Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN
Bachelor Natuur- en Sterrenkunde

Prof. dr. Erik Verlinde

Spinozawinnaar Erik Verlinde is hoogleraar Theoretische Natuurkunde en docent bij de bachelor Natuur- en Sterrenkunde. ‘Als je later onderzoeker wilt worden, denk dan alvast in je vrije tijd na over natuurkundige vragen. Zo krijg je het doen van onderzoek vanzelf in de vingers. Toen ik studeerde, maakte ik in mijn vrije tijd allerlei puzzeltjes.’

Erik Verlinde, Theoretical Physics
Prof. dr. Erik Verlinde

Waar doe jij  onderzoek naar?

‘Ik probeer het mechanisme achter de zwaartekracht te doorgronden. Een groot mysterie is het feit dat in ons universum meer zwaartekracht aanwezig is dan je gezien de massa van planeten en andere zichtbare materie kunt verklaren. Volgens velen wordt deze extra zwaartekracht veroorzaakt door zogeheten donkere materie: onzichtbare deeltjes die extra zwaartekracht geven. Op basis van jarenlang onderzoek naar de snaartheorie concludeer ik samen met mijn collega’s dat de zwaartekracht emergent is.’

Wat betekent dit?

‘Dit betekent dat ze zwaartekracht geen op zichzelf staande kracht is, maar kan worden begrepen vanuit de kwantumverstrengeling van de microscopische bouwstenen van de ruimte en tijd. Mijn theorie is dat dit de extra zwaartekracht in ons universum verklaart en dat donkere materie dus niet bestaat als deeltje. In 2011 ontving ik voor de eerste aanzet van deze theorie de Spinozaprijs.’

Hoe past deze theorie in de opleiding?

‘Ik vertel erover in het laatste college van het tweedejaarsvak ‘Quantummechanica’, dat ik in de bachelor geef. In het honoursvak dat ik net na de kerst verzorg, werk ik er ook naartoe. De theorie is voor studenten vaak moeilijk te begrijpen omdat ze nog veel kennis missen. Eigenlijk is dit onderwerp pas volledig te snappen als je gepromoveerd bent in de natuurkunde. Maar studenten vinden het onderwerp wel ontzettend spannend. Ze willen er graag over nadenken en discussiëren. Ik ook: discussiëren is een van de leukste kanten van lesgeven en het is belangrijk. Discussiëren is wat je doet als je onderzoek doet.’

Voor wie is Natuur- en Sterrenkunde geschikt?

‘Het is de studie voor jou als je enthousiast bent over zowel natuurkunde als wiskunde. In de natuurkunde zijn nog allerlei dingen die we niet begrijpen. Deze zijn alleen te verklaren met wiskunde, dus dit moet je ook liggen. Je gaat werken met vergelijkingen en met ideeën, zeker als je de kant van de theoretische natuurkunde kiest. Theoretische natuurkunde is niet zozeer waarnemingen doen, maar vooral berekenen, nadenken en discussiëren. Het fascinerende aan de natuurkunde vind ik zelf dat het nog lang niet af is. Er is nu een ware revolutie gaande als het gaat om de verklaring van zwaartekracht. Het is enorm aantrekkelijk om hieraan mee te doen.’

Waarin is Natuur- en Sterrenkunde in Amsterdam uniek?

‘Als je geïnteresseerd bent in theoretische natuurkunde, en de zwaartekracht in het bijzonder, dan is Amsterdam de beste plek om te gaan studeren. In de loop der jaren hebben we veel goede onderzoekers naar ons toegetrokken. En we werken samen met de universiteiten van Leiden, Utrecht en Groningen om fondsen binnen te halen voor zwaartekrachtonderzoek. We maken ook deel uit van het samenwerkingsverband GRAPPA, dat staat voor GRavitation and AstroParticle Physics in Amsterdam. Dit is een samenwerking met sterrenkundigen en hoge-energiedeeltjesfysici. Dankzij deze samenwerkingsverbanden kunnen we ideeën uitwisselen met collega’s die ook onderzoek doen naar donkere materie.’

Wat wil jij studenten meegeven?

‘Ik probeer ze enthousiast te maken en te motiveren om zelf na te denken, ook buiten de colleges om. Als je later onderzoeker wilt worden, denk dan alvast in je vrije tijd na over natuurkundige vragen. Zo krijg je het doen van onderzoek vanzelf in de vingers. Toen ik Natuurkunde studeerde, maakte ik in mijn vrije tijd allerlei puzzeltjes. Als je het vak ‘Algemene Relativiteitstheorie’ nog niet hebt gehad, wil dat niet zeggen dat je er nog niets over hoeft te weten. Haal zelf alvast boeken uit de bibliotheek of kijk op internet om jezelf een goede start te geven.’