Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN

Psychologen van de UvA tonen aan dat controle over vrijwillig gedrag tot stand komt door connectiviteit (samenwerking) tussen twee prominente netwerken in de hersenen: de hyperdirecte en de indirecte paden. De onderzoeksresultaten zijn gepubliceerd in 'The Journal of Neuroscience'.

Met welke hersenmechanismen kunnen we ons gedrag bewust onderdrukken? Psychologen van de Universiteit van Amsterdam (UvA) tonen aan dat controle over vrijwillig gedrag - bijvoorbeeld het op tijd remmen voor een stoplicht - tot stand komt door connectiviteit (samenwerking) tussen twee prominente netwerken in de hersenen: de hyperdirecte en de indirecte paden. Daarnaast blijkt dat de communicatie tussen hogere (later ontwikkelde) en meer basale hersengebieden voorspelt hoe efficiënt mensen hun gedrag op tijd kunnen terugtrekken. De bevindingen van de UvA-onderzoekers zijn op 4 mei gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift 'The Journal of Neuroscience'.

Uit eerder onderzoek bleek al dat een aantal hersengebieden een prominente rol spelen in het controleren van gedrag. Tot nu toe was echter onbekend op welke manier deze netwerken samenwerken om het afbreken van een geplande actie te verwezenlijken. Met een recent aan de UvA ontwikkelde methode konden Sara Jahfari, promovendus aan de afdeling Ontwikkelingspsychologie, en haar collega’s twee prominente theorieën over actiecontrole testen. Hierbij maakten zij gebruik van fMRI-data die verzameld werd bij twintig proefpersonen die een interferentietaak met een incidenteel stopteken uitvoerden.

Uit de onderzoeksresultaten komt naar voren dat zowel de zeer snelle (hyperdirecte) als de meer gecontroleerde (indirecte) hersenroute essentieel zijn voor het efficiënt controleren van gedrag. De bevindingen zijn onder andere van belang voor een beter begrip van stoornissen - zoals de ziekte van Parkinson en de ziekte van Huntington - waar de controle van vrijwillig gedrag juist een probleem vormt.

Publicatiegegevens

Sara Jahfari, Lourens Waldorp, Wery P.M. van den Wildenberg, H. Steven Scholte, K. Richard Ridderinkhof en Birte U. Forstmann: ‘Effective Connectivity Reveals Important Roles for Both the Hyperdirect (Fronto-Subthalamic) and the Indirect (Fronto-Striatal-Pallidal) Fronto-Basal Ganglia Pathways during Response Inhibition’, in: The Journal of Neuroscience, 4 mei 2011.