Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Switch to English

‘Een belangrijk rapport. Wij zullen de aanbevelingen ter harte nemen. Veel van de voorgestelde maatregelen hebben we al genomen of zullen binnenkort worden ingevoerd,’ reageert rector magnificus Dymph van den Boom van de UvA.

Vandaag werd het eindrapport van de commissies Levelt, Noort en Drenth gepresenteerd. Zij onderzochten de praktijken van sociaal psycholoog Diederik Stapel.

Volgens de commissies is sprake geweest van ‘falende wetenschap’ en was er een onderzoekscultuur die de fraude mogelijk maakte. In de periode dat Stapel aan de UvA werkzaam was is geen fraude geconstateerd. ‘Toch trekken wij ons het rapport aan’, aldus Van den Boom. In de afgelopen periode heeft de Universiteit van Amsterdam verschillende maatregelen aangekondigd om fraude te voorkomen en te detecteren.

Zo moet vanaf 1 maart 2013 bij de afdeling Psychologie elk onderzoek worden aangemeld bij een ethische commissie, moet van tevoren de hypothese en onderzoeksmethode worden vastgelegd, dienen alle gegevens over de data uitgebreid te worden gedocumenteerd en zal in de toekomst alle data centraal worden opgeslagen. Op deze manier is het niet meer mogelijk om data te masseren of manipuleren, zoals de commissies beschrijven. ‘Wij nemen daarin het voortouw en zijn al heel ver in het opstellen van strenge regels om fraude te voorkomen en te detecteren’, zegt Edward de Haan, decaan van de Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen.

De commissies constateren dat de discussie rond de affaire Stapel heeft gewerkt als ‘katalysator’ voor verbetering.  Zij concluderen daarnaast dat de discussie rondom de affaire Stapel in Nederland én in het buitenland heeft geleid tot een brede discussie over wetenschappelijke integriteit.

De Universiteit van Amsterdam (UvA) heeft, mede in dit kader, recent een volledig vernieuwde Klachtenregeling Wetenschappelijke Integriteit aangenomen. Hierin is het voor iedereen mogelijk klachten over vermeende schendingen te melden bij een raadsman, die een commissie aanstelt om onderzoek uit te voeren.

‘Dat is van belang voor detectie, maar de nadruk moet natuurlijk liggen op het voorkomen van fraude. Dat begint al in het onderwijs, bij bewustwording. Vervolgens moet je het borgen in het onderzoek. We gaan ervoor zorgen dat mensen niet meer solistisch kunnen werken. Onderzoek wordt in gemengde groepen gedaan, informatie wordt gedeeld, sociale controle is essentieel. En uiteraard moet al het onderzoek controleerbaar zijn,’  aldus Dymph van den Boom. De UvA zal hiertoe in de toekomst een Research Code invoeren.