Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!

Onlangs kopte de The Guardian dat 11.000 wetenschappers waarschuwen voor ongekend lijden als gevolg van klimaatverandering. Sinds het jaar 2000 zijn er zelfs 260.000 wetenschappelijke artikelen verschenen over klimaatverandering. De wetenschap toont de urgentie nu op te treden. Maar hier wordt maar weinig mee gedaan. Hoe moeten wetenschappers zich dit aantrekken?

Krantenkoppen over klimaatverandering

Federico Savini werkt als Environmental Planner aan de Universiteit van Amsterdam en organiseert 11 december een debat in het Amsterdamse SPUI25 over de betekenis van academische praktijken in tijden van ecologische crises. Waarom dit onderwerp?

260.000 wetenschappelijk artikelen

Uit een analyse van het Web of Science, een internationale database waar zo goed als alle wetenschappelijke artikelen wereldwijd zijn opgenomen, blijkt tot hoeveel kennis we al toegang hebben. Sinds het jaar 2000 zijn er in totaal 260.000 wetenschappelijk artikelen gepubliceerd over (gerelateerde) onderwerpen rond klimaatverandering.

De eerste publicatie over de opwarming van de aarde dateert zelfs van meer dan 250 jaar geleden. Al rond 1820 legde de beroemde Franse natuurkundige Joseph Fourier het verband tussen waarom de aarde zo warm was, en de broeikasgassen die door menselijke acties werden uitgestoten.

Het aandeel sociale wetenschappen

Van dit totale aantal artikelen komt ongeveer 2 procent uit de hoek van de geografie en sociale wetenschappen, een duidelijke minderheid dus nog. Tegelijkertijd is kennis rond onderwerpen als ethische vraagstukken, menselijk gedrag,  juridische dimensies en sociale rechtvaardigheid, cruciaal in het ecologische vraagstuk en juist in die hoek te vinden. “Maar 2 procent is nog steeds 5.200 artikelen. Een groot aantal dus”, stelt Savini.

Het thema is ook dominant in financieringsagenda’s

Naast de schat aan wetenschappelijke kennis die er al is, zien we dat een grote financier van onderzoek als de Europese Commissie de thema’s klimaat en duurzaamheid steeds prominenter in haar programma’s opneemt. Ook overheden zelf investeren in initiatieven als klimaattafels en denktanks om nieuwe kennis en feiten te genereren.

Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) bijvoorbeeld, een organisatie van de Verenigde Naties, wordt door overheden betaald om de risico's van klimaatverandering te evalueren. Voor haar rapport in 2013 betrok ze hierbij alleen al 830 hoofdauteurs, 1.000 wetenschappelijke bijdragers en 2.000 deskundige recensenten.

‘We hebben ontzettend veel kennis over het thema’

Savini stelt dan ook dat één ding heel duidelijk is: we hebben ontzettend veel kennis over het thema. Maar waarom gebruiken beleidsmakers deze kennis dan nauwelijks?

Een debat over de rol van (sociale) wetenschappers

Om ook met een kritische blik naar de eigen praktijk te kijken, vraagt Savini zich af hoe wetenschappers het beste kunnen reageren op het gebrekkige gebruik van hun kennis: heeft het zin kennis te blijven toevoegen in dezelfde vorm en vanuit dezelfde kanalen of moeten we onze methodes drastisch gaan veranderen?

‘Het klimaat wacht niet op ons’

Op 11 december organiseert Savini daarom een debat waarin drie vragen centraal zullen staan:

  1. Moeten wij als (sociale) wetenschappers radicaal veranderen of moeten we wat we doen beter gaan doen?
  2. Als we drastisch moeten veranderen, welke richting dan op? Als we ons ‘alleen’ moeten verbeteren, hoe gaan we dat doen?
  3. Hoe snel moet dit gebeuren? ‘Het klimaat wacht in ieder geval niet op ons’, stelt Savini.

Deelnemers aan het debat

Aan het debat doen mee:

  • Albert Faber, senior beleidsadviseur van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
  • Bert Metz, Nederlandse expert op het gebied van klimaatbeleid en voormalig co-voorzitter van IPCC.
  • Joyeeta Gupta, hoogleraar Environment and Development in the Global South aan de Universiteit van Amsterdam.
  • Miriam Meissner, socioloog aan de Universiteit van Maastricht en milieuactivist.
  • Ernst Jan Kuiper, aardwetenschapper aan de Universiteit Utrecht en lid van Extinction Rebellion.

Ook het publiek wordt uitgenodigd aan de discussie deel te nemen.

We zullen kort na 11 december verslag doen van het debat.

Meer over het debat in SPUI25

Artikel in The Guardian