Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN

Jill Coster van Voorhout (Strafrecht) heeft samen met ABN AMRO bank en de Inspectie SZW een samenwerkingsverband opgezet om arbeidsuitbuiting tegen te gaan. Op 5 april 2018 komen deze partners, plus vertegenwoordigers van alle Nederlandse grootbanken, aan de UvA praten over een verregaande samenwerking.

Mensenhandel is een ernstige mensenrechtenschending, een zwaar misdrijf en een dreiging voor de nationale veiligheid. Het geschatte aantal slachtoffers van mensenhandel is meer dan vijf keer zo groot als het aantal geregistreerde mogelijke slachtoffers, beraamde de Nationaal Rapporteur Mensenhandel in 2017. Maar het aantal veroordelingen en zelfs het aantal meldingen van mensenhandel daalt al jaren in Nederland. 

Illegaal

‘Bij mensenhandel denken veel mensen meteen aan gedwongen prostitutie’, zegt Jill Coster van Voorhout (Vakgroep Strafrecht). ‘Maar als we de cijfers in het Verenigd Koninkrijk mogen geloven, komt uitbuiting in andere sectoren veel meer voor. Denk dan bijvoorbeeld aan de horeca, de bouw en het transport. Het is vaak lastig om sluitend bewijs voor arbeidsuitbuiting te verzamelen: slachtoffers zijn vaak illegaal en spreken de taal niet.’ 

Verdoezelen

Reden genoeg voor Coster van Voorhout om een samenwerkingsverband op te zetten tussen ABN AMRO bank, de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de UvA. ‘Het is een nieuw soort onderzoek, waarbij een unieke publiek-private samenwerking op touw is gezet’, aldus Coster van Voorhout. ‘Tijdens het onderzoek heb ik samen met financieel specialisten uit de publieke en private sector om de tafel gezeten, en zijn we letterlijk in de huid van mensenhandelaren gekropen. Hoe zouden zij hun handelen willen verdoezelen? Hard, financieel bewijs is van cruciaal belang om het bewijs in mensenhandelzaken rond te krijgen’. 

Methoden

In deze publiek-private samenwerking is een zoekprogramma geprogrammeerd met zo’n 25 financiële indicatoren. Een voorbeeld van zo’n indicator is dat maandelijks salaris op een rekening wordt gestort en er bijna onmiddellijk weer van verdwijnt. Coster van Voorhout: ‘Dat kan duiden op een mensenhandelaar die een schijnconstructie heeft ingericht waarin het loon wordt overgemaakt naar de bankrekening van de werknemer, maar er direct weer vanaf gehaald wordt om de werknemer in een afhankelijke situatie te houden.’

Eerste resultaten

De eerste resultaten die nu naar buiten zijn gebracht, zijn zeer positief, aldus Jill Coster van Voorhout. Tijdens deze pilot heeft ABN AMRO zo’n 75 meldingen van ongebruikelijke transacties bij de FIU gemaakt. De FIU onderzoekt onafhankelijk of het om een verdachte transactie gaat. 

De pilot was alleen met ABN AMRO bank, maar alle Nederlandse grootbankenen nog meer opsporings- en handhavingsdiensten zullen meedoen aan het vervolg. Op vrijdag 5 april 2018 komen deze nieuwe partners aan de UvA praten over een verregaande samenwerking. Hierdoor kunnen ook transacties van bank naar bank worden gevolgd. Daarnaast worden er nu ook andere grote gelddiensten bij betrokken, zoals money payment services. Coster van Voorhout: ‘Zo zorgen we ervoor dat steeds meer financiële instellingen hun verantwoordelijkheid kunnen nemen om daadwerkelijk maatschappelijk verantwoord te ondernemen.’ 

Onderwijs

Ook in de rechtenopleiding heeft Coster van Voorhout samen met haar collega’s Strafrecht en Staats- en Bestuursrecht 131 publiekrechtstudenten onderzoek laten doen naar mensenhandel. ‘Als onderdeel van Amsterdam Law Practice, is tijdens ervaringsonderwijs deze publiek-private samenwerking ook aan de studenten gepresenteerd. Sommige strafrechtstudenten hebben ook, op basis van hun onderzoek, specifiek aanbevelingen gedaan om het huidige onderzoek te verbeteren.'