Welke lessen kunnen we in 2040 trekken voor missie-gedreven beleid?

4 december 2018

Hoe kijken we in 2040 terug op ons innovatiebeleid ten aanzien van bijvoorbeeld klimaatverandering en cybersecurity? Politicoloog John Grin neemt in een essay het Nederlandse missie-gedreven beleid onder de loep dat dit jaar werd gelanceerd door Minister Eric Wiebes.

In februari 2018 lanceerde Minister Eric Wiebes het missie-gedreven innovatiebeleid. In dit beleid staan vier maatschappelijke thema’s centraal waar Nederland voor oplossingen bij wereldwijde uitdagingen zou kunnen zorgen: landbouw, water & voedsel; gezondheid & zorg; energietransitie & duurzaamheid en veiligheid.

In zijn essay schrijft politicoloog John Grin een evaluatie van de eerste twee decennia missie-gedreven beleid, alsof het al 2040 is. “Ik vind dat de Minister serieuze waardering verdient voor dit idee. (Socio-technische) innovaties met ambitie zijn helemaal van deze tijd, want nodig voor bijvoorbeeld de transitie naar een duurzame samenleving, de ontwikkeling van de informatiesamenleving en bijbehorende kwetsbaarheden en de veranderingen in de verzorgingsstaat”, stelt John Grin.

Lessen voor missie-gedreven beleid

In zijn essay benoemt Grin een aantal factoren die zijn inziens cruciaal zijn voor het slagen van missie-gedreven beleid en positieve effecten in 2040, specifiek op het gebied van klimaatverandering en cybersecurity:

  • Samenwerking met en een actieve rol van gebruikers.
  • Specifiek voor cybersecurity: grensverleggende samenwerking tussen veiligheidsdiensten, ICT-bedrijven en kennisinstellingen; wettelijk verankerde spelregels en aansluiting bij bestaande gebruikersgroepen en social media platforms.
  • Radicale verduurzaming van de sectoren chemie, water, agrofood en de bouw gezien de sterke internationale positie en dito kennisinfrastructuur van deze sectoren.
  • Maak duurzame koplopers het ijkpunt van beleid.
  • Werk aan circulaire systemen, inclusief verdienmodellen en financiering.  
  • Synergie tussen de sectoren als plastic en toepassingssectoren daarvan, stimuleer circulariteit via uitwisseling tussen netwerken.
  • Blijf niet steken in paradigma’s die lang succesvol waren en resulterende beleidscompromissen.

Over John Grin

Prof. dr. John Grin (1961), natuurkundige van opleiding, is hoogleraar politicologie met als leeropdracht de sturing van transities, aan de Universiteit van Amsterdam. Hij was medeoprichter en -directeur van het Kennisnetwerk Systeeminnovaties en transities en chief science officer voedseltransitie, Ministerie van LNV. Grin is betrokken bij duurzame transitie-projecten in diverse Europese landen en is medeauteur van het onlangs verschenen De kwetsbare welvaart van Nederland, 1850 – 2050. Naar een circulaire economie.

Publicatiegegevens

John Grin (2018). 'Missiegedreven beleid en wat we in 2019 zo graag hadden willen begrijpen', p. 132-135 in: Arjen Lantheer, Frans van der Zee en Marcel de Heide (2018). De Staat van Nederland Innovatieland, editie 2018: Missies en 'nieuw' missie-gedreven beleid. Den Haag: TNO Afdeling Strategie en Beleid.

Gepubliceerd door  Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen