Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Je gebruikt een niet-ondersteunde browser. Deze site kan er anders uitzien dan je verwacht.
Kunstmatige intelligentie kan steeds meer werkzaamheden van actuarissen overnemen. Juist daarom wordt het belangrijker dat zij begrijpen wat modellen doen, uitkomsten kritisch beoordelen en zelf verantwoordelijkheid blijven nemen.
Michel Vellekoop
Michel Vellekoop

Dat stelt Michel Vellekoop, hoogleraar Actuarial Science & Mathematical Finance aan de Amsterdam School of Economics (ASE). Tijdens de Dag van de Actuaris in Zeist is hij uitgeroepen tot Actuaris van het Jaar 2026. 

Kansen en kritische vragen

AI en data science veranderen het actuariële vak in hoog tempo. Modellen kunnen grote hoeveelheden gegevens verwerken, complexe patronen herkennen en taken automatiseren die voorheen veel tijd en specialistische kennis vroegen. Vellekoop ziet daarin vooral kansen. Dankzij hun kennis van statistiek, modellering en risico zijn actuarissen volgens hem goed toegerust om deze technologieën verantwoord toe te passen.

Meer rekenkracht en complexere modellen leiden echter niet automatisch tot betere beslissingen. De centrale vraag is volgens Vellekoop dan ook niet alleen welke taken AI kan overnemen, maar vooral waar de toegevoegde waarde van de actuaris ligt.

Begrijpen wat een model doet

Die vraag speelt ook in het onderwijs. Studenten kunnen AI-tools inmiddels gebruiken om binnen enkele seconden antwoorden te krijgen op complexe vraagstukken. Vellekoop waarschuwt ervoor om vaardigheid in het formuleren van prompts niet te verwarren met inhoudelijke kennis. Wie een antwoord van een AI-systeem alleen overneemt, zonder het te kunnen beoordelen, verliest volgens hem juist aan meerwaarde.

De actuaris van de toekomst hoeft niet alles zelf uit te rekenen. Die moet wel begrijpen wat een model berekent, waarom het dat doet en wanneer de uitkomsten bruikbaar zijn. Domeinkennis, het kunnen onderscheiden van hoofd- en bijzaken, heldere communicatie en professioneel oordeel worden daardoor steeds belangrijker.

Techniek en ethiek

Ook ethiek krijgt een grotere rol binnen het vak. AI en grotere databestanden maken het bijvoorbeeld mogelijk om verzekeringsrisico’s steeds nauwkeuriger per persoon te bepalen. Gegevens uit smartwatches zouden kunnen worden gebruikt om premies vast te stellen. Dat roept vragen op over privacy, solidariteit en de grenzen van individuele risicobeprijzing.

Volgens Vellekoop is het niet per se aan actuarissen om te bepalen waar die grenzen liggen. Wel hebben zij de verantwoordelijkheid om beleidsmakers duidelijk te informeren over wat technisch mogelijk is en welke gevolgen keuzes kunnen hebben.

Erkenning voor wetenschap en onderwijs

De jury roemt Vellekoop om zijn vermogen om wetenschap, onderwijs en actuariële praktijk met elkaar te verbinden. Hij stond onder meer aan de basis van het Research Centre for Longevity Risk, dat de UvA samen met Nationale-Nederlanden oprichtte.
ASE-onderzoeker Jens Robben was 1 van de 3 genomineerden voor Actuarieel Talent van het Jaar.