Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!

De Universiteit van Amsterdam heeft samen met Pharos in opdracht van KWF Kankerbestrijding de Gesprekstarter ontwikkeld. Deze online tool is speciaal ontwikkeld voor kankerpatiënten met een migratieachtergrond. Via de Gesprekstarter kunnen deze patiënten zich in hun eigen taal voorbereiden op een gesprek met hun arts. Dit maakt een soepelere interactie en een goede vertrouwensband tussen patiënt en arts mogelijk

Hande Sungur / UvA

Ouderen met kanker vormen een risicogroep wat betreft miscommunicatie met artsen en zorgverleners. Voor oudere niet-Westerse migranten met kanker geldt dit in nog hogere mate. Gesprekken met zorgverleners verlangen een zekere taalvaardigheid en veronderstellen bekendheid met de rechten die je als patiënt hebt. Daarbij spelen bij niet-Westerse migranten ook cultuurspecifieke opvattingen over ziekte, gezondheid, communicatie en de sociale status van artsen een rol.

Bovendien wordt een goede communicatie tussen arts en patiënt bij oudere migranten vaak belemmerd doordat naasten of bekenden als tolk worden ingezet. Die zijn daarvoor meestal niet opgeleid wat leidt tot gedeeltelijke vertalingen van het gesprek. De aanwezigheid van familieleden kan er ook voor zorgen dat patiënten juist terughoudender zijn in het delen van persoonlijke informatie.

Deze combinatie van factoren zorgt ervoor dat patiënten met een migratieachtergrond zich  onbegrepen voelen en laat hen achter met het onbevredigende gevoel dat ze niet de optimale zorg hebben ontvangen. Hierdoor neemt het vertrouwen in Nederlandse artsen en het Nederlands zorgstelsel af en wijkt men soms voor behandeling uit naar het land van herkomst.

Gesprekstarter

Om deze problematiek het hoofd te bieden is de videovoorlichtingstool de Health Communicator ontwikkeld. Aan de tool, die beschikbaar is in het Turks, Berber en Arabisch en inmiddels draait in 100 huisartspraktijken, is nu de oncologische module de Gesprekstarter toegevoegd. Via de Gesprekstarter kunnen deze patiënten zich in hun eigen taal voorbereiden op een gesprek met hun arts. Bovendien krijgt de arts van te voren te zien welke onderwerpen de patiënt wil bespreken.

Communicatiewetenschapper Hande Sungur, verbonden aan het Amsterdam Center for Health Communication van de UvA, bracht door middel van patiëntinterviews in kaart aan welke informatie het meeste behoefte is. Er bleek behoefte aan informatie rond vijf thema’s:

  • Patiëntenrechten – denk daarbij aan vragen naar een tolkdienst bij een consult, het verzoek om een langere afspraak en het verzoek om het gesprek op te nemen.  
  • Behandelmogelijkheden – van weigeren tot second opinion
  • Vragen over klinische trials
  • Vragen omtrent levensstijl en dienstverlening tijdens de ziekte 
  • Vragen naar geestelijke gezondheidszorg – een thema waarop binnen de Turkse en Marokkaanse gemeenschap een taboe rust.

De Gesprekstarter bestaat uit twee onderdelen: Question Prompt Lists (QPLs) en video’s. Door de vragen van de QPLs in te vullen kunnen patiënten hun arts laten weten wat zijn tijdens het consult willen bespreken. Daarnaast zijn er verschillende video’s beschikbaar voor artsen en patiënten. In deze video’s vertellen kankerpatiënten in het Turks, Berber en Arabisch hun eigen verhaal. Zo leggen ze bijvoorbeeld uit hoe hun behandeling verliep, en hoe zij hun vragen met hun arts bespraken.

 

mw. dr. H. (Hande) Sungur

Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen

Programmagroep: Youth & Media Entertainment

Amsterdam Center for Health Communication

Later deze maand organiseert het ACHC ook een conferentie rond visuele communicatie in de zorg onder de titel:

Gezondheid in Beeld: De rol van visuele communicatie