Science Research at UvA-VU: Bacterial Cell Biology
Dr. Joen Luirink bestudeert processen in de celenvelope van bacteriën. In een van de projecten staat een eiwitcomplex centraal dat een cruciale rol speelt in de deling van bacteriën. Celdeling is ook de focus binnen het onderzoeksprogramma Bacterial Cell Biology aan de UvA en gezamenlijk werken ze aan het Swammerdam Institute of Life Sciences aan de opheldering van dit mechanisme. En dat blijft niet onopgemerkt. ‘Er is veel belangstelling voor dit onderzoek.’
Welke factoren zijn er betrokken bij het mechanisme van celdeling? Met die vraag houdt Luirink, groepsleider op de afdeling Moleculaire Microbiologie aan de VU, zich intensief bezig. ‘Het gaat met name om eiwitten,’ legt hij uit. ‘Bepaalde eiwitten verzamelen zich op een bepaald moment naar het midden van de bacterie. Op die plek snoeren ze de celwand in en dat leidt uiteindelijk tot scheiding van de bacteriën. Dan zijn de bacteriën gedeeld in twee identieke dochtercellen. Wij bestuderen de eiwitten die betrokken zijn bij het vormen van die constrictie, want ze zijn essentieel voor de deling en handhaving van de bacterie.’
Kennis vult elkaar aan
Sinds 2007 werkt hij nauw samen met dr. Tanneke den Blaauwen van de onderzoeksgroep Bacterial Cell Biology aan het Swammerdam Institute for Life Sciences van de Universiteit van Amsterdam. Luirink is bijzonder te spreken over hun samenwerking. ‘Tanneke heeft veel kennis over celdeling en het gebruik van o.a. microscopie om dit te bestuderen. Wij weten iets over membraanprocessen en hebben een meer biochemische en moleculair biologische aanpak. Dat vult elkaar goed aan.’
Volgens de onderzoekers is de rol van eiwitten tevens interessant vanuit toegepast oogpunt. ‘Ze kunnen een target zijn voor antibiotica,’ aldus Luirink. ‘Celdeling is een delicaat proces en als je stoffen ontwikkelt die aangrijpen op die celdelingseiwitten dan zullen die de groei waarschijnlijk remmen. Door die nieuwe toepassing staat dit onderzoek enorm in de belangstelling.’
Uitwisseling en gastvrijheid
De samenwerking tussen beide universiteiten is waardevol, vindt Luirink. ‘Eens in de twee maanden is er, samen met de Aio’s die betrokken zijn bij het onderzoek, overleg. En vaker hebben we telefonisch of per mail contact over projectaanvragen of resultaten. We wisselen materialen uit en de Aio’s van hier doen soms een proef op de UvA, en andersom. Het is een uitwisseling van kennis en materialen, en de gastvrijheid om experimenten te doen in elkaars lab.’
De bestaande samenwerking wordt dit jaar nog gemakkelijker; dan verhuizen beide onderzoeksgroepen naar het nieuwe OI2 gebouw op de VU-campus.