‘Didi Landman en Édouard Louis bewegen zich in verschillende werelden – zorg en literatuur – maar delen een sterke focus op mensen die door systemen worden uitgesloten’, aldus rector magnificus prof. dr. Anniek de Ruijter. ‘Landman doet dat aan de tandartsstoel, Louis met de pen. Beiden maken lichamelijke en sociale kwetsbaarheid zichtbaar, nemen schaamte weg en leggen de structuren bloot die ongelijkheid in stand houden. Hun werk sluit nauw aan bij waar de UvA voor staat: met kennis, betrokkenheid en verbeeldingskracht bijdragen aan een veerkrachtige en rechtvaardige samenleving.’

Didi Landman

Didi Landman is tandarts in Rotterdam. Naast haar werk in haar eigen tandartspraktijk zet zij zich al jaren in voor mensen die buiten de reguliere zorg vallen: dak- en thuislozen, mensen zonder verzekering of vaste verblijfplaats, en patiënten voor wie mondzorg geen prioriteit kan zijn omdat overleven voorop staat. Een dag per week behandelt zij deze patiënten gratis in een behandelkamer van Spoedpost 365 in het Erasmus MC.

Landman studeerde Tandheelkunde aan de Universiteit Stellenbosch in Zuid-Afrika en werkte als tandarts in Engeland en Rotterdam, om vervolgens haar eigen praktijk op te bouwen. Sinds 2018 is zij mede-eigenaar van Tandheelkundig Centrum Terbregge. Naast haar werk als tandarts is Landman actief als organisator en bestuurder. Zij is oprichter van de stichting Dental care for homeless people, was medeorganisator van de Rotterdamse Tandartsendag – waar minder bedeelde patiënten gratis worden behandeld – en werkte in de mondzorgkaravaan van Dokters van de Wereld. Onlangs verscheen haar boek Straattandarts 010 – Het boek. Iedereen een glimlach. De opbrengst van het boek komt ten goede aan haar stichting, die de gratis mondzorg mogelijk maakt.

Maatschappelijke inzet en voorbeeldfunctie

‘Landmans werk laat zien hoe mondzorg direct samenhangt met waardigheid, gezondheid en kansen in het leven. Zij maakt duidelijk dat slechte mondgezondheid geen individueel falen is, maar een signaal van bredere maatschappelijke problemen’, vertelt erepromotor prof. dr. ir. Monique van der Veen, hoogleraar Monitoring in mondgezondheid bij ACTA. ‘Landman biedt niet alleen zorg, maar ze is ook een krachtig voorbeeld van de maatschappelijke rol die de tandheelkunde kan spelen.’

Édouard Louis

Édouard Louis is een van de meest invloedrijke Franse schrijvers van zijn generatie. In zijn werk beschrijft hij het milieu van de conservatieve arbeidersklasse in Noord-Frankrijk waarin hij opgroeide: getekend door armoede, sociaal en economisch gebrek, geweld, racisme, alcoholisme en homohaat. Louis schrijft over zijn eigen ontworsteling aan dit milieu, maar plaatst die persoonlijke ervaringen steeds in een bredere politieke analyse van structurele onderdrukking en emancipatie. Een rode draad in zijn werk is dat de veerkracht van de ander ook onze gezamenlijke verantwoordelijkheid is. Zijn oeuvre biedt een nieuwe lens om groepen die vaak tegenover elkaar worden geplaatst – zoals inwoners van sociaaleconomisch achtergestelde wijken, uitgesloten minderheden en LGBTQ+-gemeenschappen – met elkaar te verbinden, en zo simplificerende tegenstellingen en polarisatie terug te dringen.

Louis studeerde Sociologie aan de École Normale Supérieure in Parijs. Zijn romans – waaronder Weg met Eddy Bellegueule, Geschiedenis van geweld, Ze hebben mijn vader vermoord, Strijd en metamorfose van een vrouw, Veranderen: methoden, Monique ontsnapt en De ondergang – zijn in het Nederlands vertaald en bereiken een breed, vaak jong publiek.

Betekenis voor recht, rechtvaardigheid en kansengelijkheid

‘De literatuur van Louis is van bijzondere betekenis voor de rechtswetenschap en de sociale wetenschappen. Zijn boeken maken voelbaar hoe recht, beleid en politiek ingrijpen in individuele levens: wie bescherming geniet en wie wordt uitgesloten, wiens geweld wordt erkend en wiens pijn onzichtbaar blijft’, zegt erepromotor prof. dr. Marc de Wilde, hoogleraar Algemene rechtsleer aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid. ‘Terugkerende thema’s in zijn werk zijn de grenzen van het recht in de omgang met geweld en trauma, en de vraag wat rechtvaardigheid betekent wanneer maatschappelijke verhoudingen zo ongelijk zijn. Louis blaast nieuw leven in klassieke theorieën over gelijkheid en vrijheid en de grondslagen van het recht door te laten zien hoe die abstracte begrippen in concrete levens uitwerken.’