Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN

Gebergtevorming bevordert de toename van biodiversiteit. Dat stellen Carina Hoorn van de Universiteit van Amsterdam (UvA) en collega’s van de Senckenberg (Duitsland) en Gothenburg Botanical Garden (Zweden) in een Correspondence in het tijdschrift Nature Geoscience.

Cowboy frog, biodiversity Suriname photo Paul Ouboter

Tot nog toe werd vaak gedacht dat een langdurig stabiele omgeving leidt tot een groei van soorten, en daardoor, een grotere biodiversiteit. Nu blijkt dat juist geologisch-dynamische gebieden een grote rol in de toename van biodiversiteit spelen. De auteurs trekken deze conclusie op basis van eigen onderzoek en literatuur over onder meer de Andes-Amazoneregio.

De wetenschappers stellen dat jonge gebergtes zoals de Andes, Himalaya en de Zagros (Irak en Iran) in de afgelopen 10 miljoen jaar op grote schaal landschap- en klimaatveranderingen veroorzaakten. Op die manier vormden zich tal van nieuwe habitats die gunstig waren voor de ontwikkeling van nieuwe soorten. De nieuw ontstane corridors stimuleerden soortuitwisseling terwijl deze corridors óók als barrières fungeerden en populaties scheidden (waardoor vervolgens weer nieuwe soorten konden ontstaan). De gevolgen van gebergtevorming en de gerelateerde klimaatveranderingen zijn tot ver buiten de gebergtes merkbaar.

Nieuwe data, beter inzicht

Hoewel het verband tussen biodiversiteit en gebergtevorming wel eerder bekend was, stellen Hoorn en collega’s dat met nieuwe technieken de timing van soortvorming en het verband met tektoniek veel beter vastgesteld kan worden.

Met moderne geologische technieken kunnen opheffing en paleoreliëf beter worden gekwantificeerd. Daardoor wordt een beter inzicht verkregen wanneer hooggebergtes daadwerkelijk tot stand kwamen. Vanuit moleculair-biologisch perspectief is de evolutie van plantaardig en dierlijk materiaal nu beter in kaart te brengen; in combinatie met paleontologische data is de timing van de biologische evolutie veel inzichtelijker geworden.

‘Door de combinatie van moderne geologische en biologische technieken kunnen we zien dat evolutie door gebergtevorming in de versnelling raakt. Tevens verbeteren deze technieken ons inzicht in die evolutionaire processen. Het is net of je een bril opzet, zaken ineens helderder ziet en daardoor beter de verbanden herkent,’ aldus Hoorn.
De wetenschappers  nemen de interactie tussen Andes en Amazonegebied als voorbeeld. Het mechanisme is echter ook toepasbaar op andere jonge gebergteketens waarvan nieuwe data beschikbaar zijn.

Publicatiegegevens

Carina Hoorn, Volker Mosbrugger, Andreas Mulch en Alexandre Antonelli: Biodiversity from mountain building. Nature Geoscience (vol 6, maart 2013).