Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN
Bachelor Sociologie

Vak van de toekomst

Testimonial alumnus Sociologie Christien Brinkgreve

Emeritus hoogleraar Christien Brinkgreve vertelt hoe de studie Sociologie aan de UvA haar heeft gevormd, haar belangstelling heeft gevoed, richting heeft gegeven en haar denken gescherpt.

Christien Brinkgreve
Christien Brinkgreve Bron: VUU Portretten boek

Sociologie in ruime zin

Ik ben afgestudeerd aan de UvA  in 1974, studeerde sociologie in zeer ruime zin: deed bijvakken geschiedenis en psychologie. De keuze voor deze studie had weinig te maken met toekomstplannen, want die had ik nauwelijks. Ik koos deze studie omdat mijn toenmalige schoonvader, die het weten kon, over sociologie zei dat dit het vak van de toekomst was. Dat leek me wel wat.

Dwarsverbanden

Mijn studie  heeft me gevormd, heeft mijn belangstelling gevoed en richting gegeven, en mijn denken gescherpt. Ik ben ook blij met de breedheid van oriëntatie waar de sociologie aan de Universiteit van  Amsterdam bekend om is. De gerichtheid op het integreren van disciplines en het leggen van verbanden tussen verschijnselen en processen die meestal als gescheiden gebieden worden behandeld. Ik heb op verschillende universiteiten gewerkt, eerst bij de  vakgroep Psychiatrie van het AMC, toen bij Prof. dr. Kees Schuyt (Sociologie in Leiden), waarna ik hoogleraar Vrouwenstudies in Nijmegen werd. Tenslotte ben ik, tot mijn emeritaat in juni 2014,  hoogleraar Sociale wetenschappen in Utrecht geweest. Wat ik nu doe komt wel overeen met wat ik ooit wilde: lezen, denken en schrijven, en daar is het geven van lezingen en cursussen bijgekomen.

Dwang van het systeem

Ik hou vaak lezingen voor niet-sociologen, en ook dan merk ik vaak de waarde van de sociologische benadering. Die ligt in het aangeven van de context waarin mensen leven, werken en denken. De regels en eisen omtrent gedrag en gevoel zijn voor velen zo vanzelfsprekend geworden dat mensen het als een persoonlijk tekort voelen als ze er niet aan kunnen voldoen. De dwang van het systeem is een innerlijke instantie geworden die ze niet meer herkennen als iets van buiten dat hen klein maakt.

Definitie macht

De waarde van ons vak ligt in het schetsen van het veld waarin mensen opereren, de partijen die daar een rol spelen, en hun machtsverhoudingen. Het stellen van een diagnose bijvoorbeeld is geen neutrale objectieve bezigheid, maar het werk van partijen (artsen, farmaceutische industrie, psychologen, overheid, verzekeringsinstanties, patiënten, hun naasten). Iedere partij heeft haar eigen belangen bij een bepaalde uitkomst, de naam die het probleem krijgt. Echt sociologisch is dan de vraag naar het benoemingsbelang en de definitie macht. En het inzicht dat het bekende Thomas-theorema biedt: 'if men define situations as real, they are real in their consequences.'  Vandaar het belang van de vraag wie de macht hebben om te bepalen wat waar is, wat vooruitgang is en wat wetenschap.

Als socioloog zet ik mensen aan het denken

Wat ik vaak hoor na afloop van een lezing, is dat mijn sociologische benadering de blik van de aanwezige artsen, juristen, ambtenaren verruimt en het begrip vergroot van het veld waarin ze opereren. Hoe belangrijk de vraag naar de macht is. Want hoe verreikend de invloed daarvan is op cognities en percepties. Op wat gewaardeerd wordt en wat genegeerd. En wat onder tafel verdwijnt omdat het niet in de heersende manier van kijken past. Ik zet als socioloog mensen aan het denken, over anderen en over zichzelf. Als ik dat hoor over mijn werk besef ik weer het grote belang van de sociologie.