Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!

Denk jij ook dat alle Syrische vluchtelingen het liefste naar Europa willen? Veel politici in ieder geval wel. Het liefste houden ze daarom de grenzen zo veel mogelijk dicht. Europa en Turkije sloten zelfs een deal waardoor miljoenen Syrische vluchtelingen vast zitten in Turkije. Maar wat vertellen Syrische vluchtelingen zelf over hun wensen en plannen?

Vluchtelingen lopen over treinspoor

Politicologe Lea Müller-Funk sprak met 360 Syrische vluchtelingen in de Turkse steden Istanbul en Izmir over hun besluit te vluchten, hun leven nu en hun wensen voor later.

De hoop op terugkeer, de realiteit in Turkije te blijven

Müller-Funk hoorde de wens om naar Europa te vertrekken, maar nog veel meer hoorde ze de hoop van veel vluchtelingen terug te keren, de realisatie dat dit (nog) niet kan, en het besluit in Turkije te willen blijven.

De kans terug naar Syrië te gaan, achten veel vluchtelingen klein door de gebrekkige veiligheid, het politieke regime, de voortgaande vernietiging en het ontbreken van infrastructuur. Ze zien geen mogelijkheden in Syrië het leven te leiden waar ze naar streven.

Tegelijkertijd wordt Turkije gezien als plek die cultureel op Syrië lijkt en relatieve veiligheid biedt. Müller-Funk zag dat veel Syriërs zich aanpassen voor een langer verblijf in Turkije.

Syrische vluchtelingen op een school in Turkije
Syrische vluchtelingen op een school in Turkije

Het verhaal van Aisha

De moeilijke beslissing te vertrekken

Müller-Funk sprak onder andere met de Syrische Aisha, een jonge vrouw van 28 jaar, die met haar man Muhammad en vier kinderen in Küçükçekmece woont, een buitenwijk van Istanbul.

Tot zeven jaar geleden, toen het conflict in Syrië uitbrak, had Aisha een normaal en zorgeloos leven als dochter van een leraar en huisvrouw, en later met haar man Muhammad en hun vier kinderen. Na het uitbreken van het conflict probeerde het gezin zo lang mogelijk in Syrië te blijven, ook toen de scholen sloten.

Het oplopende geweld en de moord op Muhammad’s broers en op neven en nichten van Aisha, dreef het gezin uiteindelijk tot het moeilijke besluit te vertrekken. Muhammad ging eerst alleen naar Istanbul om in de bouw te werken en geld te sparen, maar na 16 maanden kon hij via een smokkelaar Aisha en kinderen naar Turkije halen. Aisha’s ouders en de moeder van Muhammad bleven in Syrië.

Dichtbij Syrië blijven

Eenmaal in Turkije werkt Muhammad lange uitputtende dagen om zijn gezin en moeder te onderhouden. Toch verzet Aisha zich als er een mogelijke kans komt zich in Canada te vestigen. Ze wil niet ver van Syrië zijn, want vreest dat een grote afstand een terugkeer bemoeilijkt.

Dichtbij Syrië betekent ook dat ze haar ouders misschien kan bezoeken tijdens Ramadan. Bovendien zou Aisha het erg moeilijk vinden in een land te wonen waar alles zo anders is. In afwachting van een terugkeer blijft ze daarom het liefste in Turkije waar ze probeert een bestaan op te bouwen en de eenzaamheid te verdrijven. Ze volgt nu Turkse taallessen en leert kleding maken en haar kinderen gaan weer naar school.

Syrische bootvluchtelingen
Syrische bootvluchtelingen

Redenen om te vluchten

Het verhaal van Aisha, en van de honderden andere vluchtelingen die Müller-Funk sprak, werpt licht op de factoren die een rol spelen bij het besluit uit Syrië te vluchten, verder te migreren of in Turkije te blijven. Müller-Funk onderscheidt hierbij politieke, economische, maatschappelijke en psychologische factoren.

Aanhoudend geweld, vervolging, economische onrust en een gebrek aan onderwijs, de steun van familienetwerken, en meer persoonlijke afwegingen rond levensgeluk en toekomstperspectief spelen allemaal een rol in het besluit te blijven of vertrekken.

In Turkije blijven, of door naar Europa?

Het verhaal van Aisha vertelt ook hoe ze nu invulling aan haar leven geeft en waar ze heen wil. Müller-Funk stelt dat het opvallend is dat de meerderheid van wie ze sprak niet naar Europa wil en veel Syriërs zelfs overwegen zich blijvend in Turkije te vestigen.

Sterke tegenverhalen over Europa als bestemming”

Een gevoel van gemeenschappelijke culturele verbondenheid heeft sterke tegenverhalen gecreëerd over Europa als bestemming. Culturele verschillen, andere sociale normen en geringer geschatte carrièremogelijkheden zijn voor veel vluchtelingen een reden om niet naar Europa uit te wijken.

Voor respondenten die Turkije wel wilden of hadden verlaten, waren de verloren hoop op een terugkeer naar Syrië, juridische en financiële kwetsbaarheid in Turkije en bredere toekomstplannen in Europa belangrijke motivaties te migreren.

Levensverhalen werpen een ander licht

Het huidige restrictieve migratiebeleid en sluiten van grenzen onderbreken circulaire en interne mobiliteit van vluchtelingen, weerhouden mensen om verder te gaan en duwen ze in de richting van onzekerheid en grote risico’s.

De verhalen van Syrische vluchtelingen in Turkije laten echter zien dat ook hun eigen migratie-aspiraties invloed hebben op hun mobiliteit. Door daadwerkelijk met vluchtelingen in gesprek te gaan werpt Müller-Funk licht op hun beweegredenen en hun hoop voor de toekomst.

Lea Müller-Funk

Achtergrond van het onderzoek

Lea Müller-Funk deed het onderzoek in het kader van haar Marie Curie-project SYRMAGINE aan de Universiteit van Amsterdam, gefinancieerd door de Europese Commissie.

SYRMAGINE richt zich op hoe Europa wordt verbeeld door Syriërs in Libanon en Turkije en hoe hun verbeelding hun houding beïnvloedt om wel of niet asiel te zoeken in Europese landen.

 

Lees het working paper dat Müller-Funk over haar onderzoek heeft geschreven

Lees over ander onderzoek naar Europees migratiebeleid

Bekijk een animatiefilm over het huidige terugkeerbeleid