Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Switch to English

Scheikundigen van de UvA maakten een zogeheten rhodium-bisfosfinecomplex met een bindingsplaats voor carboxylaten. Dit is een belangrijke stap in de zoektocht naar selectieve katalysatoren voor processen in de fijnchemische industrie.

Homogene katalyse met behulp van overgangsmetalen is een belangrijk terrein binnen de scheikunde, omdat hiermee nieuwe selectieve syntheseroutes mogelijk worden. De onderzoeksgroep van prof. dr. Joost Reek, hoogleraar Supramoleculaire katalyse aan de UvA, maakte een zogeheten rhodium-bisfosfinecomplex met een bindingsplaats voor carboxylaten. Hiermee zetten de onderzoekers een belangrijke stap in de zoektocht naar selectieve katalysatoren voor processen in de fijnchemische industrie. De onderzoeksresultaten worden deze maand gepubliceerd in Journal of the American Chemical society.

In de natuur maken enzymen vaak gebruik van co-factoren (kleine hulpmoleculen) om efficiënt en selectief tot een bepaalde omzetting te komen. De onderzoekers gebruikten deze natuurlijke mechanismen als inspiratiebron voor hun nieuwe strategie. Pawel Dydio uit de groep van Reek maakte een rhodium-bisfosfinecomplex met een bindingsplaats voor carboxylaten. Het rhodiumcomplex vormt een actieve katalysator voor een reactie waarbij waterstof wordt toegevoegd aan een koolstofbinding. Dit proces kan normaal gesproken leiden tot twee enantiomere (spiegelbeeldige) vormen van het product. Het laten binden van een bepaalde chirale co-factor aan de bindingsplaats van het complex zorgt ervoor dat slechts één van de spiegelbeelden van het product wordt gemaakt.

Co-factor verhoogt selectiviteit katalysator

Het rhodiumcomplex blijkt tevens in staat om zelf de meest geschikte co-factor te selecteren. De onderzoekers ontwikkelden een experiment waarin twaalf verschillende co-actoren de competitie aangaan met de bindingplaats van het rhodiumcomplex. De co-factor met de hoogste selectiviteit blijkt dan te winnen. Het molecuul met de sterkste binding werkt dus het meest selectief. Dit biedt nieuwe, Darwinistische mogelijkheden voor het vinden van selectieve katalysatoren.

InCatT, een spin-off bedrijf van de UvA, gaat de commerciële potentie van de inmiddels gepatenteerde uitvinding onderzoeken.

Publicatiegegevens

Pawel Dydio, Christophe Rubay, Tendai Gadzikwa, Martin Lutz en Joost Reek. "Cofactor"-Controlled Enantioselective Catalysis. Journal of the American Chemical society (oktober 2011).