Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Switch to English

Met een van de grandslamtoernooien vers in het geheugen, komen hoogleraren Franc Klaassen (UvA) en Jan Magnus (UvT/VU) met het boek 'Analyzing Wimbledon'. Hierin onderwerpen zij de tennissport aan een uitgebreide statistische analyse. Klaassen en Magnus presenteren onder andere een methodiek waarmee de kans op winst van een partij up to date kan worden gebracht na ieder gespeeld punt.

Tennisbaan

Heeft de speler die als eerste mag serveren in een set voordeel, zoals tenniscommentatoren vaak zeggen? Zijn nieuwe ballen een voordeel? Is vooral de zevende game in een set belangrijk? Zijn topspelers stabieler dan andere spelers? In hun boek Analyzing Wimbledon. The Power of Statistics, uitgegeven door Oxford University Press, formuleren Klaassen en Magnus hypotheses aan de hand van deze en vele andere vragen, om die vervolgens statistisch te testen. Zij gebruiken hiertoe een dataset van bijna 100.000 op Wimbledon gespeelde punten en veel data van andere grand slam-toernooien. 

Servicevoordeel?

Waarom zou als eerste serveren in een set een voordeel zijn? Misschien omdat de speler dan steeds een game voor staat en dus onder minder druk moet serveren. Uit data van meer dan 1.000 sets gespeeld op Wimbledon berekenden Klaassen en Magnus hoe vaak een speler die als eerste serveerde, de set daadwerkelijk won. De statistiek laat zien dat er een licht voordeel is in de eerste set, maar geen voordeel in de andere sets. Integendeel, in de andere sets is het juist een nadeel. 

De speler die als eerste serveert (mits het niet de eerste set is), is in de regel de zwakkere speler. Dit is het geval, omdat het waarschijnlijker is dat de sterkere speler de voorafgaande set won en dat de voorgaande set is gewonnen door het uitserveren van de set dan door de service te breken. Het is meestal de sterkere speler die de voorgaande set wint door zijn service te behouden, waardoor de zwakkere speler als eerste in de volgende set serveert. ‘Het is dus logisch dat er aan nadeel is. Daar moet je rekening mee houden en dat kan met statistische analyse. Als je dat doet, maakt het beginnen met serveren niets meer uit’, aldus Klaassen. 

Bredere implicaties

In het boek bediscussiëren de onderzoekers ook welke gescoorde punten vooral van belang zijn, hoe een optimale servicestrategie gekozen kan worden, en of een winning mood bestaat in het tennis (antwoord: ja, maar deze is veel kleiner dan velen zullen verwachten). 

De bevindingen zijn niet uitsluitend relevant voor degenen geïnteresseerd in tennis, maar ook voor hen geïnteresseerd in menselijk gedrag. Zo illustreert het voorbeeld van tennis de vraag of mensen voorzichtiger worden als de druk toeneemt. In een tennispartij zijn sommige punten belangrijker dan andere. Spelers blijken bij doorslaggevende punten meer op veilig te spelen. Dit leert ons iets over menselijk gedrag en is mogelijk ook relevant voor andere disciplines, bijvoorbeeld de economie.

Publicatiegegevens 

Franc Klaassen & Jan R. Magnus: Analyzing Wimbledon. The Power of Statistics (Oxford University Press). ISBN 9780199355969. 

Prof. dr. Franc Klaassen is hoogleraar Internationale economische betrekkingen aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Prof. dr. Jan R. Magnus is emeritus hoogleraar Econometrie aan Tilburg University en gasthoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam (VU).