Nu steeds duidelijker wordt dat digitale systemen niet neutraal zijn, maar toegankelijkheid, gedrag en kansen bepalen, groeit de behoefte aan professionals die technologie ontwikkelen én kritisch beoordelen. Hoe kunnen bedrijven bijvoorbeeld verantwoord AI-gebruiken in het werven van personeel, zonder dat ze daarbij mensen onbedoeld uitsluiten. Of hoe kan de druk op de zorg worden verlicht, maar beschermen we daarbij wel de privacy van mensen en voorkomen we vooroordelen in algoritmes.

De nieuwe opleidingslijn– ondergebracht bij de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica (FNWI) – speelt daarop in door technische kennis te combineren met kritisch denken over mens, technologie en samenleving.

'Technologie ontwikkelt zich sneller dan ons vermogen om de gevolgen ervan te begrijpen,’ zegt Sennay Ghebreab, opleidingsdirecteur van de master Information Studies en nauw betrokken bij deze nieuwe leerlijn. ‘We hebben professionals nodig die niet alleen systemen kunnen ontwikkelen, maar ook hun impact kunnen bevragen, voorzien en vormgeven.’

Van bouwen naar begrijpen én sturen

In de nieuwe leerlijn worden de bachelor Informatiekunde (Information Science) en de master Information Studies expliciet met elkaar verbonden rond één gedeeld uitgangspunt: technologie in context. 

‘Waar opleidingen als Informatica en Artificial Intelligence zich vooral richten op systemen en algoritmes, ligt in deze lijn de focus op hoe informatie en data worden gebruikt en welke impact dat heeft op mens en samenleving’, stelt Ghebraeb. ‘Het gaat niet alleen om wat algoritmes kunnen, maar om wat ze dóen en wie daar verantwoordelijkheid voor neemt.’

Naast technische vaardigheden is er daarom veel aandacht voor vragen als: waarom wordt een systeem gebouwd, voor wie, en welke effecten heeft het in de praktijk? Hoe gaan mensen met technologie om en hoe ontwerp je systemen die effectief, ethisch en inclusief zijn? Deze verbinding loopt door het hele curriculum heen.

Van universiteit naar samenleving

De nieuwe opleidingslijn sluit aan bij jarenlang UvA-onderzoek naar de relatie tussen mens, technologie en maatschappij. Die kennis wordt direct vertaald naar het onderwijs en studenten gaan aan actuele vraagstukken werken zoals de inzet van algoritmes in publieke dienstverlening, de betrouwbaarheid van generatieve AI, digitale uitsluiting, en de vraag hoe technologie transparanter en mensgerichter ontworpen kan worden.

‘Veel studenten willen “iets met AI” doen, maar vooral ook iets wat ertoe doet,’ zegt Ghebreab. ‘Wij geven ze een stevige technische basis en de tools om technologie de goede kant op te sturen.’

De nieuwe opleidingslijn gaat met ingang van het volgende academische jaar (2026-2027) van start.