Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN

Stress is niet goed voor de gezondheid. Dat realiseren we ons meer en meer. Maar hoe kunnen we stress verminderen als we dagelijks met stressverhogende omstandigheden te maken hebben? Een team van wetenschappers heeft de effecten van muziekinterventies onder de loep genomen. Hiervoor hebben ze de resultaten verzameld van ruim 100 onderzoeken met in totaal bijna 10.000 deelnemers. Zij komen tot de conclusie dat muziek interventies een significant effect hebben op het verminderen van stress.

De resultaten zijn gepubliceerd in 'Health Psychology Review'.

Kalmerende middelen hebben schadelijke bijwerkingen

Hoge stressniveaus hangen nauw samen met fysieke en emotionele problemen, zoals hart- en vaatziekten, chronische pijn, angststoornissen, depressie, burn-out en verslavingen. Om met de dagelijkse stressoren te kunnen omgaan, nemen miljoenen mensen over de hele wereld hun toevlucht tot kalmerende middelen. Deze middelen hebben veel schadelijke bijwerkingen, waaronder verslaving en misbruik. Het is dan ook van belang om de effecten en toepasbaarheid van korte, niet-farmacologische interventies voor het verminderen van stress onder de aandacht te brengen. Voorbeelden van deze interventies zijn het luisteren naar en maken van muziek.

Onderzoek naar de effecten van muziekinterventies

Muziek wordt al tientallen jaren gebruikt om stress te helpen verminderen, bijvoorbeeld door muziek activiteiten (zoals zingen of musiceren), muziek beluisteren voor een specifieke patiëntengroep en door live muziektherapie van muziektherapeuten.

Met een systematische review heeft het team van onderzoekers een meta-analyse uitgevoerd van 104 gerandomiseerde, gecontroleerde onderzoeken met in totaal 9.617 deelnemers, waarvan er 4.838 deelnamen aan een muziekinterventie groep (muzikale activiteiten of muziektherapie) Deze vonden plaats in klinische, medische en aan werk of studie gerelateerde settings. De overige 4.779 vormden de controlegroep.

Muziek kan stress en de schadelijke gevolgen verminderen

Uit de resultaten van de meta-analyse blijkt dat muziek stress en de schadelijke gevolgen daarvan voor de gezondheid kan verminderen, doordat:

  • muziek de fysiologische effecten waarmee stress gepaard gaat, zoals toegenomen bloeddruk en ademhalingssnelheid, blijkt te kunnen verminderen;
  • muziek invloed heeft op de activiteit in hersenstructuren waarvan we weten dat ze een belangrijke rol spelen bij emotionele processen en dat ze psychologische, aan stress gerelateerde verschijnselen opwekken, zoals het gevoel het niet meer aan te kunnen, verdriet en emotioneel controleverlies.

De schrijvers concluderen dat muziekinterventies de fysiologische en psychologische verschijnselen die verband houden met stress, doeltreffend verminderen in verschillende settings: de geestelijke gezondheidszorg, poliklinische settings, tijdens operaties en in het dagelijks leven.

Praktische toepassing van muziekinterventies 

Deze studie heeft belangrijke gevolgen voor de praktische toepassing van muziekinterventies om stress te verminderen. Het belangrijkste is dat de studie uitwijst dat muziekinterventies werkzaam kunnen zijn. Muziekinterventies kunnen heel eenvoudig en zonder hoge kosten worden opgenomen in het dagelijks leven en in medische settings. Bovendien hebben ze geen bijwerkingen. Daarom zijn de in deze studie aangetoonde matige rustgevende effecten van muziekinterventies, veelbetekenend voor de preventie en behandeling van problemen die verband houden met stress.

Publicatiedetails

Het onderzoek is een samenwerking tussen wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam, KenVaK (lectoraat kennisontwikkeling vaktherapieën), HAN (de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen), de Open Universiteit en Zuyd Hogeschool.

'Effects of Music Interventions on Stress-Related Outcomes: A Systematic Review and Two Meta-Analyses', in: Health Psychology Review (Open Access), Martina de Witte, Anouk SpruitSusan van HoorenXavier Moonen & Geert-Jan Stams.

Download het artikel