Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN

Vorige week kwam de Commissie Van Rijn met haar advies over een nieuwe vorm van bekostiging voor het hoger onderwijs. De arbeidsmarkt lijkt hierin als belangrijk criterium te worden gebruikt om geld te herverdelen tussen wetenschappelijke domeinen. De decaan van de Faculteit Maatschappij & Gedrag aan de Universiteit van Amsterdam, Agneta Fischer, waarschuwt dat de arbeidsmarkt en maatschappij veel meer behoeften heeft dan alleen maar meer technici.

De meest belangrijke maatregelen in het adviesrapport zijn: extra investeringen in bèta technische opleidingen in het wetenschappelijk onderwijs, herverdeling van geld naar instellingen die bekostiging mislopen omdat zij veel switchers van andere instellingen in huis hebben, en een overheveling van de tweede geldstroom (NWO) naar de eerste geldstroom van €100 mln. Het adviesrapport is aangeboden aan minister Van Engelshoven. De decaan van de Faculteit Maatschappij & Gedrag, Agneta Fischer, geef kort haar reactie op het advies.

Is er iets positiefs te melden over het advies?

‘Het is goed dat van Rijn de huidige problemen in het wetenschappelijk onderwijs erkent, zoals de hoge werkdruk, de toenemende competitie voor de geringe onderzoeksbudgetten en de problematische effecten van de student gebonden financiering. Bovendien benoemt de commissie de verbinding tussen onderwijs en onderzoek als essentieel. En een pluspunt is dat de overheveling van 100 miljoen euro naar de tweede geldstroom, nog uit de koker van voormalig minister van onderwijs Plasterk, weer teruggaat naar de eerste geldstroom en de rechtstreekse financiering van de universiteiten.’

En wat is negatief aan het advies?

‘Door de oplossing voor de problemen in de bèta en techniek opleidingen in de budgetneutrale herverdeling van middelen te zoeken, zullen de problemen voor de alfa,  gamma en medische faculteiten alleen maar groter worden. De arbeidsmarkt lijkt nu door de commissie als criterium te worden gebruikt om geld te herverdelen ten gunste van bèta en techniek. Maar de arbeidsmarkt is nooit een goede voorspeller geweest voor de keuzes van studenten, en sturing vanuit de regering op basis van arbeidsmarkt vooruitzichten heeft in het verleden tot dramatische missers geleid.’

‘De belangrijkste rationale is de economische behoefte aan meer technici’

‘De arbeidsmarkt vooruitzichten voor gamma afgestudeerden zijn goed, terwijl die op het gebied van landbouw en natuur helemaal niet goed zijn (getuige de cijfers in het rapport). De rationele om het geld op deze manier te overhevelen lijkt dus in elk geval niet consistent. De belangrijkste rationale is de economische behoefte aan meer technici.’

Welke behoefte wordt er met dit advies niet vervuld?

‘Wat doen we met de grote behoefte aan leraren, onderwijskundigen, mensen met inzichten in sturing van gedrag, sociale beïnvloeding, communicatie, beleid, enzovoort. Hoe kunnen we anders een bijdrage leveren aan maatschappelijke problemen zoals duurzaamheid, technologisering van de samenleving, ongelijkheid, armoede, leefstijl, criminaliteit, verslaving, interculturele samenwerking, conflicten en noem maar op.’

‘We moeten zichtbaar blijven maken wat de belangrijke waarde van ons onderwijs en onderzoek is. Veel van de maatschappelijke problemen kunnen niet, of in elk geval niet alleen, worden opgelost met bèta-kennis’.