Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Switch to English

Een internationaal team van astronomen, onder wie Alex de Koter en Hugues Sana van de UvA, heeft een supersnel draaiende ster ontdekt. De equatoriale rotatiesnelheid van VFTS 102 wordt geschat op meer dan twee miljoen kilometer per uur. Het onderzoeksresultaat is gepubliceerd in Astrophysical Journal Letters.

Een internationaal team van astronomen, onder wie Alex de Koter en Hugues Sana van de Universiteit van Amsterdam, heeft in de Grote Magelhaense Wolk een supersnel draaiende ster ontdekt. De equatoriale rotatiesnelheid van VFTS 102 (de snelheid waarmee de ster ronddraait) wordt geschat op meer dan twee miljoen kilometer per uur, waarmee het de snelst draaiende ster is die astronomen ooit hebben waargenomen. Het onderzoeksresultaat is gepubliceerd in Astrophysical Journal Letters.

De Grote Magelhaense Wolk is een sterrenstelsel dat zich relatief dicht bij onze Melkweg bevindt, op een afstand van 160.000 lichtjaar. De vondst werd gedaan met ESO’s Very Large Telescope in Chili, dat de zwaarste en helderste sterren van de Tarantulanevel in de Grote Magelhaense Wolk in kaart brengt. Het team heeft daarnaast een aantal andere, opvallend snel draaiende objecten gevonden. ‘De Tarantulanevel is een enorme kraamkamer van sterren en de plek bij uitstek om dit soort bijzondere objecten te vinden,’ zegt coauteur Hugues Sana.

VFTS 102 draait driehonderd keer zo snel om zijn eigen as als de zon en nadert daarmee het punt waarop centrifugaalkrachten de ster uiteen zouden rijten. De ster is vermoedelijk een zogeheten ‘wegloopster’ omdat hij veel sneller door de ruimte beweegt dan naburige sterren. De astronomen denken dat hij door zijn als supernova ontploffende begeleider uit een dubbelstersysteem is gekegeld. In de buurt van VFTS 102 is een karakteristieke gaswolk van een supernovarest aangetroffen die dit scenario ondersteunt. De twee hadden waarschijnlijk een kleine onderlinge afstand, waardoor gas van de begeleider naar de ster is gestroomd, die daardoor steeds sneller ging draaien. De kern van de begeleidende ster is bij de supernova-explosie ineengestort tot een pulsar.

‘Welk lot de zware, snel draaiende ster is beschoren, is onzeker,’ zegt vertelt De Koter. ‘Door de enorme snelheid waarmee VFTS 102 rondtolt worden de binnenste lagen gemengd, totdat deze volledig homogeen zijn. Het is mogelijk dat een dergelijke ster zijn leven eindigt in een bijzonder exotische supernova-explosie, zoals een gammaflits of een hypernova,’ aldus De Koter.

Publicatiegegevens

P.L. Dufton, P.R. Dunstall, C.J. Evans, I. Brott, M. Cantiello, A. de Koter, S.E. de Mink, M. Fraser, V. H’enault-Brunet, I.D. Howarth, N. Langer, D.J. Lennon, N. Markova, H. Sana, W.D. Taylor: The VLT-FLAMES Tarantula Survey: The fastest rotating O-type star and shortest period LMC pulsar – remnants of a supernova disrupted binary? Astrophysical Journal Letters (vol. 743, nr. 1).