Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Switch to English

Wie nu naar de Nederlandse televisie kijkt, struikelt bijna over de actualiteitenrubrieken. Maar hoe is dit journalistieke genre ontstaan en wat leidde tot deze vernieuwing in het medialandschap van toen? Concurrentiedrift en het streven naar machtsbehoud bleken belangrijke drijfveren voor journalistieke innovatie. Dat blijkt uit promotie-onderzoek van Mirjam Prenger. Ze promoveert op 7 november aan de Universiteit van Amsterdam.

Kijk de UvA

Prenger graaft voor haar onderzoek in de geschiedenis van de actualiteitenrubriek Achter het nieuws, het toonaangevende en spraakmakende journalistieke televisieprogramma van de Vara in de jaren zestig. Tegelijkertijd heeft ze oog voor de ontwikkelingen bij de grote concurrent van Achter het nieuws, KRO’s Brandpunt.

Met haar studie biedt ze een nieuwe blik op zowel de geschiedenis van Nederland in de jaren zestig als op de geschiedenis van de journalistiek. Na de start van de Nederlandse televisie in 1951 duurde het ruim tien jaar voordat de actualiteitenrubriek, zoals wij die nu kennen, ontstond. De aanname is dat dit vooral toe te schrijven was aan het aantreden van een groep jonge redacteuren die er andere gedachten en opvattingen op nahielden dan hun voorgangers en hun superieuren. 

Maar klopt dat wel? Prenger belicht aan de hand van destijds opzienbarende uitzendingen hoe Vara’s Achter het nieuws berichtte over controversiële onderwerpen als homoseksualiteit, abortus en oorlogsmisdaden gepleegd door Nederlandse militairen, en hoe onafhankelijk de journalisten feitelijk opereerden in hun politieke verslaggeving.

Prenger laat niet alleen de rol van de betreffende journalisten, maar ook de invloed van technologische ontwikkelingen, publieke verwachtingen, de institutionele context en journalistieke voorbeelden elders in de wereld aan bod komen. Buitenlandse voorbeelden maakten het Nederlandse publiek ervan bewust dat een andere invulling van de televisiejournalistiek mogelijk was. Hierdoor ontstond behoefte aan een nieuw type televisiejournalist. Tegelijkertijd leidden de strijd om het omroepbestel en politieke omstandigheden ertoe dat juist de Vara en de KRO hun actualiteitenprogramma’s omvormden tot kritische actualiteitenrubrieken. 

Promotiedetails

Mw. M.A.E.  Prenger: Achter het nieuws en de geboorte van de actualiteitenrubriek. Promotor is prof. dr. F.P.I.M. van Vree.

Tijd en locatie

De promotieplechtigheid vindt plaats op vrijdag 7 november om 13.00 uur.
Locatie: Aula van de UvA, Singel 411, Amsterdam.