Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Switch to English

UvA-informaticus Marc Bron heeft een interface ontwikkeld waarmee uitkomsten van verschillende zoekopdrachten in archieven kunnen worden vergeleken. Dit moet onderzoekers helpen om een betere indruk te krijgen van de hoeveelheid beschikbaar materiaal over een onderwerp en hoe die gegevens zich verhouden tot andere onderwerpen.

Marc Bron, promovendus van Intelligent Systems Lab Amsterdam (ISLA) aan de Universiteit van Amsterdam (UvA), werkte samen met het Centre for Television in Transition van de Universiteit Utrecht (UU) en het Instituut voor Beeld & Geluid.

Onderzoekers weten van bepaald materiaal dat het is opgeslagen in een archief en met welke zoektermen het is terug te vinden. Maar vaak komen onderzoekers met een onderzoeksvraag naar het archief en moeten zij eerst op zoek gaan naar geschikt materiaal en de inhoud van het archief verkennen.

Relevant materiaal vinden

Een belangrijke moeilijkheid hierbij zit hem in het formuleren van de zoekvraag die aan de zoekmachine gevoerd kan worden. De zoektermen die onderzoekers gebruiken kunnen verschillen van de terminologie die de archivarissen gebruiken voor het beschrijven van het materiaal, terwijl er ongeveer hetzelfde bedoeld wordt. Een onderzoeker voert bijvoorbeeld 'migrant' in, waar een archivaris 'vreemdeling' heeft gebruikt.

Het tweede probleem ontstaat wanneer er materiaal is gevonden. Onderzoekers hebben immers geen mogelijkheid om vast te stellen of zij al het relevante materiaal verzameld hebben of dat er ergens nog iets interessants te vinden is waar zij op dat moment nog geen weet van hebben.

Exploratieve interface biedt uitkomst

Om deze problemen aan te pakken heeft Bron samen met collega's binnen ISLA, het Centre for Television in Transition van de UU en Beeld & Geluid een exploratieve interface ontwikkeld, MeRDES genaamd (Media Researchers' Data Exploration Suite). Hiermee kunnen uitkomsten van verschillende zoekopdrachten in rijke archieven zoals dat van Beeld & Geluid met elkaar vergeleken worden.

Door het aantal programma's dat voor ieder van de zoekopdrachten relevant is te visualiseren, krijgen onderzoekers een indruk van de hoeveelheid informatie die omtrent verschillende aspecten van een onderwerp beschikbaar is. Op deze manier kan bijvoorbeeld de opkomst van het gebruik van de term 'migrant' in archiefmateriaal vergeleken worden met het gebruik van de term 'vreemdeling'. De hoeveelheid beschikbaar materiaal over een onderwerp en hoe het zich verhoudt tot andere onderwerpen kunnen een grote invloed hebben op de aanpak van het onderzoek en de uiteindelijke vragen die kunnen worden beantwoord.

Om de interface te testen hebben Marc Bron en postdoc Jasmijn Van Gorp (UU) een gebruikersstudie uitgevoerd met veertig mediawetenschappers. Bron presenteerde de uitkomsten van hun onderzoek op de internationale conferentie van de Special Interest Group on Information Retrieval (SIGIR) die onlangs in Portland plaatsvindt. Een demo van de interface is beschikbaar via onderstaande verwijzing.

Brons onderzoek wordt uitgevoerd binnen het NWO-project BRIDGE (Building Rich Links to Enable Television History Research), onderdeel van het CATCH (Continuous Access to Cultural Heritage) programma.