Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN

Internationale verdragen stellen dat gezinshereniging een recht is. Maar wat voor gezinnen komen in aanmerking voor gezinshereniging? Wat wordt gezien als een ‘normaal’ gezin en wie valt daarbuiten? UvA politicoloog Saskia Bonjour kreeg een NWO Vidi beurs om dit te onderzoeken in het project ‘'Vreemde' gezinnen herenigd?'.

Als een vluchteling in Nederland een verblijfsvergunning krijgt, heeft hij of zij recht op gezinshereniging.  Ook een Nederlander met een geliefde uit het buitenland heeft dit recht. Gezinsleden mogen dan naar Nederland komen, maar daar gelden wel strikte regels voor. Politicoloog Saskia Bonjour stelt dat deze regels niet los staan van de politieke strijd eromheen, want wanneer ben je nou een gezin?  Wat wordt als normaal en als vreemd gezien?

Veranderende gezinsnormen

De opvattingen over gezinnen zijn in Nederland veranderd. Waren eerst traditionele gezinnen bestaande uit gehuwde man en vrouw en kinderen de norm, vanaf de jaren zeventig kregen ook andere vormen zoals gezinnen van ongehuwde ouders of met twee vaders of moeders een juridische status. Dit had gevolgen voor de gezinsleden die voor gezinshereniging in aanmerking komen en werd daarmee uitgebreid.  

'Welke gezinnen vallen niet binnen onze 'Nederlandse' normen?'

Gezinsvormen blijven echter veranderen, en daarmee ook de vraag voor het politieke en juridische veld wie wel en niet voor gezinshereniging in aanmerking komen. Denk bijvoorbeeld aan samengestelde gezinnen van meerdere moeders en vaders. Hoe verhouden deze nieuwe gezinsnormen zich tot de regels rond gezinshereniging? En welke gezinnen vallen buiten de boot die niet binnen onze 'Nederlandse' normen vallen?

Onderzoek in Nederland, Frankrijk en Zwitserland

Samen met twee AIOs’ gaat Saskia Bonjour in Nederland, Frankrijk en Zwitserland onderzoek doen naar het bredere politieke palet rond gezinshereniging. Ze duiken daarvoor in de archieven van parlement, ministeries, media, maatschappelijke organisaties en rechtbanken op zoek naar patronen in het gebruikte discours. Ook  gaan ze aanvullend in gesprek met ambtenaren, maatschappelijke vertegenwoordigers en advocaten over hun dagelijkse werkpraktijk. Hoe worden normen gecodeerd in de politieke praktijk? Hoe schrijven zij hun beleidsstukken en maken ze hun keuzes, hoe ontwikkelen zij hun strategieën om bijvoorbeeld rechtszaken voor te bereiden?

Waarom is dit onderzoek belangrijk?

Saskia Bonjour noemt een aantal redenen waarom dit onderzoek naar gezinshereniging belangrijk is:

  • Gezinshereniging is al decennia lang de meest omvangrijke vorm van immigratie. We hebben inzicht nodig in de keuzes die aan het beleid ten grondslag liggen.
  • Wat wel en niet normaal wordt gevonden, heeft impact op wie er wel en niet bij hoort. Kennis kan bijdragen aan beleid dat uitsluiting voorkomt.
  • Er is nog weinig onderzoek gedaan naar gezinshereniging en het is daarom ook voor het wetenschappelijke veld van belang.

Persoonlijke fascinatie voor het onderwerp

Bonjour doet al jaren onderzoek naar migratiebeleid. Als lid van de Adviescommissie Vreemdelingenzaken keek ze specifiek naar de implicaties van het Nederlandse ouderschapsbeleid voor het migratiebeleid: wie komt juridisch gezien in aanmerking voor een gezinsstatus en wie mag zich hierdoor wel of niet herenigen? Zo worstelde het politieke veld destijds met de vraag of het juridisch toestaan van regenbooggezinnen ook de hereniging van polygame gezinnen zou mogelijk maken (die nu bij wet verboden is)? In deze rol ontstond haar fascinatie voor gezinshereniging en de normativiteit rond het beleid.

Voortgang onderzoek

Vanaf september 2019 zullen de AIO’s worden geworven en het hele project loopt tot en met 2024. Naast wetenschappelijke artikelen zal Bonjour de resultaten ook via social media, blogs en stakeholdersconferenties delen: met het brede publiek, en de mensen die onderdeel van haar onderzoek zijn, de ministeries, ambtenaren, advocaten en maatschappelijke organisaties.

mw. dr. S.A. (Saskia) Bonjour

Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen

Programmagroep: Challenges to Democratic Representation