Oratie van Marc de Wilde als hoogleraar Algemene rechtsleer

8 november, 16.00 uur, in de Aula van de Universiteit

15 oktober 2013

Titel: Uit nood geboren: constitutionele verandering in tijden van crisis

In de afgelopen jaren hebben overheden in toenemende mate hun toevlucht genomen tot het gebruik van noodbevoegdheden. Zo worden noodbevoegdheden ingezet om verdachten van terrorisme op te sporen en voor onbepaalde tijd gevangen te houden. Maar ook in de financiële sfeer wordt op grote schaal gebruik gemaakt van noodbevoegdheden, onder meer om banken en zelfs landen voor faillissement te behoeden.

Het toenemende gebruik van noodbevoegdheden heeft grote gevolgen voor onze rechtsstaat. Doordat de controle op noodbevoegdheden beperkt is, bestaat het gevaar dat de overheid de noodsituatie aangrijpt als excuus om ongestraft de rechten van burgers te schenden en de wensen van het parlement te negeren. Dit risico is des te groter naarmate de crisis voortduurt en het gebruik van noodbevoegdheden een meer blijvend karakter krijgt. In dat geval kan het frequente gebruik van noodbevoegdheden ertoe leiden dat de democratische en rechtsstatelijke garanties van de constitutie worden ondergraven en geleidelijk een meer autoritaire vorm van bestuur wordt geïntroduceerd. De geschiedenis kent daarvan verschillende voorbeelden.

In zijn oratie zal prof. Marc de Wilde nagaan welke rechtsnormen door de geschiedenis heen zijn ontwikkeld om misbruik van noodbevoegdheden te voorkomen en waarom deze normen in sommige contexten wél en in andere niet effectief zijn gebleken.

8 november, 16.00 uur, in de Aula van de Universiteit

Gepubliceerd door  Faculteit der Rechtsgeleerdheid