Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN

Big data is overal dezer dagen. Maar meer kennis van artificial intelligence is nodig om met big data daadwerkelijk oplossingen te kunnen creëren, aldus Evangelos Kanoulas. Hij is vastbesloten daar een bijdrage aan te leveren, en richt zich daarbij op het juridisch domein.

Er wordt steeds meer informatie verzameld. Evangelos Kanoulas, afgelopen februari benoemd tot hoogleraar Text Analytics & Information Retrieval for Business aan UvA Economie en Bedrijfskunde, zet kanttekeningen bij deze wereldwijde verzamelwoede. ‘Big data an sich is momenteel meer een probleem dan een oplossing’, vindt hij. ‘We hebben artificial intelligence nodig om tot oplossingen te komen: computerprogramma’s die data verwerken en er waardevolle informatie uithalen.’

Staande houden te midden van informatieoverload

Kanoulas ontwikkelt al jaren systemen die helpen enorme hoeveelheden informatie te doorgronden. Momenteel richt hij zich op ongestructureerde data – data zoals tekst, beeld of video, waarvan de kenmerken niet simpelweg in spreadsheets kunnen worden gevat en geanalyseerd.

Hij bouwt algoritmes die machine- en menselijke intelligentie combineren. In deze algoritmes versterkt informatie afkomstig van mensen de machine en andersom. ‘Neem eDiscovery. De mens weet tot in de kleinste details wat iets het ontdekken waard maakt, maar kan het te midden van alle data niet vinden; weet niet eens of het wel bestaat. De machine kan snel data analyseren maar het belang ervan voor de mens niet echt begrijpen. Permanente samenwerking is nodig’, aldus Kanoulas.
De in Griekenland geboren Kanoulas zat nog op de lagere school toen hij voor het eerst naar computerles ging. In 2009 promoveerde hij aan Northeastern University in Boston op Information retrieval. Kanoulas werkte bij twee Britse universiteiten en bij Microsoft Research en Google Research voordat hij in 2014 naar het Informatica Instituut van de UvA overstapte.

Samenwerken voor vooruitgang

Kanoulas is ook buiten de academische wereld en het bedrijfsleven actief. Sinds 2009 is hij betrokken bij onderzoek voor het National Institute of Standards and Technology (NIST), onderdeel van het Amerikaanse ministerie van Handel.

Met NIST heeft hij benchmarks ontwikkeld, waarmee in kaart kan worden gebracht of veranderingen aan een algoritme dat algoritme effectiever maken. Onderzoekers kunnen nieuwe algoritmes of veranderingen aan bestaande algoritmes met behulp van de benchmarks testen. Op basis van de uitkomsten kunnen ze besluiten algoritmes al dan niet te introduceren of aan te passen. De benchmarks zijn al door honderden onderzoeksgroepen wereldwijd gebruikt, aldus een tevreden Kanoulas. ‘Dit heeft invloed op de economie, op de echte wereld.’

Kanoulas is ervan overtuigd dat artificial intelligence van grote invloed zal zijn. ‘Maar we moeten nog veel technische problemen oplossen, machines slimmer maken.’ Problemen variëren van het garanderen van academische integriteit en het tegengaan van bias in data en algoritmes tot het verhogen van transparantie zodat gebruikers kunnen begrijpen waarom algoritmes bepaalde besluiten nemen. ‘Ik denk dat dit de onderzoeksgemeenschap binnen tien jaar zal lukken.’ Kanoulas wil bijdragen door de komende vijf tot tien jaar machines de menselijke taal beter te laten begrijpen.

Winst op meerdere vlakken

Kanoulas heeft een brede interesse. Toen hij met zijn proefschrift bezig was, werkte hij samen met de oncologie-afdeling van het Massachusetts General Hospital in Boston. De gezondheidssector bleek fascinerend. Kankercellen kunnen relatief snel van plek veranderen, zelfs tijdens een bestraling. Hierdoor is het niet eenvoudig om de bestraling perfect te richten, zodat alleen de kankercellen en niet de gezonde cellen eromheen gedood worden. Om artsen te helpen perfect te richten ontwikkelde hij een algoritme dat de bewegingen van de kankercellen voorspelde. ‘Ontzettend interessant. En je zag meteen het resultaat.’
Artificial intelligence-toepassingen in de gezondheidszorg zullen niet alleen individuele behandelingen verbeteren. Beter inzicht zal ook belangrijke wetenschappelijke ontdekkingen vergemakkelijken, verwacht Kanoulas.

Bij UvA Economie en Bedrijfskunde richt Kanoulas zich op een ander onderwerp: het optimaal benutten van menselijke intelligentie op juridisch gebied. De hoogleraar, getrouwd met een jurist, weet hoe moeilijk het kan zijn om informatie te vergaren om zaken te onderbouwen. ‘Het eDiscovery proces kan heel bewerkelijk zijn.’ Gedurende dit proces worden elektronische data -  bijvoorbeeld miljoenen e-mails - opgespoord, gelezen, geanalyseerd enzovoort. ‘Van de honderdduizenden items zijn er misschien vijf of tien interessant.’ Effectief filterende algoritmes kunnen een enorm verschil maken.

Kanoulas stort zich op systemen die het due diligence-proces rond fusies en acquisities efficiënter moeten maken. Met verbeterde algoritmes kunnen documenten van de betrokken bedrijven in zogeheten ‘virtual data rooms’ sneller worden gescreend, geanalyseerd en op details vergeleken. In september krijgt Kanoulas versterking van twee promovendi. Een van de promotietrajecten wordt mede gefinancierd door Virtual Data Room dienstverlener Imprima.

Het beste van twee werelden

Kanoulas heeft genoten als onderzoeker bij Google en Microsoft en somt moeiteloos voordelen op van werken met of voor bedrijven. Somme dingen zijn volgens hem gewoon beter in het bedrijfsleven: ‘Financiële middelen, beschikbare data, rekenhulpmiddelen,… Dankzij de hoge slarissen kunnen ze slimme mensen aantrekken, en je kunt aan levensechte problemen werken.’ Keerzijde is de soms ‘sterke band met de producten.’
Voorlopig heeft de hoogleraar de academische wereld omarmd. ‘Hier heb ik meer mogelijkheden om te leren. En het is makkelijker om je onderzoek bij te sturen als je iets interessants of spannends ziet.‘
Onderwijs boeit hem ook. Kanoulas begeleidt meerdere promovendi en doceert jaarlijks vijf vakken. Hij combineert zijn leerstoel met de functie van universitair docent aan het Instituut voor Informatica.

Ondertussen blijft hij fervent voorstander van het uitwisselen van ideeën met het bedrijfsleven. Het is een van de redenen voor zijn betrokkenheid bij het Amsterdam Data Science (ADS), opgericht door onder meer de UvA en de VU om interdisciplinair IT-onderzoek op het vlak van data science te stimuleren. Eerder dit jaar was hij een van de sprekers op een door ADS georganiseerde Meetup over data science in Legal Tech, samen met onder meer mensen van De Brauw Blackstone Westbroek. Kanoulas is erop gebrand het beste van beide werelden te combineren. ‘We zoeken mogelijkheden om samen te werken.’

Meer weten? E-mail: redactie-feb@uva.nl