Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN
De UvA in Amsterdam

Rotte kiezen in de rosse buurt

Op de Wallen helpen tandheelkundestudenten onverzekerde Amsterdammers. Veel mensen die hier komen vinden het moeilijk om voor zichzelf te zorgen.

Het is donderdagmiddag bij zorgcentrum Kruispost op de Amsterdamse wallen, het moment waarop Acta-studenten bijspringen om onverzekerden van tandheelkundige problemen af te helpen en tegelijkertijd hun eigen vaardigheden aan te scherpen. Onder toeziend oog van gepensioneerd tandarts Aad Bijloo behandelen ze een bonte stoet patiënten.

Kruispost is onderdeel van Oudezijds 100, een christelijke gemeenschap in dienst van de buurt. Toen begin jaren tachtig van de vorige eeuw het Binnengasthuis opging in het AMC sloot daarmee de enige eerstehulppost in de Amsterdamse binnenstad, terwijl heroïneverslaving gretig om zich heen greep. Buurtbewoners vroegen de gemeenschap een spoedeisende hulppost op te zetten. In de loop van jaren voegde Kruispost daar onder meer huisartsenzorg, maatschappelijk werk, fysiotherapie, en tandheelkundige zorg aan toe. Voor een vergoeding van vijf euro krijgen mensen een tandartsconsult. Wordt er ook getrokken, dan kost het een tientje.

De tandheelkundigen werken in een souterrain, schuin achter gok- en erotiekbastion Casa Rosso. Via een schoudersmalle gang belanden patiënten in een kamer van anderhalf bij vier, met prominent in het midden een gedateerde groene tandartsstoel.

Omdat Kruispost met haar beperkte budget niet kan voldoen aan de strenge eisen voor een volwaardige tandartspraktijk, leggen Bijloo en de studenten zich toe op ‘pijnbestrijding’, een eufemisme voor het trekken van rottende tanden en kiezen. Een ingreep die aan populariteit inboet nu in de reguliere zorg steeds meer – kostbare – gebitssparende ingrepen voorhanden zijn. Gepensioneerd tandarts en begeleider Aad Bijloo: ‘Toen ik vijfenveertig jaar geleden met mijn praktijk begon, trokken we wel honderd tanden en kiezen per week. Nu misschien honderd per jaar.’ En dus biedt Kruispost de studenten een zeldzame mogelijkheid de handeling onder de knie te krijgen.

‘Tandheelkunde is belangrijk, het gaat niet alleen om esthetiek’

Coördinator Albertine de Bruijn ziet het gebitsleed als teken dat tandheelkundige zorg niet serieus genoeg wordt genomen. ‘Waarom doen wij alsof het gebit losstaat van de rest van het lichaam? Ook voor mensen die wel verzekerd zijn, valt tandheelkunde niet in het basispakket.’ Bij Kruispost ziet ze waar dat in resulteert. ‘Veel mensen die hier komen vinden het moeilijk om voor zichzelf te zorgen. Een slecht gebit is daarin een katalysator. Met een slecht gebit eet je minder goed, dat leidt tot problemen met de darmen en algehele gezondheid.’ Daarnaast noemt De Bruijn de sociale component; een gebit waar tanden uit missen ziet er slecht uit en bovendien gaan ontstoken tanden en kiezen stinken. ‘Zo komen mensen er nooit meer tussen in de samenleving en raken ze geïsoleerd. We hebben hier zelfs een vrouw gehad die zich uit schaamte opsloot in haar eigen huis. Tandheelkunde is belangrijk, het gaat niet alleen om esthetiek.’

oudezijds100.nl