Fotograaf: Eduard Lampe

dhr. dr. A.G.M. (Bram) Mellink

Nederlandse geschiedenis
  • Faculteit der Geesteswetenschappen
    Capaciteitsgroep Geschiedenis
  • Bezoekadres
    Oost-Indisch Huis
    Kloveniersburgwal 48  Kamernummer: E 1.18
  • Postadres:
    Kloveniersburgwal  48
    1012 CX  Amsterdam
  • A.G.M.Mellink@uva.nl
    T: 0205254471

Bram Mellink (1985) is universitair docent Nederlandse geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Hij onderzoekt de geschiedenis van het neoliberalisme in Nederland sinds 1945, met bijzondere aandacht voor de periode van de naoorlogse wederopbouw waarin de verzorgingsstaat tot stand werd gebracht. Dit onderzoek maakt deel uit van het NWO-onderzoeksproject Market Makers. A political history of neoliberalism in the Netherlands (1945-2002), waarin de vertaling van politieke ideeën naar machtsvorming en beleidsinvloed centraal staat. Een preciezere beschrijving van het onderzoeksproject vindt u onder het tabblad 'onderzoek'.

Brams belangstelling gaat verder uit naar de (politiek-culturele) geschiedenis van individualisering en naar de geschiedenis van de multiculturele samenleving.

Geselecteerde publicaties

  • 'Politici zonder partij. Sociale zekerheid en de geboorte van het neoliberalisme in Nederland (1945-1958)', BMGN - The Low Countries Historical Review (verschijnt december 2017).
  • (met Hieke Huistra) 'Phrasing History. Selecting Sources in Digital Repositories', Historical Methods. A Journal of Quantitative and Interdisciplinary History 49:4 (2016) 220-229.
  • Worden zoals wij. Onderwijs en de opkomst van de geïndividualiseerde samenleving sinds 1945 (Amsterdam 2014).
  • (met Peter van Dam en Jouke Turpijn, red.), Onbehagen in de polder. Nederland in conflict sinds 1795 (Amsterdam 2014).
  • ‘Tweedracht maakt macht. De PvdA, de doorbraak en de ontluikende polarisatiestrategie (1946-1966)’, BMGN. The Low Countries Historical Review 126:2 (2011) 30-53.

Onderzoek en onderwijs

  • De ideologie van de verzorgingsstaat en het neoliberalisme: 'planning voor vrijheid' in West-Europa en de Verenigde Staten
  • Geschiedenis van de multiculturele samenleving en emancipatiedenken in Nederland en West-Europa
  • Politieke geschiedenis van Nederland in de negentiende en twintigste eeuw 
  • Geschiedenis en sociale wetenschappen

Fundamenten van de vrijheid. Sociale zekerheid en de neoliberale onderstroom (1945-1975)

Wie het woord ‘neoliberalisme’ hoort, denkt al gauw aan de financiële crisis, de Britse premier Margaret Thatcher of de vermeende afbraak van de verzorgingsstaat. Toch bestond de neoliberale beweging al voordat de verzorgingsstaat zelfs maar was opgebouwd.
 

Het onderzoeksproject ‘Fundamenten van de vrijheid’ vestigt de aandacht op het vroege neoliberalisme in Nederland. Kort na de Tweede Wereldoorlog groeiden zelfbenoemde neoliberalen uit tot de voornaamste criticasters van de oprukkende verzorgingsstaat. Zij meenden dat een overheid die haar burgers van wieg tot graf verzorgde, een gevaarlijke hoeveelheid economische macht naar zich toetrok. Daarom zou het ideaal van de verzorgingsstaat – hoe goed bedoeld ook – uitmonden in de totalitaire staat. Tegenover de staat plaatsten de neoliberalen de markt. Via vrije concurrentie zou deze de machtsaanspraken van de ene partij over de andere dwarsbomen, en de vrijheid van allen verzekeren. Daarom moest de overheid de vrije concurrentie niet indammen of vrijlaten, maar actief bevorderen: een vrije samenleving vroeg om marktwerking.
 

‘Fundamenten van de vrijheid’ onderzoekt de geboorte van dit politieke ideaal in Nederland, zijn verspreiding en zijn invloed op beleid. Het gaat niet uit van een kant-en-klaar neoliberaal project, maar wil juist laten zien hoe botsende, maar resonerende ideeën bijdroegen aan de ontwikkeling van een neoliberaal gedachtengoed. Het project brengt in kaart hoe Nederlandse neoliberalen zich lieten inspireren door (vaak in het buitenland ontwikkelde) politieke ideeën, en brengt in kaart hoe deze ideeën zich in Nederland hebben verspreid. Bijzondere aandacht gaat uit naar de invloed van neoliberalen op sociaaleconomisch beleid, in het bijzonder op de terreinen van de bijstand, sociale woningbouw en de inrichting van de arbeidsmarkt.
 

Door de geschiedenis van de vroege neoliberale beweging te plaatsen binnen het kader van de opkomende verzorgingsstaat onderzoekt ‘Fundamenten van de vrijheid’ de betekenis van ideeën voor politieke machtsvorming. Hiermee beoogt het ons begrip van wat politiek is te verruimen, door te laten zien hoe politieke invloed ook buiten de geijkte vorm van de politieke partij te gelde kan worden gemaakt.

Spotprent van het neoliberale comité Burgerrecht, november 1957.

2017

  • Mellink, A. G. M. (2017). Politici zonder partij: Sociale zekerheid en de geboorte van het neoliberalisme in Nederland (1945-1958). BMGN - Low Countries Historical Review, 132(4), 25-52. DOI: 10.18352/bmgn-lchr.10220 
  • Mellink, A. G. M. (submitted). Towards the Centre: Early Neoliberals in the Netherlands and the Rise of the Welfare State (1945-1958). Contemporary European History.

2016

2013

  • Mellink, B. (2013). Having Faith. Religious optimism in Dutch parochial schools during the 1960s as a case for secularization. Paedagogica Historica, 49(1), 139-148. DOI: 10.1080/00309230.2012.744069  [details] 

2011

  • Mellink, B. (2011). Tweedracht maakt macht: de PvdA, de doorbraak en de ontluikende polarisatiestrategie (1946-1966). Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden, 126(2), 30-53. DOI: 10.18352/bmgn-lchr.7309  [details] 

2017

  • Mellink, A. G. M., & Zuidhof, P. W. (submitted). Market Government: Neoliberalism and the transformative power of 1989. In 1989 and the West: Western Europe since the End of the Cold War

2016

  • van 't Hul, L., & Mellink, B. (2016). Isaac Arend Diepenhorst: de ongrijpbare idealist. In A. Flipse (Ed.), Verder Kijken: hondervijfendertig jaar Vrije Universiteit Amsterdam in de samenleving: zesentwintig Portretten (pp. 203-209). Amsterdam: VU University Press. [details] 

2014

  • Mellink, B. (2014). Worden zoals wij: onderwijs en de opkomst van de geïndividualiseerde samenleving sinds 1945. Amsterdam: Wereldbibliotheek. [details] 
  • Mellink, B. (2014). De emancipatiemonitor: homoseksuelen, moslims en de wording van het Nederlandse homonationalisme (1980-1990). In P. van Dam, B. Mellin, & J. Turpijn (Eds.), Onbehagen in de polder: Nederland in conflict sinds 1795 (pp. 63-88, 291-295). Amsterdam: Amsterdam University Press. [details] 
  • Mellink, B. (2014). Verlangen naar voorbije tijden: het gekoesterde verleden en de inzet voor vernieuwing in het bijzonder onderwijs van de lange jaren vijftig (1945-1965). In P. van Dam, J. Kennedy, & F. Wielenga (Eds.), Achter de zuilen: op zoek naar religie in naoorlogs Nederland (pp. 179-200, 419-423). Amsterdam: AUP. [details] 
  • Mellink, B. (2014). Von der Vergangenheit abgeschnitten: Die verlorene Aussagekraft des Schulkampfes im privaten Unterricht in den langen 1950er Jahren. In P. van Dam, & F. Wielenga (Eds.), Religion als Zündstoff: Gesellschaftliches und politisches Engagement in den Niederlanden seit 1945 (pp. 97-116). (Niederlande-Studien; No. 55). Münster/New York: Waxmann. [details] 
  • van Dam, P., Mellink, B., & Turpijn, J. (2014). Inleiding. In P. van Dam, B. Mellink, & J. Turpijn (Eds.), Onbehagen in de polder: Nederland in conflict sinds 1795 (pp. 7-19, 281-282). Amsterdam: Amsterdam University Press. [details] 

2013

  • Mellink, B. (2013). De vergeten schoolstrijd: christelijke organisatievorming en het teken van Hardegarijp in de vroege jaren vijftig. In G. Harinck, & P. van Trigt (Eds.), 'In de vergifkast?': Protestantse organisaties tussen kerk en wereld (pp. 63-81). Zoetermeer: Meinema. [details] 
  • Mellink, B. (2013). Waarom het christelijk onderwijs de jaren zestig overleefde: de raadselachtige secularisatie van Nederland in de jaren zestig. Tijdschrift voor Nederlandse Kerkgeschiedenis, 16(4), 140-146. [details] 

2011

  • Mellink, A. G. M. (2011). Groeiende gemeenschapszin en de aftocht van het gezag: Feitse Boerwinkels 'Inclusief denken' als symptoom van de crisis in het hervormde protestantisme (1945-1970). Documentatieblad voor de Nederlandse Kerkgeschiedenis na 1800, 74, 48-63. [details] 

2010

  • Mellink, B. (2010). De wereld hervormd: de wortels van Boerwinkels inclusief denken. In W. Beekers (Ed.), Christelijk-sociaal in de jaren zestig (pp. 17-23). Amsterdam: Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlandse Protestantisme (1800-heden), Vrije Universiteit. [details] 

2009

  • Mellink, B. (2009). Kennis en kennissen: een kleine geschiedenis van de Sociaal-Wetenschappelijke Raad (1959-2009). [Amsterdam]: Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. [details] 

2015

  • Mellink, A. G. M. (2015). De clash tussen vrijheid en gelijkheid in het onderwijs. In Omstreden vrijheid. Waartoe een vrije samenleving verplicht (pp. 185-200). Amsterdam: Van Gennep.

2011

  • Mellink, B. (2011). De verborgen tradities van het politieke spel [Bespreking van: H. te Velde (2010) Van regentenmentaliteit tot populisme: politieke tradities in Nederland]. Tijdschrift voor Geschiedenis, 124(1), 119-120. [details] 
  • Mellink, B. (2011). [Bespreking van: M. Fennema (2010) Geert Wilders: tovenaarsleerling; H. van Osch (2010) Bram Peper: man van contrasten]. Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden, 126(4), 153-156. DOI: URN:NBN:NL:UI:10-1-108440  [details] 

2010

  • Mellink, B. (2010). De traditie getrouw: herstel en vernieuwing rondom de Tweede Wereldoorlog [Bespreking van: N. Beyens (2009) Overgangspolitiek: de strijd om de macht in Nederland en Frankrijk na de Tweede Wereldoorlog]. Tijdschrift voor Geschiedenis, 123(2), 312-313. [details] 

2009

  • Mellink, B. (2009). Politieke herfst van een onderwijsvernieuwer [Review of: C. Kirkels (2008) Architect van ondewijsvernieuwing: denken en daden van Gerrit Bolkestein 1871-1946]. Jaarboek Parlementaire Geschiedenis, 2009, 185-186. [details] 

Mediaoptreden

  • Mellink, Bram (01-06-2016): Wat marktwerking met het Nederlandse onderwijs heeft gedaan. Wat marktwerking met het Nederlandse onderwijs heeft gedaan.
  • Mellink, Bram (12-04-2016): Worden zoals wij. Dát is burgerschapsvorming in Nederland. Worden zoals wij. Dát is burgerschapsvorming in Nederland.
  • Mellink, Bram (29-02-2016): Waarom de regering het onderwijs nooit met rust mag laten. Waarom de regering het onderwijs nooit met rust mag laten.
  • Mellink, Bram (25-01-2016): Waarom maatwerk altijd tot meetwerk leidt [Web] De Correspondent. Waarom maatwerk altijd tot meetwerk leidt.

Spreker

  • Zuidhof, P.W. (speaker) & Mellink, A.G.M. (speaker) (20-4-2017): Market government. Neoliberalism and the transformative power of 1989, Workshop '1989 and the West', Utrecht, Netherlands.
This list of publications is extracted from the UvA-Current Research Information System. Questions? Ask the library  or the Pure staff  of your faculty / institute. Log in to Pure  to edit your publications. Log in to Personal Page Publication Selection tool  to manage the visibility of your publications on this list.
  • Geen nevenwerkzaamheden

contactgegevens bewerken bewerk tabbladen