Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Je gebruikt een niet-ondersteunde browser. Deze site kan er anders uitzien dan je verwacht.

Prof. dr. Joaquim dos Santos Gromicho is benoemd tot hoogleraar Business Analytics aan de Amsterdam Business School (ABS) en is daarmee de nieuwste aanwinst van de Universiteit van Amsterdam (UvA). Deze van origine Portugese hoogleraar combineert al jaren met veel plezier zijn werk in het bedrijfsleven bij ORTEC met een universitaire loopbaan. Hij vertelt vol overgave over zijn emigratie naar Nederland, zijn passie voor de wetenschap en de potentie van big-data analytics.

Na de afronding van zijn master aan de Universidade de Lisboa werd Gromicho gevraagd om 2 Erasmus-docenten die gastcolleges gaven op de universiteit een rondleiding te geven door de stad. Al snel bleek dat deze docenten de universiteit met een dubbele agenda bezochten. ‘Ze waren op zoek naar talent. In Nederland was het in die tijd voor goede studenten namelijk niet aantrekkelijk om te promoveren. Daarom vroegen ze mij of ik wilde promoveren onder Alexander Rinnooy Kan.’

 

2 nieuwe liefdes

Zo gebeurde het dat Gromicho van ’91 tot ’95 op de Erasmus Universiteit in Rotterdam aan zijn promotieonderzoek werkte. En dat leverde hem meer op dan alleen een PhD. ‘In die tijd liep ik ook een knappe, Nederlandse blondine tegen het lijf, die inmiddels mijn vrouw is.’ En om de keuze voor Nederland nóg makkelijker te maken, kreeg Gromicho ook nog een aanbod van ORTEC, ‘s werelds grootste leverancier van wiskundige optimalisatiesoftware. ‘Zij vroegen of ik eens langs wilde komen. Ik voerde leuke gesprekken en kwam erachter dat het bedrijfsleven niet zo hectisch is als ik dacht. Aan het einde van de dag kreeg ik opeens een contract onder mijn neus geschoven.’

Inmiddels is Gromicho naar eigen zeggen al bijna 25 jaar ‘getrouwd’ met ORTEC. Ooit begon hij daar als software architect en inmiddels is hij als Scientific and Education Officer verantwoordelijk voor het onderhouden van de relaties met kennisinstellingen. ‘Juist doordat wij zulke goede banden onderhouden met het onderwijs in Nederland hebben we het voorrecht dat de beste studenten voor en met ons willen werken. De interne sfeer hier is ook vergelijkbaar met die van een universiteit. We doen in wezen ook bijna hetzelfde: wetenschappelijk onderzoek. Alleen ligt bij ORTEC de nadruk niet op publicaties, maar op commercie. Wij verkopen innovatie.’

Verlangen naar de wetenschap

Toch begon het na 5 jaar bij ORTEC te kriebelen bij Gromicho. ‘Ik miste de academische wereld; het werken aan publicaties en het vrijer indelen van mijn tijd en aandacht. Toevallig nam in die tijd een oud-collega in Hongkong contact met mij op. Hij wilde per se mijn hulp bij het afronden van een paper.’ Gromicho pakte zijn koffers, nam verlof op en ging voor 6 weken naar Hongkong. ‘Bij terugkomst vertelde mijn baas, die op dat moment hoogleraar bij de VU was, dat je in Nederland prima een academische loopbaan kunt combineren met een carrière in het bedrijfsleven. Dat is in Portugal wel anders. Er ging een wereld voor mij open. Ik ging in deeltijd op de VU aan de slag, waar ik in 2010 werd benoemd tot bijzonder hoogleraar Applied Optimisation in Operations Research.’ 

Nadat Marc Salomon, voorzitter van de ABS, Gromicho een aanbod deed dat hij ‘niet kon weigeren’, maakte hij de overstap naar de UvA. ‘Marc (Salomon, red.) belde mij, omdat hij mijn hulp wilde bij het vormgeven van een opleiding binnen de Amsterdam Business School. Een fantastische uitdaging. Én hij had Dick de Hertog al zover gekregen om ook naar de UvA te komen. Dick was lange tijd hoogleraar op de Universiteit van Tilburg, een autoriteit binnen mijn vakgebied en een van mijn persoonlijke helden. Toen ik hoorde dat hij zich ook had aangesloten, was ik direct om.’ Inmiddels werkt Gromicho 4 dagen bij ORTEC en één dag bij de ABS, als hoogleraar Business Analytics. Zijn onderwijs focust zich op het gebied van big data-analytics, met de nadruk op (optimale) besluitvorming.

De kracht van het vak

De passie voor zijn vakgebied is voelbaar bij Gromicho. ‘Al van jongs af aan wilde ik de wereld redden. Om dat te bereiken, zullen we ons gedrag drastisch moeten veranderen. Het analyseren van big-data kan daar een grote rol in spelen.’ ORTEC en de UvA delen die persoonlijke overtuiging van Gromicho, wat voor hem de zingeving van zijn werkzaamheden vergroot. ‘Bij ORTEC geloven we dat wiskunde kan bijdragen aan duurzame groei op de lange termijn. Dat sluit weer aan bij het onderzoekslab ‘Analytics for a better world’ dat Dick den Hertog heeft opgezet. Dit lab is op zoek naar zowel de bedrijfskundige als sociaal-maatschappelijke toepassingen van data-analyse die, zoals de naam al doet vermoeden, de wereld kunnen beteren.’

Hoe? Als voorbeeld noemt Gromicho het verkleinen van onze ecologische voetafdruk. ‘Veel oliemagnaten zijn bezig hun bedrijfsmodel opnieuw uit te vinden. Data-analyse kan helpen om de transitie van fossiele naar duurzame energie te versnellen. Als zij bijvoorbeeld willen overstappen naar het opzetten windparken, moeten ze opeens over veel nieuwe kennis beschikken. Neem als voorbeeld de vraag: wat is de invloed van windturbines op elkaar en op de energieproductie? Dit soort vraagstukken kun je berekenen met behulp van analytics.’

En met de opmars van computerkracht en data kunnen we nog veel meer betekenen, stelt hij. ‘Met het voedsel dat we verspillen zouden we iedereen die hongerlijdt van eten kunnen voorzien. Mensen in machtsposities beheersen die stromingen, waardoor het eten vaak niet op de juiste plaats belandt. Via analytics kunnen we efficiëntere wegen vinden om schaarse middelen alsnog op de juiste plek te krijgen. Zo ontwikkelde het Zero Hunger Lab van Tilburg University met behulp van beschikbare data een model dat het Wereldvoedselprogramma in staat stelde de voedselvoorziening in Midden-Oosterse landen te verbeteren en tegelijkertijd veel geld te besparen. Op die manier kan analytics macht geven aan de machtelozen.’