Maar voor UvA-alumnus Boaz (26) was dit niet zijn eerste kennismaking met interreligieuze dialoog. Al voor zijn studie raakte hij betrokken bij Leer je buren kennen, een initiatief vanuit de Liberaal Joodse Gemeente in Amsterdam-Zuid. In dit project ontvangen Joodse jongeren middelbare-schoolleerlingen en mbo-studenten in de synagoge. 

‘Het gaat niet alleen om een rondleiding, het gaat vooral over vooroordelen en wat het betekent om Joods te zijn in Nederland. De jongeren die langskomen zijn meestal niet Joods. Juist dat gesprek is ontzettend waardevol.’

Boaz werd er uiteindelijk projectleider en hielp het initiatief uitbreiden naar andere steden.  

7 oktober als kantelpunt 

Een paar dagen na de Hamas-aanval op 7 oktober '23 werd Boaz uitgenodigd voor een bijeenkomst in de ambtswoning van burgemeester Halsema, georganiseerd door JALLA, een platform voor Joods-islamitische dialoog. 

Daar raakte hij aan de praat met Noa, een kennis van Leer je buren kennen, en twee jongeren met een islamitische achtergrond: Selma en Oumaima. 

‘We hadden een heel mooi gesprek’, zegt hij. ‘We bespraken hoe het voor ons voelde de afgelopen dagen. En hoe het nu is om een hoofddoek te dragen? Of een ketting met je naam in het Hebreeuws? Die avond was zo anders dan wat je op televisie of sociale media zag, waar mensen elkaar alleen maar aanvielen.’ 

‘Aan het eind van de avond zeiden we tegen elkaar: “Hier moeten we wat mee, want dit is zó nodig. Je ziet het antisemitisme en de moslimhaat stijgen, ook onder jongeren, door wat er was gebeurd.”'

Van talkshow tot klaslokaal 

Wat begon als een idee voor een socialmediacampagne groeide snel uit tot Deel de Duif. Het symbool, een duif met het woord ‘vrede’ in het Arabisch, Hebreeuws en Nederlands, werd massaal gedeeld. Al snel volgden uitnodigingen voor talkshows, scholen en gemeenten. 

Ook namen docenten contact met hen op. ‘Ze zagen ruzies ontstaan in de klas, kinderen die niet meer durfden te komen. Ze vroegen: “Kunnen jullie laten zien dat het ook anders kan?”’ 

Dat deden ze. Door samen voor de klas te staan, als Joden en moslims, en niet te debatteren, maar te praten. ‘Alleen al door te laten zien dat wij normaal met elkaar in gesprek kunnen, haal je spanning weg.’ 

Begrijpen, niet argumenteren 

‘Op school leer je goed discussiëren en debatteren, maar je leert minder goed om in gesprek te gaan. Dus we beginnen vaak met de vraag: “Wat is een dialoog?” Want dat is iets anders dan een debat. In een dialoog wil je elkaar begrijpen.’ 

‘Veel mensen denken dat het gaat om argumenten en feiten,’ legt hij uit. ‘Maar vaak gaat het erom wat iets met je dóét. Waarom raakt dit jou? Daarover kun je het niet oneens zijn.’ 

Hij vertelt hoe een bijeenkomst van Deel de Duif de spanning kon wegnemen tijdens een overleg met medewerkers en het College van Bestuur op een hogeschool. 

‘Er was daar veel gebeurd en je voelde de spanning. Er werd één woord gezegd en iemand viel daar helemaal overheen. Wij waren van plan om te vertellen wat we doen met Deel de Duif, maar hebben toen besloten om daar ter plekke met hen het gesprek te voeren.

Iedereen kreeg de kans om iets te vertellen en iedereen móést luisteren. Je mocht de ander niet onderbreken en alleen nieuwsgierige vragen stellen. Hierna voelde je de opluchting in de zaal,’ vertelt hij. 

Persoonlijke drijfveer 

Voor Boaz is zijn drijfveer vanzelfsprekend. ‘Al mijn hele leven, als ik naar de synagoge ga, staat de marechaussee voor de deur. We leven als Joden onder een continue veiligheidsdreiging,’ vertelt hij. 

Hij vindt het belangrijk om met anderen in contact te blijven. ‘Ook omdat ik heb gezien waar antisemitisme toe kan leiden. Ik heb vier grootouders die allemaal de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt als klein kind in de onderduik. Ik heb hier met hen over gesproken en dat inspireert mij heel erg.

Hierdoor denk ik dat het niet vanzelfsprekend is dat we hier in vrijheid leven, maar dialoog is een kleine schakel, voor Joden, moslims en andere kwetsbare minderheden, om dat wel te behouden. Dat motiveert mij heel erg.’ 

Polarisatie op de campus 

Over de polarisatie aan universiteiten is Boaz realistisch. ‘Mensen moeten leren denken in twee sporen,’ zegt hij. ‘Beleid en relatie.’ 

Over beleid mag je hard clashen. Maar relationeel moet je blijven investeren in gesprek. ‘Veel studenten hoeven samen geen beleid te maken. Dan is het des te belangrijker dat ze elkaar blijven zien als mens.’ 

Daarnaast pleit hij voor consistentie. ‘Universiteiten moeten een helder, internationaal afwegingskader hebben voor samenwerkingen. Elk land moet gelijk worden beoordeeld. Alleen dan kun je goed besturen.’

Vooruitkijken 

Inmiddels is Deel de Duif een stichting, met een raad van advies en plannen voor verduurzaming. 

En zijn persoonlijke droom? ‘Dat we als samenleving veel serieuzer investeren in sociale cohesie,’ zegt hij. ‘Veiligheid begint niet bij defensie, maar bij verbinding.’