Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Switch to English

Rijstteelt leidt niet tot minder CO2-gas in de atmosfeer. Dit terwijl rijstteelt wel kan worden gebruikt om de CO2-uitstoot van andere bronnen zoals kolencentrales te compenseren.

Dat blijkt uit een recente studie van een internationaal team met onderzoekers van onder andere de Universiteit van Amsterdam (UvA). De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het aprilnummer van het wetenschappelijke tijdschrift Global Change Biology.

Bodems waar rijst op wordt verbouwd, worden meestal zo beheerd dat ze voortdurend onder water staan (paddy-bodems). Door het gebrek aan zuurstof wordt de afbraak van bodemorganische stof onder deze omstandigheden afgeremd. Daarom werd tot nu toe algemeen aangenomen dat paddy- bodems netto CO2 vastleggen. Een groot internationaal onderzoek onder leiding van prof. dr. Karsten Kalbitz van het Instituut voor Biodiversiteit en Ecosysteem Dynamica aan de UvA en prof. dr. Ingrid Kögel-Knabner van de Technische Universität München laat echter zien dat dit mogelijk niet zo is.

Hoeveelheid koolstof in paddy-bodems

Het team onderzocht de hoeveelheid koolstof opgeslagen in paddy-bodems in de Yangtze-delta in China - waar reeds 50, 100, 300, 700 of 2000 jaar rijst wordt verbouwd - en vergeleek de hoeveelheid koolstof met naastgelegen niet-paddy-bodems. De onderzoekers constateerden dat de paddy-bodems inderdaad al tot 2000 jaar lang koolstof opslaan in de bovenste bodemlagen. Dit werd echter (gedeeltelijk) teniet gedaan door een verhoogde afname van bodemorganische stof uit de diepere bodemlagen. Daarnaast bleek in paddy-bodems versnelde verwering van natuurlijk aanwezige carbonaten op te treden, waarbij ook CO2 kan vrijkomen. Als de ondiepe en diepe bodemlagen samen beschouwd werden, bleek de totale bodem in sommige gevallen zelfs netto CO2 uit te stoten in plaats van op te slaan.

Volgens Kalbitz hebben de resultaten grote gevolgen: ‘We begrijpen nog steeds niet precies welke rol bodems spelen bij klimaatverandering. Verschillen tussen de bovenste en diepere bodemlagen worden nauwelijks meegenomen in de huidige klimaatmodellen. Voor de eerste 20 jaar rijstteelt op paddy-bodems worden zelfs carbon credits afgegeven die je kunt gebruiken om CO2-uitstoot uit andere bronnen (zoals kolencentrales) te compenseren. Ons onderzoek laat zien dat deze regeling niet langer te rechtvaardigen valt, en dat we de manier waarop ons landgebruik de mondiale koolstofcyclus beïnvloedt misschien wel compleet moeten herzien. Helemaal als je je realiseert dat CO2 niet het enige broeikasgas is dat door landgebruik beïnvloed wordt, maar dat ook methaangas een belangrijke rol speelt, zeker in paddy-bodems.’

Publicatiegegevens

Karsten Kalbitz, Klaus Kaiser, Sabine Fiedler, Angelika Kölbl, Wulf Amelung, Tino Bräuer, Zhihong Cao, Axel Don, Piet Grootes, Reinhold Jahn, Lorenz Schwark, Vanessa Vogelsang, Livia Wissing, Ingrid Kögel-Knabner: ‘The carbon count of 2000 years of rice cultivation’, in: Global Change Biology (2013) 19, 1107-1113, doi: 10.1111/gcb.12080.