Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN

Natali Helberger, hoogleraar Informatierecht, is gekozen als nieuw lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De leden, vooraanstaande wetenschappers uit alle disciplines, worden gekozen op grond van hun wetenschappelijke prestaties. Een lidmaatschap is voor het leven.

Natali Helberger (Instituut voor Informatierecht - IViR) bestudeert de juridische en rechtspolitieke uitdagingen die ontstaan in onze digitale samenleving. Ze doet onder andere onderzoek naar het gebruik van algoritmes en AI in de media, politieke reclame, commercie en de gezondheidssector en de implicaties voor het mediarecht, gegevensbescherming en digitaal consumentenrecht. 

Gefeliciteerd met je benoeming! Blij mee?

‘Ontzettend blij. De benoeming in de KNAW voelt voor mij een beetje als een ridderslag.’

Hoe ging de voordracht in zijn werk? 

‘Ik wist niet eens dat ik voorgedragen werd, of door wie. Alleen KNAW-leden mogen voordragen (dit moeten er drie zijn), colleges van bestuur van Nederlandse universiteiten, de Raad van Bestuur van NWO, het Bestuur Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren of het bestuur van De Jonge Akademie. Opeens belde de vice-voorzitter van de KNAW, Inneke Sluiter, me met deze blijde boodschap.'

Waarom vind je het belangrijk om deel uit te maken van de KNAW?

‘De KNAW formuleert haar missie zelf heel mooi: “Vanuit haar onafhankelijke positie brengt de KNAW mensen en middelen bij elkaar om met kennis en creativiteit bij te dragen aan de ontwikkeling van onze samenleving.” Dit is een missie waarin ik me heel goed kan vinden, en waaraan ik graag bij wil dragen. 

In mijn onderzoek breng ik verschillende disciplines bij elkaar. We doen onderzoek naar de maatschappelijke en juridische uitdagingen van nieuwe technologieën, zoals AI, data analytics of platformtechnologie. Dat zijn onderwerpen die niet alleen wetenschappelijk relevant zijn, maar ook maatschappelijk. 

Dit houdt ook in dat we samen nadenken over de rol van de wetenschap, en hoe we de condities voor de wetenschap in Nederland kunnen verbeteren. Ik kijk uit naar de gesprekken met andere leden van de KNAW – dat zijn zeer intelligente wetenschappers, die ik erg bewonder.'

Wat zijn je doelen binnen de KNAW?

‘Ik wil me inzetten voor de belangen van rechtswetenschappelijk onderzoek, en hoe het kan bijdragen aan een moderne democratische samenleving. Juist in de discussies rond algoritmes en AI kan dit type onderzoek een heel belangrijke rol spelen. 

Verder is het verbeteren van de carrièrekansen voor jonge onderzoekers die de uitdaging aangaan om met andere disciplines samen te werken een belangrijk aandachtspunt voor mij. De prestaties van onderzoekers worden vaak alleen monodisciplinair beoordeeld. Interdisciplinariteit en samenwerken in grotere teamverbanden kan juist ook een hele prestatie zijn. 

Last but not least: ik hoop dat wij meer kunnen doen aan de wetenschappelijke carrièrekansen voor vrouwelijke onderzoekers. Er zijn nog steeds vele vrouwen (en wellicht ook mannen) die ervan uitgaan of ervaren dat een gezin niet te combineren is met een carrière in de wetenschap. Deze cultuur moet veranderen.’ 

Hoeveel tijd kost het ongeveer naast je werk? Hoe lang wil je dit blijven doen?

‘Dat zeggen ze er niet bij! Ik ga er wel van uit dat het lidmaatschap veel extra tijd zal kosten – de KNAW is heel actief en organiseert vaak bijeenkomsten, prijzen en wetenschappelijke discussies. Daar wil ik zeker actief aan bijdragen. Hoe lang? Er is geen einddatum aan het lidmaatschap verbonden, benoeming is voor het leven.’

Over de KNAW

De KNAW is naar eigen zeggen ‘het forum, de stem en het geweten van de wetenschap in Nederland’, en adviesorgaan van de regering. De KNAW ontleent haar gezag aan haar op kwaliteit geselecteerde leden, excellente wetenschappers uit een scala van wetenschapsgebieden.

De KNAW telt zo’n vijfhonderdvijftig leden, waaronder, naast Natali Hellberger, FdR- hoogleraren en emeriti Deirdre Curtin, Ernst Hirsch Ballin, Andre Nollkaemper, Peter Wattel, Hans Ankum, Ted de Boer, Luuk Prak en Jaap Zwemmer. Op maandag 16 september 2019 worden de nieuwe Akademieleden geïnstalleerd.