Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN

Vanaf 1 juli is hoogleraar Internationale Mensenrechten Yvonne Donders (1972) minder vaak op de UvA te vinden. Ze gaat dan zes jaar aan de slag als lid van het College voor de Rechten van de Mens, de onafhankelijke toezichthouder op de mensenrechten in Nederland. Via deze positie wil ze mensenrechten verder in de praktijk brengen.

Gefeliciteerd met de benoeming! Maar mensenrechten, dat gaat toch altijd over andere landen? Niet over Nederland?

'Dat is inderdaad een wijdverspreid misverstand. Als College voor de Rechten van de Mens houden we ook toezicht op de mensenrechten in Nederland. Kijk naar de migratieproblematiek in Europa. Nederland is er medeverantwoordelijk voor hoe dat verloopt. Hebben mensen toegang tot hun rechten bij de overheid, bij huisvesting, in de gezondheidszorg, bij hun werk? We richten ons vooral op kwetsbare groepen als ouderen, kinderen en mensen met een beperking.'

Is dat nodig in Nederland?

'Het is altijd nodig om toezicht te houden. In Nederland zijn misschien geen massale mensenrechtenschendingen, maar dat maakt voor het individu niet uit. Als je te maken krijgt met discriminatie op je werk maakt het niet uit of het om honderden mensen gaat of om jou alleen.'

Wat doet het College zoal?

'Het College heeft veel verschillende taken. We checken bijvoorbeeld of voorgestelde wetten in overstemming zijn met de mensenrechten, bijvoorbeeld in de relatie tussen veiligheid en privacy. Het is belangrijk dat een onafhankelijke instantie daar naar kijkt. Het College heeft een belangrijke preventieve functie. We willen voorkomen dat wetgeving en beleid in strijd zijn met mensenrechten. We reageren niet alleen, maar geven ook adviezen en informatie om mensen duidelijk te maken wat hun rechten zijn. Daarnaast geeft het College oordelen in individuele zaken over discriminatie op het werk, in het onderwijs of als consument.'

Wat ga jij precies doen?

'In principe zijn collegeleden betrokken bij alle taken, maar ik zal wel een bepaalde portefeuille krijgen. Waarschijnlijk economische en sociale rechten, want dat is mijn expertise. Verder zal ik op termijn meedoen met zittingen over individuele klachten.'

Waarom wil je dit erbij doen?

'Ik doe dit inderdaad erbij, want ik blijf ook werkzaam in de academie, zowel met onderwijs en onderzoek als management. Ik heb altijd veel vrijwillige nevenactiviteiten gedaan in de praktijk van mensenrechten om het gevoel te houden met de praktijk. Ik wil mijn academische kennis graag toepassen op de praktijk en deze kennis daarmee weer verder uitbreiden.'

Wat verwacht je van je positie?

'Het College is gezaghebbend maar het is niet zo dat altijd gebeurt wat we willen. Het is veel politiek maar we zijn een partij om rekening mee te houden. Elke stap vooruit is van belang maar ik ben niet naïef. Ik ga hiermee niet de hele wereld veranderen, maar we kunnen samen wel wat bereiken.'

Waar gaat het voor jou om bij mensenrechten?

'Mensenrechten zijn meer dan alleen juridische claims. Het gaat vooral om beginselen van mensenrechten, zoals respect, participatie en inclusie. Mensen hebben bijvoorbeeld het recht op mogelijkheden om uit de armoede te komen, maar het is niet zo dat je zomaar een potje met geld krijgt. Ieder mens heeft waardigheid en moet mogelijkheden krijgen om mee te kunnen doen en zich te kunnen ontwikkelen.'

Wat zie je als grootste uitdaging?

'Het brede palet blijft een uitdaging, als College moeten we keuzes maken. Dat is niet makkelijk, maar mogelijk nog uitdagender is de huidige tijd. De tijd dat iedereen het over eens was dat mensenrechten positief zijn, is niet meer. De discussie over mensenrechten wordt anders gevoerd. Sommige mensen vragen zich af of mensenrechten nog wel nuttig zijn. Dat weten we als College en daarom willen we duidelijk maken dat mensenrechten voor iedereen belangrijk zijn, ook in Nederland. Veel is hier goed geregeld, maar het is niet zo dat je lekker kunt gaan slapen en dat het dan wel goed komt. Ook hier hebben we te maken met problemen rondom armoede, migratie, discriminatie en uitsluiting. Mensen in kwetsbare situaties vallen buiten de boot of participeren niet echt. Dan zijn mensenrechten belangrijk.'