Sinds de legalisering van online gokken in Nederland is de markt explosief gegroeid. Via apps, games en social media is een online casino altijd binnen handbereik. Recente cijfers van de Franse toezichthouder laten zien dat rond de 60 procent van de online casino-omzet afkomstig is van excessieve spelers: mensen die veel en langdurig blijven gokken, met grote financiële, psychische en sociale gevolgen.

Waarom een onafhankelijk model nodig is

Nederlandse casino’s hebben een wettelijke zorgplicht richting hun spelers. Tegelijkertijd beschikken zij over de meest gedetailleerde gegevens van hun klanten – gegevens die gebruikt kunnen worden om spelers aan hen te binden. Met diezelfde gegevens zouden tools ontwikkeld kunnen worden die proberen te voorspellen wanneer een speler risico loopt om verslaafd te raken. Vrijwel alle bestaande analysetools hiervoor werden ontwikkeld door of in nauwe samenwerking met de casino’s. Met een openbaar en onafhankelijk model krijgen toezichthouders wereldwijd nu een eigen, transparant referentiekader tot hun beschikking, los van commerciële belangen.

Een unieke wet

Charles de Leau, inmiddels promovendus aan de UvA, heeft zelf mogen ervaren welke effecten gokverslaving kan hebben binnen familie- en vriendenkring. Dat bracht hem op het idee voor zijn onderzoek. Hij pitchte dat bij ZonMw, die het vervolgens hebben gefinancierd uit het Verslavingspreventiefonds van de Ksa. De Leau ontwikkelde het model samen met UvA-hoogleraren Reinout Wiers (Psychologie) en Johan Bollen (Informatica).

Het model is onder meer getraind op alle inzetten van alle spelers van 13 Nederlandse online casino’s over een periode van twee jaar (30 juli 2023 tot en met 30 juli 2025). Die gegevens werden verkregen via een mogelijkheid in de wet die casino’s verplicht om hun gebruikersdata beschikbaar te stellen voor onafhankelijk onderzoek. De Leau is de eerste en vooralsnog enige die ooit gebruik heeft gemaakt van die regeling.

‘Dat we alle inzetten van 13 verschillende casino’s over twee jaar konden analyseren, is nog niet eerder gedaan door onafhankelijke onderzoekers’, aldus De Leau. ‘Met die gigantische hoeveelheid data, die normaal door casino’s zelf gebruikt wordt ten behoeve van marketing, kunnen we voor het eerst op zo’n schaal zien welke patronen in speelgedrag vaak voorafgaan aan ernstige problemen.’

Toepassing door overheden wereldwijd

Het model is op dinsdag 18 augustus openbaar toegankelijk gemaakt op de website van de Ksa. Hierdoor kunnen ook andere partijen gebruikmaken van dit algoritme. Met het model kan de Ksa op basis van machine learning risicoscores berekenen en deze bijvoorbeeld vergelijken moet de risicoscores die aanbieders gebruiken. Toezichthouders (en casino’s) wereldwijd zouden hierdoor niet meer afhankelijk hoeven te zijn van gesloten systemen van de casino’s zelf, wat leidt tot transparanter toezicht. De Leau: ‘Dit is een heel andere manier van kijken naar spelersbescherming, en dat zal best een omslag zijn voor veel partijen. Het is naar mijn idee wel ontzettend belangrijk in deze snel groeiende markt dat we meer mogelijkheden krijgen om spelers te beschermen.’