Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Switch to English

Achtentwintig recent gepromoveerde onderzoekers ontvangen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) een Veni-subsidie voor onderzoek aan de UvA of het AMC. Het aantal toekenningen is flink hoger dan vorig jaar; toen ontvingen negentien UvA- en AMC-onderzoekers een Veni.

Rector Dymph van den Boom: 'Het is ontzettend mooi dat in zo'n groot aantal vakgebieden onderzoeksaanvragen van de UvA gehonoreerd zijn. Dat past bij een brede onderzoeksuniversiteit. Het recordaantal laat zien dat het onderzoek aan de UvA van zeer hoog niveau is'.

In totaal vroegen dit jaar 1086 onderzoekers een Veni aan bij NWO. De aanvragen werden beoordeeld door wetenschappers uit binnen- en buitenland en uiteindelijk zijn 152 aanvragen gehonoreerd. Elke onderzoeker krijgt 250.000 euro. Met deze financiering kunnen de wetenschappers gedurende een periode van drie jaar onderzoek doen.

Onderzoek met impact op samenleving

De Veni’s vertegenwoordigen veel verschillende wetenschappelijke disciplines. Een groot deel van de onderzoeken sluit direct aan bij actuele maatschappelijke vraagstukken. Zo bekijken onderzoekers ritme bij taalontwikkeling, intellectueel eigendomsrecht en oorzaken van sociale isolatie. Ander onderzoeksprojecten gaan in op genderverschil in carrièrekeuzes, kwantificatie in de vorm van onder meer likes op social media en de ontwikkeling van het heelal.

Gehonoreerde projecten

Economie en Bedrijfskunde

  • Dr. Thomas Buser (Economie van Markten en Organisaties): Using behavioural economics to understand gender differences in career choices
    Mannen concurreren liever dan vrouwen. De oorzaken en gevolgen van dit genderverschil onderzoekt Buser. Kan het de genderverschillen verklaren in academische en beroepsgerichte carrièrekeuzes? Vormen genderverschillen in de reactie op feedback een verklaring? En raken vrouwen meer gestrest door concurrentiedruk dan mannen?

Geesteswetenschappen

  • Dr. Paul Bijl (Nederlandse Letterkunde): Contested letters from the Dutch East Indies: the transcultural appropriations of Kartini's writings since 1911
    De Nederlandstalige brieven van de Javaanse vrouw Kartini (1879-1904) zijn in acht talen vertaald, maar toch buiten de Nederlandse literaire canon gebleven. Bijl onderzoekt in dit project hoe in het westen en Azië Kartini's brieven zijn gebruikt om visies over de rol van vrouwen in de (post)koloniale periode te verwoorden
  • Dr. Marjolijn Bol (Kunstgeschiedenis): Deceiving stuff: histories, functions, techniques, and effects of material mimesis
    In ons dagelijks leven worden we omringd door bedrieglijke materialen: laminaatvloeren doen alsof ze hout zijn en het kunststof aanrecht in de keuken ziet eruit als marmer. Dit project onderzoekt de functie en impact van deze praktijk van materiaalimitatie binnen de geschiedenis van de kunst en wetenschap.
  • Dr. Carolin Gerlitz (Mediastudies): Numbering life. Metrics and measures in digital media
    Gerlitz onderzoekt de groeiende kwantificatie van het sociale en culturele leven op social media en de effecten daarvan. De kwantificatie vindt plaats in de vorm van het tellen van vrienden of likes, populariteitslijstjes en algoritmes. Zulke cijfers meten niet alleen het sociale leven, maar transformeren dat leven ook en maken het voor derden mogelijk om aan socialmedia-activiteiten economische waarde te verbinden.
  • Dr. Djoeke van Netten (Geschiedenis): Hide and leak. Secrecy and openness in overseas companies in the Dutch Golden Age
    Geheimen creëren macht, angst en verlangen. Hoe werd omgegaan met geheimhouding en openheid in de Nederlandse overzeese handelscompagnieën (VOC en WIC)? Van Netten onderzoekt de zeventiende-eeuwse praktijk van het verbergen en onthullen van informatie door zeelieden, kooplieden, wetenschappers en bestuurders. Wat gebeurde er met spionnen, verraders en klokkenluiders?

Geneeskunde (AMC)

  • Dr. Geert Boink (Cardiologie): Biologische pacemakers op basis van gentherapie
    In Nederland worden jaarlijks duizenden pacemakers geïmplanteerd. Ondanks het succes van deze behandeling zijn er belangrijke tekortkomingen. Boink gaat in zijn project op zoek naar een oplossing voor deze tekortkomingen door de ontwikkeling van biologische pacemakers gebaseerd op een nieuw type gentherapie.
  • Dr. ir. Nienke Bosschaart (Biomedisch technologie en fysica): Meten zonder prikken
    Zieke of te vroeg geboren baby's worden soms wel drie keer per dag geprikt om hun bloedwaarden te bepalen. Het doel van Bosschaarts onderzoek is om deze bloedwaarden niet-invasief (zonder prikken) te meten met een nieuwe techniek: laag-coherente spectroscopie.
  • Dr. ir. Jan van den Bossche (Medische Biochemie): Stop de veelvraten, stop aderverkalking
    Macrofaag betekent 'veelvraat'. Macrofagen vernietigen ziekteverwekkers, maar tijdens atherosclerose (aderverkalking) eten ze te veel vet. Dit resulteert in een lokale vetophoping en ontsteking in de vaatwand. In dit onderzoek zullen we ingrijpen op het energiemetabolisme van de macrofaag om zo aderverkalking te verminderen.
  • Dr. Bianca Buurman (Geriatrie): Waarom herstellen ouderen moeilijk na een ziekenhuisopname?
    Ouderen die acuut in het ziekenhuis worden opgenomen komen vaak in een slechte conditie uit het ziekenhuis en herstellen moeilijk. Buurman onderzoekt in haar studie hoe dit ontstaat, wat de psychologische impact is van een ziekenhuisopname en hoe succesvol gerevalideerd kan worden.
  • Dr. ir. Frank Coumans (Biomedisch technologie en fysica): ExoFlow: leren luisteren naar fluisterende cellen
    Cellen in ons lichaam kunnen met elkaar praten via kleine 'spraakballonnen' in het bloed. Courmans ontwikkelt in dit project de techniek om 'spraakballonnen' te onderscheiden van het 'achtergrondlawaai'. Dit maakt het mogelijk om de 'spraakballonnen' te lezen, waardoor ernstige ziekten eerder te voorspellen zullen worden.
  • Dr. Raphaël Duivenvoorden (Vasculaire geneeskunde): Nanotherapie met postcode voor aderverkalking
    Lokale vaatwandontsteking heeft een centrale rol in bij het ontstaan van aderverkalking, maar kan momenteel niet behandeld worden. Duivenvoorden gaat een nanotherapie ontwikkelen waarmee krachtige ontstekingsremmende medicijnen gericht afgeven kunnen worden daar waar er aderverkalking is.
  • Dr. Marc Engelen (Kinderneurologie): Een kristallen bol voor adrenoleukodystrofie
    Sommige patiënten met de stofwisselingsziekte adrenoleukodystrofie krijgen hersenafwijkingen. Een groot probleem bij de behandeling is dat artsen niet kunnen voorspellen welke patiënten dit zijn. Engelen zoekt naar voorspellende factoren (MRI en bloedonderzoek) om de behandeling te verbeteren.
  • Dr. Raph Hamers (Global Health): New challenge for HIV in Africa: exacerbated immune activation during antiretroviral treatment; biomarkers and health impact
    Dankzij aidsremmers is hiv, ook in Afrika, een chronische ziekte geworden. Hamers onderzoekt hoe bij behandelde hiv-geïnfecteerden de activiteit en functioneren van het immuunsysteem wordt beïnvloed door tuberculose, hepatitis B en aidsremmers, wat hiervan de gevolgen zijn voor de gezondheid, en nieuwe manieren om immuunactiviteit in bloed te meten.
  • Dr. Jarom Heijmans (Lever- en darmonderzoek): Darmstamcellen houden niet van stress
    Darmstamcellen en darmtumoren verdwijnen door eiwitstress. Heijmans gaat in gezonde darmen en darmtumoren uitzoeken hoe dit komt en hopen zo een mogelijkheid voor de behandeling van darmtumoren te vinden.
  • Dr. Eva Velthorst (Psychiatrie): Niemand is een eiland
    Sociale isolatie is een ernstig probleem bij psychotische stoornissen. Zeker in de adolescentie, wanneer de eerste psychotische klachten zich openbaren, heeft sociaal terugtrekgedrag desastreuse gevolgen. Met innovatieve methoden brengt Velthorst de verschillende oorzaken van terugtrekgedrag bij deze jongeren in kaart.

Maatschappij- en Gedragswetenschappen

  • Dr. Orhan Agirdag (Onderwijskunde): Onderwijsongelijkheid en taal
    Anderstalige leerlingen presteren op school slechter dan Nederlandstalige leerlingen. Agirdag onderzoekt waarom dat zo is. Presteren alle soorten anderstalige leerlingen slechter? En wordt taalongelijkheid versterkt door de kenmerken van scholen en onderwijssystemen? Deze vragen zijn niet alleen wetenschappelijk relevant, maar de resultaten zijn ook bruikbaar voor ouders, leraren en beleidsmakers.
  • Dr. Angélique Cramer (Psychometrie): Netwerkpsychometrie: methoden voor het blootleggen van de architectuur en de dynamiek van stemmingsstoornissen
    In de netwerkbenadering is een psychische stoornis het gevolg van interacties tussen symptomen (somber en piekeren). In dit onderzoek ontwikkelt Cramer de methoden om deze netwerken te construeren en te analyseren verder. Vervolgens worden netwerken van patiënten met stemmingsstoornissen onderzocht: kunnen we bijvoorbeeld voorspellen wanneer een patiënt een terugval krijgt?
  • Dr. Luara Leite Ferracioli (Politicologie): Asylum theory for a non-ideal world
    In dit project onderzoekt Ferracioli de volgende vragen: wie is vluchteling, waarom hebben staten verplichtingen jegens hen en hoe kunnen de lasten van bescherming eerlijk verdeeld worden tussen staten? Het doel is een theorie te ontwikkelen die perspectief biedt op een wenselijker en doeltreffender regeling voor de bescherming van vluchtelingen.
  • Dr. Caroline Junge (Ontwikkelingspsychologie): Listen to your mother! Elucidating the role of speaker familiarity in initial word learning
    Junge bekijkt in haar onderzoek of een vertrouwde stem baby's helpt bij het woordleren. Zo ja, komt dit doordat baby's aandachtiger luisteren, of gemakkelijker luisteren naar deze stem, of allebei? Ook wordt onderzocht of een bekende stem het woordleren beïnvloedt van baby's met een verhoogd risico op autisme.
  • Dr. Mariska Kret (Werk- en organisatiepsychologie): Role of pupil-synchronization in trust
    In de beslissing of we een onbekende vertrouwen of niet, gaan we af op onze intuïtie. Iemands pupilgrootte is een belangrijk signaal en wordt opgepikt door waarnemers wiens pupillen automatisch synchroniseren. Krets onderzoek richt zich op de relatie tussen pupilsynchronisatie en vertrouwen, en de neurohormonale processen die deze relatie moduleren.
  • Dr. Sofie Marien (Politicologie): De kwaliteit van politiek debat en politiek vertrouwen
    Er heerst bezorgdheid bij wetenschappers en binnen de Nederlandse bevolking over de verruwing van de omgangsvormen in de samenleving. In dit project gaat Marien na of de kwaliteit van de politieke debatten in de media achteruit gaat, zoals vaak gesteld wordt, en wat de gevolgen hiervan zijn op politiek vertrouwen.
  • Dr. Emily Yates-Doerr (Antropologie): When global health meets local development: a case study of the 'First 1000 Days of Life'-intervention in Guatemala
    De Verenigde Naties gaan gezondheidszorg verbinden met aandacht voor ontwikkeling en duurzaamheid. Ze starten met projecten voor kinderen in de eerste 1000 dagen van af hun conceptie door de voedingssituatie van moeders te verbeteren. Yates-Doerr gaat in de hooglanden van Guatemala na hoe dit mondiale beleid uitwerkt in lokale situaties.

Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica

  • Dr. Silke Allmann (Plantenfysiologie): Z/E-conversion of hexenal as modulator of insect physiology and plant-herbivore interactions
    Onder stress geven planten de groene geurstof Z-3-hexenal af aan de lucht. Rupsen die van planten eten zetten deze stof om in E-2-hexenal. Allman onderzoekt waarom de rups deze stof omzet en wat precies de gevolgen zijn voor de fysiologie en ecologie van plant en rups.
  •  Dr. Adam Ingram (Astronomie): Einstein's Frame Dragging effect around galactic black holes
    De ruimte rond een zwart gat wordt volgens de Algemene Relativiteitstheorie vervormd. Als water door een gootsteen wegloopt is een vergelijkbare vorm te zien. Sterrenkundige Ingram zal dit effect bestuderen door middel van waarnemingen aan gas dat in zwarte gaten valt. Deze zwarte gaten bevinden zich in ons Melkwegstelsel.
  • Dr. Ran Ni (Scheikunde): Glass transition and crystallization of active colloidal swimmers
    Anders dan passieve materie, is actieve materie in staat om biologische/ chemische energie om te zetten in beweging, waardoor verschillende opvallende nieuwe fenomenen ontstaan. Ni bestudeert de dynamische faseovergang in systemen van actieve materie met behulp van computersimulaties, in het bijzonder glasovergang en kristallisatie.
  • Dr. Benjamin Pasquiou (Natuurkunde): De oneindige atoomlaser
    Atomen zijn niet alleen deeltjes, maar ook golven. Daarom, net als met licht, kan een atoomlaser gebouwd worden. Recente ontdekkingen van de onderzoekers hebben de grootste obstakels om deze continue atoomlaser te bouwen weggenomen. Pasquiou zal deze laser bouwen en gebruiken om zeer nauwkeurige metingen te doen.
  • Dr. Fabio Zandanel (Astronomie): Monsters unveiled: cosmic rays and dark matter in clusters of galaxies
    Hoe heeft het heelal zich ontwikkeld? Wat is donkere materie? Deze vragen bestudeert Zandanel aan de hand van de grootste structuren in het heelal: clusters. Bestaande uit honderden sterrenstelsels en met een massa van een miljoen miljard keer die van de zon zijn zij wellicht de sleutel tot antwoorden.

Rechtsgeleerdheid

  • Dr. Stef van Gompel (Informatierecht): The challenge of evidence-based intellectual property law reform: legal pragmatism meets doctrinal legal reasoning
    Wetgevingsbeleid inzake intellectueel eigendomsrecht heeft traditioneel een sterk dogmatische inslag. Van Gompel maakt in zijn onderzoek duidelijk op welke manier intellectueel eigendomsrecht beter kan worden gestoeld op empirisch onderbouwd beleid. Het doet concrete suggesties voor het ontwikkelen van empirisch onderbouwd beleid waarin de traditionele juridisch-dogmatische wetgevingsaanpak wordt verenigd met een meer juridisch-pragmatische aanpak.