Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Switch to English

Er is een causaal verband tussen het kijken naar bareback-pornografie (waarin mannen seks met elkaar hebben zonder condoom) en een verminderde intentie om veilige seks te hebben. Dit blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam (UvA), in samenwerking met de GGD Amsterdam, dat gepubliceerd is in het mei-nummer van het wetenschappelijke tijdschrift 'Archives of Sexual Behavior'.

Condooms

De aanvaardbaarheid van bareback-pornografie staat regelmatig ter discussie. In Los Angeles zijn sinds 2012 condooms verplicht bij de productie van porno. Ook zijn er ethische discussies gaande over het digitaal verwijderen van condooms als de film af is. De gezondheid van de acteurs is slechts één kant van de medaille; de mogelijke risico's voor consumenten worden grotendeels over het hoofd gezien. Eerder onderzoek naar menselijk imitatiegedrag suggereert dat bareback-pornografie de inspanningen ter bevordering van veilige seks tegengaat, maar tot op heden ontbrak causaal wetenschappelijk bewijs hiervoor. Het onderzoek van UvA-psycholoog Kai Jonas en collega's brengt daar verandering in. Zij onderzochten of het kijken naar gay-pornografie waarin beschermde seks te zien is versus porno met onbeschermde seks een imitatie-effect heeft op de geneigdheid van mannen die seks hebben met mannen, om seksueel risico te nemen. 

Dvd-covers en filmscènes

In een eerste studie kregen proefpersonen vier dvd-covers te zien van gay-pornofilms: twee met expliciete seks erop (waarvan één met condoom zichtbaar en één zonder condoom) en twee met ‘body shots’ (zonder seksuele handeling). Zij moesten klikken op die delen van de foto’s die het meest hun aandacht trokken. Daarna gaven ze aan of ze een condoom zouden gebruiken als ze op dat moment seks zouden gaan hebben. Op die manier konden de onderzoekers vaststellen dat aandacht voor onbeschermde seks een negatieve voorspeller is van een mindere neiging om veilige seks te hebben. 

Vervolgens werd in een tweede studie gekeken naar het directe effect van pornografische films met (on)beschermde seks op het seksuele gedrag van de kijker. De deelnemers aan deze studie kregen twee filmsequenties te zien. In de ene sequentie was duidelijk te zien dat de acteurs een condoom gebruikten; in de ander ging het om barebacking. Na het kijken gaven de deelnemers ook in deze studie aan of ze een condoom zouden gebruiken als ze op dat moment seks zouden gaan hebben. Om de ecologische validiteit (de mate waarin de onderzoeksresultaten uit een onderzoek overeenkomen met de alledaagse praktijk) te vergroten vond het onderzoek plaats in een Amsterdamse gayclub. De mannen die barebacking te zien kregen, bleken direct na het kijken een lagere intentie tot veilige seks te hebben dan de mannen in de groep die naar de scènes met condoomgebruik keken. 

Uit de onderzoeksresultaten is geen directe interventiestrategie af te leiden, maar de onderliggende mechanismen die zijn blootgelegd kunnen onder andere gebruikt worden in preventiestrategieën en helpen om consumenten en seksclubeigenaren bewust te maken van het effect van het type film dat zij kijken of laten zien.

Publicatiegegevens 

Kai J. Jonas, Skyler T. Hawk, Danny Vastenburg & Peter de Groot: ‘‘Bareback’’ Pornography Consumption Negatively Influences Safe-Sex Intentions of Men Having Sex with Men, in: Archives of Sexual Behavior, Issue 4 (May 2014).