zuiver disciplinair oplossen.

Waar de klassieke wetenschap het laboratorium heeft als thuisbasis, ontsnappen veel complexe vraagstukken aan deze ommuring. Klimaat, voedsel, energie, migratie, volksgezondheid, financiële instabiliteit: de schaal en de aard van het onderzoek dat is vereist voor deze problemen, is letterlijk en figuurlijk ‘grensoverstijgend’.
Bovendien gaat van interdisciplinair onderzoek een grote innovatiekracht uit; het toepassen van methoden en technieken van het ene vakgebied op het andere vakgebied kan leiden tot dynamische en innovatieve ontwikkelingen.

De behoefte aan inter- en multidisciplinair opgeleide academici komt ook terug in het major- en minorsysteem, in keuzevakken en in het honoursonderwijs. Deze bieden de student de mogelijkheid om zelf arrangementen samen te stellen die hem of haar zo goed mogelijk voorbereiden op de carrière die de student voor ogen heeft.

Wat betekent interdisciplinair onderwijs voor het onderwijs zelf?

Interdisciplinair onderwijs brengt door de inhoud van het onderwijs een zekere dynamiek met zich mee die zich vertaalt in andere, meer actieve onderwijsvormen. Interdisciplinaire kennis leent zich minder goed voor overdracht in hoorcolleges, al komen die wel voor in de curricula van de opleidingen van het IIS. Veel onderwijs geschiedt echter aan de hand van complexe problemen, bij voorkeur afkomstig uit de praktijk. Studenten benaderen deze problemen dan vanuit verschillende disciplines. Dit doen zij in werkgroepen, tijdens debatten en bijvoorbeeld door interviews te houden.

Doordat de studenten tijdens de colleges en werkgroepen intensief met elkaar samenwerken, krijgen zij een onderlinge band die ook buiten de collegebanken blijft bestaan. Studenten maken deel uit van een hechte gemeenschap waarin een zeer actieve studievereniging een belangrijke rol speelt.

Voorbeelden van interdisciplinaire opleidingen zijn Bèta-gamma, Future Planet Studies en de research master Brain and Cognitive Sciences en Forensic Science. Deze worden verzorgd door het Instituut Interdisciplinaire Studies (IIS).

Instituut voor Interdisciplinair Onderwijs (IIS)

Bij het interdisciplinair onderwijs aan het IIS verdiep je je in een discipline  en leer je deze kennis toe te passen in een interdisciplinaire context. Je wordt opgeleid tot een academicus die over de grens van specialismes heen kan kijken en open staat voor samenwerking.

Voor gedegen interdisciplinair onderzoek is, zo vindt het IIS, disciplinaire kennis onmisbaar. De bacheloropleidingen van het IIS beginnen dan ook met een breed eerste studiejaar dat voor alle studenten gelijk is. In thematische modules maken de studenten in de breedte kennis met bèta- en gamma-vakken.

Dicht bij interdisciplinair onderwijs ligt multidisciplinair onderwijs. Studenten volgen dan naast hun disciplinaire bacheloropleiding minoren van andere opleidingen, echter zonder dat in het onderwijs zelf een integratie plaatsvindt tussen de verschillende vakgebieden. Die interdisciplinaire integratie vindt bij multidisciplinair onderwijs als het ware plaats ‘in’ de student en niet in het onderwijs zoals dat bij interdisciplinair onderwijs het geval is.

Keuzeonderwijs en honoursprogramma’s

Voor disciplinaire studenten van andere faculteiten van de UvA organiseert het IIS een aantal interdisciplinaire modules die zij als aanvulling op hun eigen opleiding kunnen volgen. De thema’s van deze modules sluiten zo veel mogelijk aan op de actualiteit en worden vanuit verschillende perspectieven bekeken, zowel economisch, juridisch als sociologisch. Voorbeelden van interdisciplinaire keuzevakken zijn Geschiedenis in het groot, Keerpunten in de natuurwetenschappen, China,  en Het brein.

Het IIS verzorgt ook honoursprogramma’s voor excellente studenten van andere faculteiten. Doordat studenten vanuit verschillende faculteiten bij elkaar komen, is dit honoursprogramma zeer interdisciplinair; niet alleen is het aanbod afkomstig uit meerdere disciplines, ook de studenten brengen ieder hun eigen kennis en expertise van hun eigen discipline in.

Kenniscentrum

Het Instituut Interdisciplinaire Studies vormt het kenniscentrum van de UvA op het gebied van interdisciplinair studeren. De kennis en ervaring die het IIS heeft, stelt zij ter beschikking aan andere faculteiten die meer interdisciplinair willen gaan werken. Het IIS vormt een ‘laboratorium’ voor interdisciplinaire experimenten en projecten die kunnen leiden tot nieuwe interdisciplinaire modules bij een of meer andere faculteiten of zelfs een nieuwe interdisciplinaire opleiding.

Gepubliceerd door  Universiteit van Amsterdam

8 september 2014