Podcast Net Echt
Net Echt is dé podcast van de Universiteit van Amsterdam waarin films, series en popcultuur door een wetenschappelijke bril bekeken worden. Kloppen de beelden die we voorgeschoteld krijgen wel, en wat kunnen we erover zeggen vanuit de wetenschap? Van zwarte gaten in Interstellar tot de gevechten in Gladiator: duik erin en ontdek de wereld van de UvA.

Aflevering 38 – Rooster: een campuscomedy als spiegel voor de universiteit
Een afgesloten campus, een rector die bila’s houdt in de sauna en hoogleraren die worstelen met generatieverschillen, sociale veiligheid, protesten en hun liefdesleven: in Rooster wordt het universiteitsleven flink aangezet. In deze speciale aflevering van Net Echt - de laatste van vertrekkend rector Peter-Paul Verbeek - gebruiken we de serie als spiegel voor de Universiteit van Amsterdam. Samen met directeur Academische Zaken Elske Gerritsen en studentassessor Willem Volker kijken we terug op vijf jaar rectoraat van Peter-Paul: hoe werkt een universiteit nu écht achter de schermen, hoe ga je om met idealen, protesten en macht, en welke rol spelen vriendschappen, humor en tegenspraak in het bestuur?
Luister deze nieuwe aflevering van Net Echt via Spotify of Apple Podcasts.
Aflevering 37 - Waarom dieren (niet) kunnen dansen: Happy Feet onder de loep
Stel je voor: je wordt geboren in een wereld waar alles om zingen draait – maar jij hebt alleen ritme in je voeten. In Happy Feet danst pinguïn Mumble tegen de regels van zijn kolonie in, en lijkt muziek een universele taal die zelfs tussen soorten werkt. In deze aflevering van Net Echt gaan we met muziekcognitie‑onderzoeker Henkjan Honing op zoek naar de wetenschap achter muzikaliteit: wat is ritmegevoel eigenlijk, krijgen we muziek biologisch mee of is het vooral cultuur, en kunnen dieren écht dansen? Van tapdansende pinguïns tot de beroemde kaketoe Snowball: wat vertellen ze ons over hoe bijzonder muziek is in ons menszijn?
Luister deze nieuwe aflevering van Net Echt via Spotify of Apple Podcasts.
Aflevering 36 – The Pitt: een dag op de spoedeisende hulp die nooit ophoudt
In de ziekenhuisserie The Pitt lijkt de spoedeisende hulp permanent op knappen te staan: overvolle wachtkamers, agressie richting zorgpersoneel, technische storingen en artsen die nauwelijks toekomen aan hun eigen leven. Hoe dicht zit dat bij de realiteit van de Nederlandse SEH? In deze aflevering van Net Echt schuift spoedeisendehulparts Jasper Rebel aan om te vertellen wat hij herkent in de serie – van medische dilemma’s tot nachtelijke chaos. Arbeids‑ en organisatiepsycholoog Hanneke Grutterink kijkt mee naar leiderschap, werkdruk en teamdynamiek: wat is er nodig om mensen gezond te houden in zulk extreem werk, en wat kunnen we daar als samenleving van leren?
Luister deze nieuwe aflevering van Net Echt via Spotify of Apple Podcasts.
Aflevering 35 - Hamnet: over Shakespeare, rouw en de vrouw achter de schrijver
Wat gebeurt er als je niet de grote schrijver, maar de mensen om hem heen centraal zet? In deze aflevering van Net Echt bespreken we Hamnet, de verfilming van Maggie O’Farrells roman over het gezin van William Shakespeare en de dood van hun elfjarige zoon aan de pest. Shakespeare‑expert Kristine Johanson neemt ons mee naar het Engeland van de zestiende eeuw: hoe werd er toen gerouwd, welke rol speelde theater in het verwerken van verlies en waarom weten we zo weinig over Agnes, Shakespeares vrouw? Samen met rector magnificus en filosoof Peter-Paul Verbeek onderzoeken we hoe verhalen ons helpen omgaan met verdriet – toen en nu.
Luister deze nieuwe aflevering van Net Echt via Spotify of Apple Podcasts.
Aflevering 34 – Heated Rivalry: queer liefde, mannelijkheid en topsport
Twee rivaliserende ijshockeyspelers, één geheime relatie, en de serie die online uitgroeide tot één van de meest besproken queer romances van dit moment. In deze speciale Pride-aflevering van Net Echt duiken we in Heated Rivalry met twee UvA-wetenschappers. Als eerste schuift universitair docent Jesse van Amelsvoort, specialist in queer studies en cultuurgeschiedenis, aan. Ook aan tafel zit promovendus Nikki Dekker, die onderzoek doet naar hoe jongeren denken over gender en LHBTIQ+-thema's. Waarom slaan queer liefdesverhalen zoals Heated Rivalry online zo enorm aan? Hoe realistisch is het beeld dat de serie schetst van acceptatie in een hypermasculiene sportwereld? En hoe progressief is de serie eigenlijk echt?
Luister deze nieuwe aflevering van Net Echt via Spotify of Apple Podcasts.
Aflevering 33 – Limitless: je brein verbeteren met een pil, kan dat? En moeten we dat willen?
Wat als een pil je in één klap slimmer, alerter en succesvoller zou maken – zou je ’m slikken? In deze aflevering van Net Echt duiken neurowetenschapper Simon van Gaal en filosoof van de neurowetenschap Jolien Francken in de wereld van brain enhancement: van Ritalin tot neuro‑gadgets en de hardnekkige mythe dat we maar 20 procent van ons brein gebruiken. Hoeveel zegt een hersenscan nu écht, wanneer ben je nog 'jezelf' als je aan je brein sleutelt, en hoe ver willen we gaan in de jacht op een beter hoofd?
Luister deze nieuwe aflevering van Net Echt via Spotify of Apple Podcasts.
Aflevering 32 - Adolescence: schermtijd, social media en het puberbrein
Stel je voor: je kind is 13, gaat naar school… en dan staat ineens de politie op de stoep. Waarom? Je kind wordt opgepakt op verdenking van moord op een klasgenoot. In deze aflevering van Net Echt bespreken we de serie Adolescence met Levi van Dam - expert op het gebied van de mentale gezondheid van jongeren - en klinisch psycholoog Julia Tiemersma. Wat maakt jongeren kwetsbaar of juist sterk, en welke rol spelen gezin, school, samenleving en de online wereld?
Luister deze nieuwe aflevering van Net Echt via Spotify of Apple Podcasts.
Aflevering 31 - The Imitation Game: codekrakers, oorlog en digitale kwetsbaarheid
Wat als één wiskundige, een mysterieus apparaat en een stapel geheime codes samen de loop van de Tweede Wereldoorlog veranderen? In deze aflevering bespreken we The Imitation Game. We zien het verhaal van Alan Turing, een briljante maar sociaal onhandige wiskundige en zijn rol bij het kraken van de Duitse Enigma‑code tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij bouwt een machine om gecodeerde nazi‑berichten te ontcijferen en daarmee mogelijk de oorlog te verkorten. We praten erover met historicus Samuël Kruizinga en quantum-expert Koen Groenland. Hoe dicht zit dit verhaal bij de werkelijkheid? En wat zegt het over hoe we nu denken over technologie, oorlog en waarheid?
Luister deze nieuwe aflevering van Net Echt via Spotify of Apple Podcasts.
Aflevering 30 - Wakker in Paraguay: complotdenken, vrijheid en de regelstaat Nederland
Nederland: land van orde, regeltjes, hoge belastingen én onvrijheid. Tenminste, volgens de mensen die we volgen in de serie Wakker in Paraguay. In deze aflevering van Net Echt bespreken we de serie samen met UvA-wetenschappers Jaron Harambam en Nanke Verloo. Hoe kunnen we de mix van wantrouwen, angst, verlangen naar vrijheid en heel gewone dromen ontrafelen? En hoe blijf je in gesprek met mensen die in een totaal ander narratief leven dan jij?
Luister deze nieuwe aflevering van Net Echt via Spotify of Apple Podcasts.
______
Aflevering 29 - One Battle After Another: over radicaal verzet in een autoritair Amerika
In One Battle After Another duikt een oud lid van een radicale verzetsgroep weer op in een strijd met een autoritair regime in de VS. Samen met UvA-wetenschappers Jack Thompson en Brian Burgoon onderzoeken we de parallellen met de echte wereld. Zo haalde de film veel inspiratie uit verzetsbewegingen van de jaren '60. En de gelijkenissen met de huidige tijd zijn ook moeilijk te missen. Wat zegt de film over het Amerika van nu?
Luister de (Engelstalige) podcast hier via Spotify, via Apple Podcasts of op YouTube.
______
Aflevering 28 - 🤖 WALL-E: robots, schermen en de toekomst van de mens
Hoe beïnvloedt eindeloos scrollen door korte video’s ons brein? Wat gebeurt er emotioneel als we met robots omgaan? En wat zegt WALL-E over onze afhankelijkheid van technologie?
In WALL-E leeft de mensheid niet meer op aarde, maar op een ruimteschip waar robots alles overnemen: van schoonmaken tot vermaak en zelfs bewegen.
Ondertussen raakt de aarde verstikt onder het afval dat we hebben achtergelaten. In deze aflevering van Net Echt onderzoeken presentator Lisa Maier en co‑host en rector magnificus Peter‑Paul Verbeek samen met neurowetenschapper Iris Groen en robotica‑onderzoeker Somoya Ben Allouch wat deze ogenschijnlijk vrolijke Pixar-film ons vertelt over onze relatie met technologie.
Luister de aflevering hier via Spotify, via Apple Podcasts of op YouTube.
Aflevering 27 - Don't Look Up: waarom we niet naar klimaatwetenschappers luisteren
In de satirische rampenfilm Don’t Look Up ziet de hele wereld een catastrofale ramp op zich af komen, en toch kijkt iedereen liever de andere kant op.
Hoe herkenbaar is dit voor klimaatwetenschappers, die al jaren alarm slaan? In deze aflevering van Net Echt praat host Aron de Jong met klimaatwetenschapper Joyeeta Gupta over waarom we zo slecht luisteren naar dringende waarschuwingen, zelf als het bewijsmateriaal zich blijft opstapelen.
Wat zijn de psychologische en de politieke gevolgen van onheilspellend wetenschappelijk nieuws? Welke rol spelen media, complottheorieën en misinformatie hierin? En wat kan Don't Look Up ons leren over hoe we wél actie kunnen ondernemen tegen de klimaatcrisis?
Luister de (Engelstalige) aflevering hier via Spotify, via Apple Podcasts of op YouTube.