Schoenmakers zoekt op zijn computer in een lange rij powerpointbestanden met CASA in de naam. Het centrum is al vijf jaar geleden uitgedacht, verklaart hij. Het beslaat vijf chemische leerstoelgroepen aan VU en UvA. Op drie daarvan zijn de afgelopen jaren nieuwe hoogleraren gekomen. ‘De oude mensen waren goed, nu voelt het ook weer goed. We kunnen dus aan de slag’, zegt Schoenmakers terwijl hij een recent bestand aanklikt.  

Lanceerjaar

Dat blijkt een presentatie waarmee CASA zich op 24 april zal presenteren aan collega’s van UvA en VU; 2015 wordt het officiële lanceerjaar. Het onderzoek van CASA draait om analytisch scheiden van complexe mengsels, detectie en karakterisering van de componenten en het bestuderen van interacties daartussen. Of, zoals Schoenmakers het samenvat: ‘Wij zijn de mensen die meten.’ De analytische chemie maakt een groot deel van het totale vakgebied chemie uit, vervolgt hij, omdat meten eenvoudigweg onmisbaar is. Bijvoorbeeld voor voedselveiligheid. ‘Wij mensen houden niet van eten uit een chemische fabriek. We eten heel veel natuurlijke producten, bijvoorbeeld gemaakt met bacteriën en gisten.’ Dagelijks zijn tienduizenden mensen in Nederlandse laboratoria druk met chemische metingen aan voedsel en aan andere zaken. Schoenmakers: ‘Wij zijn het topje van die piramide.’ 

Dat topje ontwikkelt, verbetert en optimaliseert chemische meetmethoden. De vijf leerstoelen – drie aan de UvA, twee aan de VU – hebben daarbij in de kern een nadrukkelijk overlap. ‘Op mij na hebben ze allemaal verstand van massaspectrometrie’, illustreert Schoenmakers. ‘We streven naar synergie zonder concurrentie. Onze specialiteiten liggen in de toepassingen.’ Zo is hij zelf gespecialiseerd in forensische toepassingen. Casa beslaat verder voedsel, farma, milieu en polymeren. 

Leerstoelgroepen

Naast de vijf leerstoelgroepen horen ook zes deeltijdhoogleraren tot CASA, gericht op de vijf gebieden plus kunstwetenschappen. Ze worden betaald door en zijn deels werkzaam bij bedrijven. Ook in projecten werken alle CASA-leden veel samen met het bedrijfsleven. ‘Dat geeft enorme steun, zowel voor relevantie als voor financiering.’ 

CASA zal tot slot gezamenlijk onderwijs omvatten, met behalve de al bestaande master analytical sciences een honours programma. Eens per maand overleggen de partners momenteel over het centrum, maar ze zien elkaar daarbuiten veel vaker. ‘In 2014 zijn er weken geweest dat ik elke ochtend op de VU begon om aan gezamenlijke voorstellen te werken’, aldus Schoenmakers. CASA zal de chemici de kritische massa geven om grotere projecten te gaan binnenhalen, zegt hij. ‘We zijn er nu klaar voor.’ 

Tekst: Jeroen Scharroo