Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Switch to English

Vrouwen die zich bekeren tot de islam nemen niet per definitie de levenswijze van ‘geboren’ moslims over. Bij hun omgeving heerst echter vaak een tegenovergesteld beeld. Dat blijkt uit onderzoek van Vanessa Vroon-Najem. Zij promoveert op 9 april aan de Universiteit van Amsterdam.

Noureddine
Foto: Saskia Aukema

Vroon-Najem deed in de jaren 2006 tot 2011 onderzoek naar vrouwen in de regio Amsterdam die zich bekeerden tot de islam. Ze bekeek daarbij hoe deze vrouwen omgaan met het spanningsveld tussen etnische, nationale en religieuze verbondenheid.

‘Spanningen in het dagelijks leven in de context van bekering, hingen met name samen met zichtbare veranderingen op gebied van kleding, voedsel, het zich onthouden van alcohol of omgang met de andere sekse. Dit was vaak een verrassend korte weg naar het stempel ‘buitenlander’,’ aldus Vroon-Najem. ‘Deze omstandigheid draagt bij aan de perceptie van bekering tot de islam als een radicale verandering en breuk met het verleden. Uit mijn onderzoek blijkt echter dat er vraagtekens gezet kunnen worden bij deze manier van kijken. Bekering bleek vaak een langzaam proces en het exacte moment was niet altijd duidelijk.’

Video over promotieonderzoek

Zusterschap

Uit het onderzoek komt verder naar voren dat de bekeerde vrouwen een persoonlijk transformatieproces mee maakten, maar dat ze door hun bekering ook verbonden werden met de ummah, de wereldgemeenschap van moslims. Deze wordt vaak voorgesteld als een symbolische familie van broeders en zusters. Zusterschap was voor hen een mogelijkheid om vorm te geven aan hun verbondenheid met de ummah.

Bekeerlingen leggen vaak de nadruk op de noodzaak een onderscheid te maken tussen cultuur en religie. Welke moslimpraktijken over te nemen, welke boeken te lezen, welke lezingen bij te wonen, bleken persoonlijke beslissingen. Tegelijkertijd, op zoek naar begeleiding, klopte men aan bij de vrijwilligsters van bekeerlingengroepen, raadpleegde schriftelijke bronnen (o.a. de Koran), of zocht naar antwoorden op het internet.

Nederlandse moslims

‘Blanke Nederlanders behoren tot de etnische meerderheid van de bevolking. Hun keuze voor een verdachte minderheidsreligie zorgt er echter voor dat zij vaak niet langer als deel van de ‘nationale gemeenschap’ worden gezien. Wanneer etnische verschillen tussen bekeerlingen in ogenschouw worden genomen, valt het benepen karakter van het Nederlandse nationale kader nog meer op,’ merkte Vroon-Najem. ‘Vrouwen die al voor hun bekering tot de ‘allochtonen’ gerekend werden, worden minder vaak opgemerkt als bekeerlingen en vaker als ‘de ander’ bejegend vanwege hun huidskleur en etnische achtergrond. Wat alle vrouwen met elkaar gemeen hadden, was de noodzaak om flexibel te zijn. Flexibel ten opzichte van hun niet-moslim familie, wat betreft de uitdagingen van de niet-moslim samenleving waar ze deel van uitmaken, en bij van het vinden van hun weg als nieuwe moslims.’

Expositie en boek 'Bekeerd'

Hoe word je eigenlijk moslim en wat komt daar allemaal bij kijken? In de tentoonstelling Bekeerd, moslim worden – moslim zijn neemt het Amsterdam Museum je mee naar de wereld van de bekeerling. De tentoonstelling is gebaseerd op het onderzoek van Vroon-Najem. Onderdeel van de tentoonstelling is de fotodocumentaire ‘Bekeerd’ van fotografe Saskia Aukema. Het gelijknamige boek verschijnt bij Uitgeverij Komma/d’jonge Hond.

Promotiedetails

Mw. V.E. Vroon-Najem: Sisters in Islam. Women's Conversion and the Politics of Belonging. A Dutch Case Study. Promotor is prof. dr. A.C.A.E. Moors.

Tijd en locatie

De promotieplechtigheid vindt plaats op woensdag 9 april om 11.00 uur. 
Locatie: Aula van de UvA, Singel 411, Amsterdam.