Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN

Communicatiewetenschapper Patti Valkenburg en theoretisch natuurkundige Erik Verlinde ontvangen de NWO-Spinozapremie 2011, de hoogste Nederlandse onderscheiding in de wetenschap. Dat heeft de NWO op maandag 6 juni bekendgemaakt. De laureaten krijgen elk 2,5 miljoen euro, vrij te besteden aan onderzoek naar keuze.

Communicatiewetenschapper Patti Valkenburg en theoretisch natuurkundige Erik Verlinde ontvangen de NWO-Spinozapremie 2011, de hoogste Nederlandse onderscheiding in de wetenschap. Dat heeft de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) op maandag 6 juni bekendgemaakt. De laureaten krijgen elk 2,5 miljoen euro, vrij te besteden aan onderzoek naar keuze.

NWO kent de Spinozapremie toe aan Nederlandse onderzoekers die zowel nationaal als internationaal tot de absolute top van de wetenschap behoren. De wetenschappers ontvangen de prestigieuze premie voor hun voortreffelijk, baanbrekend en inspirerend onderzoek. De laureaten zijn internationaal vermaard en weten jonge onderzoekers te inspireren. In totaal worden er dit jaar drie Spinozapremies uitgereikt. Naast Valkenburg en Verlinde ontvangt astronoom Heino Falcke van de Radboud Universiteit Nijmegen de prijs.

Patti Valkenburg

mw. prof. dr. Patti Valkenburg, medewerker FMG, hoogleraar Communicatiewetenschap, foto Jeroen Oerlemans

Prof. dr. P.M. (Patti) Valkenburg (1958), hoogleraar Jeugd en Media aan de UvA, doet grensverleggend onderzoek naar jongeren en de media. Zij ontwikkelde een uniek interdisciplinair vakgebied op de grenzen van de pedagogiek, psychologie en communicatiewetenschap. Valkenburg is de meest productieve en een van de meest geciteerde communicatiewetenschappers in Europa.

Valkenburg bestudeert onder andere de gevolgen van internetgebruik op het sociale leven van kinderen en tieners. Ook onderzoekt ze hoe mediagebruik, genetische aanleg, gezin en vrienden van invloed zijn op de ontwikkeling van cognitieve vaardigheden, ADHD en agressie. Ook maatschappelijk is Valkenburg actief. Zo stond ze aan de wieg van de ‘Kijkwijzer’ en schreef ze meerdere boeken over jeugd en media, waaronder Vierkante Ogen en Beeldschermkinderen.

Valkenburg begon pas op haar dertigste met een academische studie (pedagogiek) aan de Universiteit Leiden, waar zij binnen twee jaar cum laude afstudeerde. In 1995 promoveerde ze – eveneens cum laude – aan de Universiteit Leiden. Sinds 1995 is Valkenburg verbonden aan de UvA, sinds 1998 als hoogleraar Jeugd en Media. In de twaalf jaar daarna heeft Valkenburg haar onderzoeksgroep uitgebreid van 1 (zijzelf) tot 22 onderzoekers, uitsluitend met extern verworven geld. Haar onderzoekscentrum Center of Research on Children, Adolescents, and the media (CCAM) is wereldwijd het grootste in zijn soort. In 2011 benoemde de Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen van de UvA Valkenburg vanwege haar uitzonderlijke onderzoekskwaliteiten tot faculteitshoogleraar.

Erik Verlinde

Erik Verlinde medewerker FNWI hoogleraar Theoretische Fysica

Prof. dr. E.P. (Erik) Verlinde (1962) is hoogleraar Theoretische Fysica aan de UvA. Hij onderzoekt de bouwstenen van het heelal. Hij is een internationaal gevierd expert in de snaartheorie, een theorie die de zwaartekracht en de kwantummechanica samenvoegt. Referenten typeren Verlinde als creatief, vindingrijk en ambitieus.

Verlinde heeft een viertal grote doorbraken op zijn naam staan. Als jonge promovendus behaalde hij wereldfaam met zijn Verlinde-formule. Deze formule wordt inmiddels veel gebruikt door natuurkundigen en wiskundigen. Samen met zijn tweelingbroer Herman, Edward Witten en Robbert Dijkgraaf stelde Verlinde de Witten-Dijkgraaf-Verlinde-Verlinde-vergelijkingen op. Snaartheoretici gebruiken deze vergelijkingen bij hun berekeningen. In 2000 ontwikkelde Verlinde de Cardy-Verlinde-formule en onlangs baarde Verlinde opzien met zijn theorie om de zwaartekracht te verklaren. Verlinde stelt hierin dat zwaartekracht geen fundamentele kracht is, maar samengesteld is uit andere krachten. Als Verlinde’s zwaartekrachtstheorie klopt, heeft dat grote gevolgen voor ons denken over het universum en zijn ontstaansgeschiedenis.

Verlinde studeerde natuurkunde aan de Universiteit Utrecht. Hij deed zijn promotieonderzoek in de Utrechtse groep van Bernard de Wit en Nobelprijswinnaar Gerard ‘t Hooft. Na zijn promotie in 1988 vertrok hij voor enkele jaren naar Princeton, het meest vooraanstaande instituut in zijn vakgebied. In 1993 trad Verlinde toe tot de permanente staf van CERN. De Universiteit Utrecht benoemde Verlinde in 1996 tot hoogleraar natuurkunde. In 1999 volgde een hoogleraarsbenoeming aan Princeton University. In 2003 werd Verlinde hoogleraar Theoretische Fysica aan de UvA.

Spinozapremies en de UvA

De Spinozapremie wordt sinds 1995 jaarlijks uitgereikt. Valkenburg en Verlinde zijn de negende en tiende onderzoeker van de UvA aan wie de premie wordt toegekend. Sterrenkundige Ed van de Heuvel (1995), logicus Johan van Benthem (1996), fysisch chemicus Daan Frenkel (2000), bioloog Ronald Plasterk (1999), natuurkundige Robbert Dijkgraaf (2003), sterrenkundige Michiel van der Klis (2004), wiskundige Lex Schrijver (2005) en letterkundige Joep Leerssen (2008) gingen hen voor.

De officiële uitreiking van de Spinozapremie 2011 volgt in het najaar.